Wakasan na ang magulong sistema sa edukasyon

ni Leonida Sison @Boses | July 19, 2026

Panahon nang alisin ang kalituhan sa pagitan ng basic education, kolehiyo, technical-vocational training, at paghahanap ng trabaho. Kapag malinaw ang direksyon ng sistema, mas nagiging madali para sa mga estudyante at kanilang pamilya na maabot ang kanilang mga pangarap nang hindi naliligaw sa magkakahiwalay na proseso.

Isang mahalagang hakbang ang inilunsad ng Department of Education (DepEd), Commission on Higher Education (CHED), at Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) sa pamamagitan ng One Education, isang pinagsamang programa na may temang "Maraming Landas, Isang Sistema. Para sa Bawat Pilipino." Inilunsad ito sa ikatlong Joint Education Trifocal Management Committee Meeting sa Baler, Aurora bilang simbolo ng mas malapit na koordinasyon ng tatlong pangunahing ahensya sa edukasyon.

Layunin ng One Education na pagdugtungin ang basic education, higher education, technical-vocational education, at mga oportunidad sa trabaho upang maging mas malinaw ang landas ng bawat mag-aaral. Hangad din nitong tulungan ang mga magulang, paaralan, training institutions, at mga employer na higit na maunawaan kung paano nagkakaugnay ang mga programang iniaalok ng DepEd, CHED, at TESDA.

Ayon sa tatlong ahensya, bahagi ang programa ng layunin ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na gawing mas maayos, magkakaugnay, at mas tumutugon sa pangangailangan ng mga mag-aaral at ng labor market ang sistema ng edukasyon. Sa ilalim ng inisyatibang ito, inaasahang magiging mas malinaw ang paglipat mula basic education patungo sa kolehiyo, technical-vocational training, trabaho, negosyo, at patuloy na pagkatuto.

Kasabay ng paglulunsad ng One Education, ipinakilala rin ang Education Reform Fellowship, isang programa na maghahanda sa mga kabataang propesyonal upang makatulong sa pagpapatupad ng mga reporma sa edukasyon at workforce development. Nilagdaan din ang kasunduan para sa Project TAHANAN, na naglalayong pahusayin ang pagsubaybay sa mga mag-aaral at palakasin ang ligtas na pagbabahagi ng datos sa pagitan ng basic education, higher education, technical-vocational education, at sektor ng trabaho upang masuportahan ang mas mahusay na paggawa ng mga polisiya at serbisyo.

Malaki ang maitutulong ng One Education kung maipatutupad ito nang maayos at tuluy-tuloy. Bukod sa pagpapadali ng paglipat ng mga mag-aaral sa susunod na yugto ng kanilang edukasyon, makatutulong din itong maihanda sila sa aktuwal na pangangailangan ng trabaho at kabuhayan.

Ang pagkakaroon ng iisang direksyon sa sistema ng edukasyon ay hindi lamang reporma sa mga paaralan kundi pamumuhunan din sa kinabukasan ng bawat Pilipino. Kapag mas maayos ang ugnayan ng pag-aaral, kasanayan, at trabaho, mas lumalawak ang pagkakataon ng mamamayan na magkaroon ng matatag na hanapbuhay at mas magandang kinabukasan.

Mula Primewater patungong Hiraya: Rebranding sa gitna ng kontrobersiya

ni Chit Luna @Huli Ka! | July 18, 2026

Nagpalit man ng pangalan ang PrimeWater Infrastructure Corp. bilang Hiraya Water Corp., hindi nito agad natakasan ang mga kontrobersiyang matagal nang bumabalot sa operasyon nito.

Sa halip na maging panibagong simula lamang, sinalubong ang rebranding ng kumpanya ng mga tanong mula sa ilang local water district kaugnay ng umano’y copy-paste na mga abiso, pagbabago ng principal office, at nagpapatuloy na legal na alitan sa operasyon ng tubig sa San Jose del Monte, Bulacan.

Sa isang opisyal na liham, ipinaalam ng kumpanya na inaprubahan ng Securities and Exchange Commission (SEC) noong Hunyo 10, 2026 ang pagpapalit ng pangalan nito at ang paglilipat ng principal office mula sa Starmall IT Hub sa Pamplona Tres, Las Piñas City patungo sa No. 900 Romualdez Street, Barangay 664-A, Paco, Manila.

Gayunman, ilang local water district ang nakapansin na ang natanggap nilang mga abiso ay nakapangalan pa rin sa City of Malolos Water District, na nagdulot ng mga tanong kung maingat bang isinagawa ang proseso o kung basta lamang ginamit ang isang lumang template nang hindi na-update ang detalye ng tatanggap.

Ipinaliwanag naman ng PrimeWater na pangalan lamang ang binago at nananatiling pareho ang corporate registration, mga karapatan, kontrata, obligasyon, assets, at liabilities ng kumpanya.

Ngunit para sa mga kritiko, ang pagbabago ng pangalan ay hindi awtomatikong nangangahulugan ng pagbabago sa rekord ng kumpanya. Iginiit nilang hindi mabubura ng tatak na Hiraya ang mga naunang reklamo hinggil sa umano’y madalas na water interruption, mababang pressure, kwestiyonableng billing, at mga pasilidad na hindi umano sapat ang maintenance.

Mas lumalim pa ang mga katanungan matapos lumitaw ang isyu sa paglilipat ng principal office ng kumpanya.

Batay sa SEC records, inaprubahan ng Board of Directors ng PrimeWater noong Mayo 11, 2026 ang paglipat ng principal office mula Las Piñas City patungong Maynila.

Gayunman, nagpatuloy ang kumpanya sa paghahain ng mga kaso sa Regional Trial Court (RTC) Las Piñas upang harangin ang mga hakbang ng Pamahalaang Lungsod ng San Jose del Monte, Bulacan, na pansamantalang pangasiwaan ang suplay ng tubig katuwang ang San Jose del Monte Water District.

Noong Hunyo 2, ibinasura ng RTC Las Piñas Branch 198 ang petisyon ng PrimeWater para sa temporary restraining order. Kalaunan, naghain muli ang kumpanya ng panibagong kaso na napunta sa RTC Las Piñas Branch 253, na nagbigay ng injunctive relief noong Hunyo 8.

Ang kautusan ay inilabas halos isang buwan matapos aprubahan ng board ng kumpanya ang paglilipat ng principal office nito sa Maynila.

Dahil dito, hinihingan ng paliwanag ang kumpanya kung naipabatid ba nito sa korte ang aprubadong pagbabago sa principal office at kung bakit Las Piñas pa rin ang piniling lugar ng paghahain ng kaso.

Para sa mga kritiko, hindi sapat ang bagong pangalan at ang pangakong “renewed sense of hope” upang mabago ang pananaw ng publiko.

Ang tunay na sukatan ng pagbabago, anila, ay hindi makikita sa pangalan ng korporasyon kundi sa transparency, pananagutan, maayos na pamamahala, at serbisyong direktang mararamdaman ng mga konsyumer.

Komunista ako! Talaga?

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | July 18, 2026

Minisahan natin noong Huwebes ang isang yumao nating kaibigan na bago pumanaw ay nakiusap na panatilihing nakasara ang takip ng kanyang kabaong sa buong burol. Dahil iyon ang kanyang huling habilin, walang kapatid o kamag-anak ang tumutol. Kaya naman kakaiba ang naging karanasan ng lahat—nagdaraos ng misa para sa isang yumao na hindi nakikita.

Bakit nga ba kakaiba ang pakiramdam sa harap ng nakapinid na kabaong?

Walang mukha, walang tinig, walang pisikal na koneksyon. Ngunit kailangan pa ba iyon?

Kung malalim ang ugnayan ng mga naiwan sa yumao, hindi na mahalaga kung makita pa siya sa huling pagkakataon. Iyon ang kanyang pasya bago siya pumanaw.

"Sa aking burol, isara ninyo ang aking kabaong. Kayo lamang na mahal kong mga kapatid ang maaaring tumingin sa akin. Hayaan ninyo akong tahimik na lumisan."

Habang nakaharap tayo sa saradong kabaong at sa katahimikan ng burol, naisip natin ang Senado ng Pilipinas—isang institusyong nababalot ngayon ng ingay, palabas at mababaw na pulitika.

Mainam na ring ituloy ang impeachment trial upang isa-isang mailahad ang mga ebidensya at kongkretong datos sa halip na haka-haka at imbentong naratibo. Ngunit hindi maiiwasang sa prosesong ito ay magsilabasan ang lahat—katotohanan at kasinungalingan, maingat na inihandang script at tunay na testimonya. Sa gitna ng ingay, sana'y manaig ang kakayahan ng taumbayan na makita at salain ang totoo.

Tiyak na hahaba pa ang mga araw ng pagdinig, puno ng "talk, talk, talk" at "act, act, act." May kani-kanyang estratehiya ang magkabilang panig. Ilalahad ang mga tunay na saksi, gayundin ang mga saksi na maaaring pinaghandaan ang bawat sasabihin.

Samantala, isang senador ang nagsabing, "Komunista ako." Nagulat at natawa maging ang mga tunay na komunista, gayundin ang mga kasapi ng iba pang progresibong kilusan. Alam ng mga ahensyang namamahala sa pambansang seguridad—kabilang ang Department of National Defense, National Bureau of Investigation, Criminal Investigation and Detection Group ng Philippine National Police, at National Task Force to End Local Communist Armed Conflict (NTF-ELCAC)—kung sinu-sino ang mga kinikilalang komunista at mga kasapi ng armadong kilusan.

Kung tunay ngang komunista ang senador, bakit hindi siya naging paksa ng red-tagging? At ngayong siya mismo ang nagsabi nito, ano ang magiging tugon ng mga naturang ahensya?

Masama ang red-tagging. Hindi lahat ng may ipinaglalaban ay komunista, at hindi rin simpleng usapin ng kulay o ideolohiya ang problema ng lipunan. Kung matino ang pamahalaan, walang korapsyon, walang manipulasyon sa hustisya, at tunay na pinaiiral ang katarungan, higit na magiging mapayapa ang bansa.

Nauunawaan kaya ng senador ang bigat ng salitang kanyang ginamit? Batid kaya niya ang kasaysayan ng komunismo at ang mga ideyang nagmula kina Hegel, Feuerbach, Karl Marx, Lenin, Trotsky, Stalin at Mao, na nakaimpluwensya sa iba't ibang kilusang komunista at sosyalista sa buong mundo?

Napakadaling sabihin ang, "Komunista ako." Ngunit mas mahalagang maging responsable sa paggamit ng mga salitang may mabigat na kasaysayan. Makalipas ang ilang araw, nilinaw ng senador na isa raw siyang "Christian Communist." Hindi na natin uulitin dito ang kanyang paliwanag, sapagkat lalo lamang itong nagdagdag sa ingay na bumabalot sa Senado. Nakalulungkot na tila nagiging biro ang katotohanan at napakadaling lumikha ng sariling naratibo.

Hindi na bago sa atin ang maparatangang komunista. Ilang ulit na tayong tinawag na ganoon sa iba't ibang administrasyon. Totoo ba iyon?

Malapit nang ideklarang santa ang Amerikanang si Dorothy Day, na madalas ding bansagang komunista dahil sa kanyang paninindigan para sa mahihirap. Madalas niyang sipiin ang sinabi ni Dom Hélder Câmara:

"When I give food to the poor, they call me a saint. When I ask why the poor have no food, they call me a communist."

Sa mabuting senador, isang paalala lamang: hindi ang mga label, kulay o paratang ang tinitingnan ng Diyos at ng tao. Hindi rin ang matitinding salita ang sukatan ng pagkatao. Sa huli, hindi salita kundi gawa ang tunay na mahalaga.