Due process sa mahigit 100 Pilipinong inaresto sa China

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | August 15, 2026

Ingatan ang bawat Pilipinong nagtatrabaho o naninirahan sa ibang bansa, lalo na kapag nasasangkot sila sa isang usaping maaaring makaapekto sa kanilang kalayaan, seguridad at karapatan. Sa likod ng bilang na mahigit 100 Pilipinong iniulat na inaresto sa China ay mga taong may pamilya, pangarap at mga mahal sa buhay na naghihintay ng malinaw na balita.

Kinumpirma ng Department of Foreign Affairs (DFA) na nakikipag-ugnayan ang pamahalaan sa Chinese authorities matapos iulat ng China ang pagkakaaresto sa mahigit 100 Filipinos na umano’y ilegal na nagtatrabaho o naninirahan doon.

Mahalagang kilalanin ang karapatan ng China na ipatupad ang sarili nitong immigration laws. Ngunit kasabay nito, dapat tiyakin na ang mga Pilipinong inaresto ay ligtas, maayos ang kalagayan at nabibigyan ng due process.

Nanawagan ang DFA sa Chinese authorities na pangalagaan ang welfare ng mga Pilipino at agad ipaalam sa Philippine Embassy at mga consulate ang kanilang pagkakaaresto at detention. Ito ay alinsunod sa Vienna Convention on Consular Relations at sa 2013 Philippines-China Consular Agreement.

Nakikipag-ugnayan ngayon ang DFA sa Philippine Embassy sa Beijing at mga Consulate-General upang matukoy ang eksaktong bilang ng mga na-detaine, dahilan ng kanilang pagkakaaresto at mga pangyayari sa likod nito. Tinitingnan din ng ahensya kung nasunod ang nararapat na proseso.

Mas nagiging sensitibo ang usapin dahil sa pahayag ng Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC) sa isang Senate hearing. Ayon sa ahensya, sinabi umano ng mga kinatawan ng Chinese Embassy sa kanyang tanggapan na maaaring maaresto ang mga Pilipino sa China kung hindi palalayain ng Pilipinas ang ilang Chinese nationals na naaresto sa isang raid.

Samantala, mariing kinondena ng Department of National Defense ang naturang banta, na tinawag na extortion at blackmail laban sa mga Pilipino.

Sa ganitong sitwasyon, hindi dapat maging numero lamang ang mga Pilipinong sangkot. Bawat isa sa kanila ay may pamilyang maaaring nag-aalala, naghihintay at nangangailangan ng katiyakan mula sa pamahalaan.

Maaaring igalang ang soberanya ng ibang bansa, ngunit hindi ibig sabihin nito na pababayaan ang sariling mamamayan. Kailangang gamitin ng DFA ang lahat ng legal at diplomatic channels upang matiyak ang kanilang kaligtasan, access sa consular assistance at karapatan sa due process.

Hindi sapat na malaman lamang ng pamilya ng mga inaresto na may ginagawa ang pamahalaan. Kailangan nila ng malinaw na impormasyon, regular na update at katiyakang hindi mapapabayaan ang kanilang mga mahal sa buhay. 

Mas maayos na sahod at benepisyo sa PCG personnel

ni Bong Go @Bisyo Magserbisyo | August 14, 2026

Mahalaga ang papel ng Philippine Coast Guard (PCG) sa isang bansang tulad ng Pilipinas. Mahigit 7,600 ang ating mga isla at umaabot sa humigit-kumulang 36,000 kilometro ang ating baybayin. Maraming Pilipino ang umaasa sa dagat para sa kabuhayan, transportasyon, kalakalan at iba pang pang-araw-araw na pangangailangan.

Full support ako sa panukalang Revised Philippine Coast Guard Law o Senate Bill No. 2116, na inaprubahan ng Senado sa ikatlo at huling pagbasa noong August 11. Bilang co-author ng panukala, nagpapasalamat tayo sa mga kapwa natin mambabatas sa pagbibigay ng prayoridad sa hakbang na ito.

Dahil isang archipelago ang ating bansa, napakalawak ng ating maritime territory. Sa paglipas ng panahon, lumalawak din ang mga tungkulin at hamon na kinakaharap ng ating Coast Guard pagdating sa maritime safety at security, law enforcement, environmental protection at emergency response. Dahil dito, panahon nang palakasin ang umiiral na Republic Act No. 9993 o Philippine Coast Guard Law of 2009.

Kasabay ng pagpapalakas sa kanilang organisasyon, mahalaga ring mabigyan ng nararapat na suporta ang ating mga Coast Guard personnel. Bilang senador, ipaglalaban natin na maitaas ang base pay ng PCG personnel upang maging kapantay ng kanilang counterparts sa Armed Forces of the Philippines (AFP) at Philippine National Police (PNP).

Bukod sa Revised Philippine Coast Guard Law, patuloy ko ring isinusulong ang hiwalay na panukalang PCG Modernization Law na muli kong inihain bilang Senate Bill No. 682 ngayong 20th Congress. Sa laki ng sakop ng kanilang trabaho, kailangan nila ang sapat na kagamitan at resources para tugunan ang kanilang mga responsibilidad.

Samantala, noong August 6, personal nating binisita ang Barangay Kapitolyo sa Pasig City kasama sina Vice Mayor Dodot Jaworski, Councilor Eric Gonzales, Barangay Captain Alex Torres, at iba pang lokal na opisyal upang dalawin at tulungan ang mga pamilyang naapektuhan ng sunog. Humigit-kumulang 378 benepisyaryo ang nabigyan ng tulong para sa kanilang agarang pangangailangan.

Pagkatapos nito, dumalo rin tayo sa 7th Charter Day Anniversary ng Cooperative Development Authority (CDA) na ginanap sa Quezon City, kung saan nagbigay tayo ng mensahe sa mga opisyal, empleyado, at miyembro ng cooperative sector. Kasama natin sa okasyon ang mga opisyal sa pangunguna ni CDA Undersecretary Alexander Raquepo at COOP-NATCCO Partylist Representative Felimon Espares.

Nito namang August 12, naimbitahin rin tayo sa Vice Mayors League of the Philippines - Quezon Chapter Legislative Excellence Academy sa Manila City. Masaya akong makasama muli ang mga local officials mula sa probinsya ng Quezon, at talagang hanga ako sa sipag at pagseserbisyo ng mga local officials natin.

Samantala, nitong nakaraang linggo, naghatid din ng karagdagang tulong ang ating Malasakit Team sa mga kababayan nating nangangailangan. Agarang ayuda ang ipinagkaloob sa mga biktima ng sunog sa Caloocan City; Malabon City; Valenzuela City; Puerto Princesa City sa Palawan; Cebu City; Baclayon at Maribojoc, Bohol; Iloilo City; Cagayan de Oro City; at Bislig, Surigao del Sur.

Nabigyan din ng tulong ang mga biktima ng flash flood sa Parang at General Salipada K. Pendatun sa Maguindanao del Sur, gayundin sa Sultan Mastura, Maguindanao del Norte.

Nagpaabot din ng suporta ang ating Malasakit Team sa mga nagtapos ng technical-vocational scholarship programs sa Santo Tomas, Batangas.

Bilang inyong Mr. Malasakit, patuloy akong magseserbisyo sa ating kapwa Pilipino at aalalay sa mga higit na nangangailangan sa abot ng aking makakaya dahil bisyo ko ang magserbisyo at naniniwala ako na ang serbisyo sa tao ay serbisyo sa Diyos.

---

Kung mayroon kayong nais idulog o ipaabot sa inyong abang lingkod, maaari kayong sumulat sa BISYO MAGSERBISYO ni Bong Go, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa bisyo.magserbisyoo@gmail.com.

Paalala lamang na sana ay isama ninyo sa inyong mga liham ang inyong contact number upang mas madali namin kayong mapaglingkuran.

Doktor, obligadong isulat ang generic name sa reseta

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | August 14, 2026

Dear Chief Acosta, 

Sa kasalukuyan po ay may iniinom ako na maintenance na gamot para sa aking highblood. Ngunit napansin ko na ang isinusulat na reseta ng doktor ko ay puro branded na minsan po ay gusto ko sana bumili ng generic lang. Puwede ko po bang sabihin sa doktor na isulat ang generic na pangalan ng gamot sa reseta na ibinibigay sa akin? — Jasmine

---

Dear Jasmine,

Ang layunin ng Republic Act (R.A.) No. 6675, o ang “Generics Act of 1988,” ay para isulong o hikayatin ang paggamit ng generic o pangkaraniwang pangalan ng mga gamot na inirereseta sa atin ng mga doktor. 

Alamin natin kung ano ba ang depenisyon ng generic name ng isang gamot. Ayon Sa Seksyon 3 (1) ng nasabing batas: 

“Section 3. Definition of Terms – The following terms are herein defined for purposes of this Act:

(1) "Generic Name or Generic Terminology" is the identification of drugs and medicines by their scientifically and internationally recognized active ingredients or by their official generic name as determined by the Bureau of Food and Drugs of the Department of Health.”

Sinu-sino naman ang dapat na gumagamit o naglalagay ng generic name o terminolohiya ng isang gamot? Ayon sa Seksyon 6 ng nasabing batas: 

“Section 6. Who Shall Use Generic Terminology - (a) All government health agencies and their personnel as well as other government agencies shall use generic terminology or generic names in all transactions related to purchasing, prescribing, dispensing and administering of drugs and medicines.

(b) All medical, dental and veterinary practitioners, including private practitioners, shall write prescriptions using the generic name. The brand name may be included if so desired.”

Maliwanag sa nasabing batas na ang mga pampubliko o pribadong doktor ay inoobliga ng batas na gamitin ang generic name ng mga gamot sa pagsulat ng reseta. Maaari ring isulat ang branded na pangalan ng gamot, ngunit dapat ay mayroon pa ring generic name. 

Ang isang doktor na lalabag sa probisyon ito ng batas, ay maaaring mapatawan ng parusa sang-ayon sa Seksyon 12 ng nasabing batas. 

Sa iyong sitwasyon, maaari mong hilingin sa iyong doktor na ang isulat sa reseta ay ang generic name ng gamot na iyong iniinom, dahil ito ay minamandato at inoobliga ng batas na gawin niya bilang isang doktor. 

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.