Bagong batas: Kalayaang gumamit ng pinaka-angkop na paraan sa pagtuturo

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | August 11, 2026

Kasunod  ng pagiging batas ng Republic Act No. 12322, magkakaroon na ang Department of Education (DepEd) ng flexibility o kalayaang pumili at gumamit ng mga paraan ng pagtuturo na ituturing nitong pinaka-angkop sa pagpapatupad ng basic education curriculum mula Kindergarten hanggang Grade 10. Bilang isa sa mga may akda at co-sponsor ng batas na ito, ikinagagalak natin ang pagsasabatas ng ating panukala. 

Umaasa rin tayong makakamit ng batas na ito ang mga resultang inaasam natin: ang mas magandang performance ng ating mga mag-aaral.Matatandaang bago naging batas ang Republic Act No. 12322, mandato sa DepEd ang paggamit ng tinatawag na spiral progression approach. Sa ilalim ng sistemang ito, ipinapakilala sa mga mag-aaral ang mga basic concepts sa mabababang baitang. Binabalikan ang mga konsepto o paksang ito sa mga susunod na baitang ngunit nagiging mas komplikado rin ang pagtalakay nito.Bagama’t layon ng sistemang ito na palalimin ang kaalaman at pag-unawa ng ating mga mag-aaral, hindi ito naging epektibo para sa ating mga mag-aaral at mga guro. 

Kung babalikan natin ang mga pag-aaral, kabilang ang pagsusuri ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II), lumalabas na hindi sapat ang natutunan ng mga mag-aaral. Lumalabas din na napipilitan ang mga guro na maging generalists sa halip na maging mga subject experts, lalo na pagdating sa mga mahahalagang subjects tulad ng Science at Mathematics.

Ibig sabihin, napipilitan ang ating mga guro na magturo ng mga paksang hindi tugma sa kanilang pagsasanay noong nasa kolehiyo pa sila.Kung babalikan din natin ang naging resulta ng 2022 Programme for International Student Assessment (PISA), lumalabas na 16% lamang ng mga Pilipinong mag-aaral na 15-taong gulang ang itinuturing na proficient o may sapat na kaalaman sa Math, samantalang 23% lamang ang itinuturing na proficient sa Science. 

Sa madaling salita, karamihan sa ating mga mag-aaral ay nahuhuli o napag-iiwanan pagdating sa Math at Science.Kaya naman hindi na dapat natin ipagpatuloy ang isang ‘one-size-fits-all approach’ sa pagtuturo. Hinaharap natin ang isang krisis sa edukasyon, at imbes na magpatuloy sa isang nabigong sistema, panahon na upang bigyan natin ang ating mga guro ng kalayaang magturo sa mga paraang tunay na mag-aangat sa kaalaman at kakayahan ng ating mga mag-aaral.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Karneng mapanganib, sistemang bulok, talupan

ni Ka Ambo @Bistado | August 11, 2026

Maging sa Baguio City ay ibinebenta pala ang “botcha.”

Mismong si Mayor Benjamin Magalong ang nagbabala na papatawan nila ng mas mabigat na parusa ang isang negosyanteng dalawang beses nahuling nagbebenta ng botcha sa naturang lungsod. 

-----$$$-- 

Sa totoo lang, ang mga frozen meat ay nagkalat hindi lang sa Baguio City bagkus pati sa NCR. 

Ang tawag natin diyan ay “bubble gum.”

Pinaliliguan at ibinababad 'yan sa mga herbs at marinade chemicals—bilang proseso sa pagluluto. 

----$$$-- 

Kapag nawala na ang lasa, idudura ang karne at kapag nakapasok sa bituka—kukulo ang iyong sikmura. 

Nakapagtatakang hindi ito nasasawata ng Bureau of Customs. 

-----$$$-- 

Kinilala ang negosyante ng botcha bilang isang alyas Domingo. 

Dalawang beses ito nahuli sa Baguio City. 

Pero, ano ang ipinangangahas nito sa naturang lungsod? 

-----$$$-- 

May ulat na pumapalag ito sa mga awtoridad partikular sa mga opisyal ng City Veterinary and Agriculture Office. 

Eh, bakit namimihasa 'yan? 

Isang malaking paghamon ito kay Mayor Magalong na parusahan at kasuhan ang ganitong klase ng negosyante. 

-----$$$-- 

SA totoo lang, isa ang pangalan ni Mayor Magalong bilang aspirante sa 2028 national election. 

May mga nagsasabi na puwedeng makopya niya ang kapalaran ni dating Mayor Digong at dating Mayor Erap! 

-----$$$-- 

KUNG tayo ang tatanungin, mahirap pang sabihin kung sino ang magwawagi sa 2028 presidential derby. 

Ang unang hakbang muna—ay kung sino ang hahamon kay VP Sara Duterte. 

----$$$-- 

NAGDEKLARA na si VP Sara, pero atubili sina Naga City Mayor Leni Robredo at Sen.Risa Hontiveros. 

Kung tayo ang tatanungin, ang susunod na magiging pangulo ng Pilipinas sa 2028 ay walang duda “produkto ng AI.” Ha-Ha-Ha. 

-----$$$-- 

MALAKI ang posibilidad na ang susunod na mauupo sa Malacañang ay isang “presidential robot,” isang “cloned” o isang “AI.”

Ano ang sey n'yo?

---

Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.

Batas sa pagdo-donate ng pagkain

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | August 11, 2026

Dear Chief Acosta,

Kami ng mga kaibigan ko po ay madalas mag-isip na mag-organisa ng isang food donation drive sa iba’t ibang bahagi ng bansa. Isa ito sa naiisip naming paraan para makatulong sa ating mga kababayan na kinakapos sa kanilang pangkain sa araw-araw. May batas po ba tayo ukol sa ganitong klaseng gawain? Salamat po sa iyo. 

— Bonifacio Burgos

---

Dear Bonifacio Burgos,

Ang sagot sa iyong katanungan ay matatagpuan sa Seksyon 2 ng Republic Act (R.A.) No. 9803, na kilala rin sa tawag na “Food Donation Act of 2009”, kung saan nakasaad na:

“Section 2. Declaration of Policy. - It is the policy of the State to alleviate national poverty and reduce food wastage. As such, the State shall implement measures to encourage the donation of apparently wholesome food for charitable purposes.”

Para sa kaliwanagan, ayon sa Seksyon 3(a) (f) ng R.A. No. 9803, ang kahulugan ng mga salitang “apparently wholesome food” at “charitable purposes” ay: 

“Section 3. Definition of Terms. - For purposes of this Act, the following terms shall be defined as follows:

a. Apparently Wholesome Food" refers to food that meets all quality and labeling standards imposed by a pertinent laws and administrative regulations even though the food may not be readily marketable due to appearance, age, freshness, grade, size, surplus, or other conditions. It does not include milk products as defined and covered under Executive Order No. 51, the "National Code of Marketing of Breastmilk Substitutes, Breastmilk Supplements and Other Related Products.”

f. “Charitable Purposes" refers to philanthropic, humanitarian and non-profit objectives, including the benefit of the needy, poor, sick, prisoners, orphans, etc.”

Batay sa mga sumusunod na probisyon ng R.A. No. 9803, ang ating gobyerno ay nagpapatupad ng mga hakbang upang hikayatin ang pagbibigay ng tinatawag na apparently wholesome food para sa mga layuning pangkawanggawa (charitable purposes). Nakasaad din sa Seksyon 6 ng nasabing batas na, ang Department of Social Welfare and Development, sa koordinasyon ng Department of Health at ng mga attached agencies nito, ang Bureau of Food and Drugs at National Nutrition Council, National Disaster Coordinating Council, at iba pang kaugnay na ahensya ng gobyerno, mga non-government organization kabilang ang Philippine National Red Cross, at mga pribadong samahan ay kinakailangan bumuo at maglabas ng mga kinakailangang tuntunin at regulasyon para sa implementasyon ng nasabing batas.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa impormasyong iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.