LGUs, gabayan sa pagpapatupad ng Early Childhood Care and Development

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 17, 2026

Noong Agosto 5, matatandaang nilagdaan ang Implementing Rules and Regulations (IRR) ng Early Childhood Care and Development System Act (Republic Act No. 12199).

Sa ilalim ng batas na ito, patatatagin at palalawakin natin ang saklaw ng mga programa at serbisyong may kinalaman sa early childhood care and development (ECCD) upang maging mas malakas ang pundasyon ng mga batang wala pang limang taong gulang.

Bagama’t napirmahan na ang IRR ng naturang batas, wala pang natatanggap na direksyon ang mga local government units (LGUs) kung paano ihahatid ang mga naturang programa at serbisyo.

Mahalaga ang paggabay sa mga LGU dahil sa ilalim ng batas, sila na ang may pangunahing tungkulin sa paghahatid ng mga programa at serbisyong may kinalaman sa ECCD.

Kaya naman, sa pagtalakay natin sa panukalang 2027 budget ng Department of the Interior and Local Government (DILG) at mga kalakip nitong ahensya, hinimok natin ang kagawaran na tiyakin ang pagkilos ng mga LGU para sa paghahatid ng mga programa at serbisyo para sa ECCD.

Hinimok din natin ang DILG na maglabas ng isang memorandum circular upang bigyang-direksyon ang mga LGUs sa pagpapatupad ng batas para sa ECCD. Nakasaad sa batas, halimbawa, ang pagmamandato sa mga LGUs na magpatayo ng ECCD Office na sasailalim sa administrative supervision ng local chief executives.

Ang naturang tanggapang ito ang mangunguna sa pagpapatupad ng mga programa para sa ECCD, kabilang ang pangangasiwa sa mga child development teachers at child development workers.

Napapanahon din ang agarang pagkilos ng mga LGU lalo na’t layunin ng DILG na pataasin ang bilang ng mga batang nakikilahok sa ECCD.

Sa kasalukuyan, nasa 33% ng mga batang wala pang limang taong gulang ang naaabot ng mga programa at serbisyo para sa ECCD at para sa susunod na taon, target ng DILG na pataasin ito sa 40%.

Patuloy naman nating babantayan ang pagtalakay sa 2027 national budget upang tiyakin ang patuloy na suporta para sa mga programa at serbisyong may kinalaman sa ECCD.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Mga cong., nag-closed-door meeting bago inaprub ang P7.2T budget, ‘di kaya may ‘insertions’ na naman???

ni Pablo Hernandez @Prangkahan | September 16, 2026

DAHIL SA KABULASTUGANG GINAWA NANG MASANGKOT SA KICKBACK SA FLOOD CONTROL PROJECTS, SA CITY JAIL BUMAGSAK SI MARTIN ROMUALDEZ  — Matapos ikulong sa city jail kaugnay sa kasong plunder dahil sa pagkakasangkot nito sa kickback sa flood control projects, kumalat na sa social media ang mugshot ni Leyte 1st Dist. Rep., former Speaker Martin Romualdez.

Patunay iyan na mali ang akala ni Cong. Romualdez na nang maging presidente ang pinsan niyang si President Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr., ay magiging untouchable na siya sa Marcos administration, kasi nang gumawa siya ng kabulastugan, city jail ang bagsak niya, boom!

XXX

SINABI NI HARRY ROQUE NA HINDI PA DENIED ANG ASYLUM APPLICATION NIYA. TIYAK BASH NA NAMAN ANG AABUTIN NI SEC. REMULLA SA SOCIAL MEDIA — Kinumpirma ni Department of the Interior and Local Government (DILG) Sec. Jonvic Remulla na tinabla raw ng Austria ang asylum application ni former presidential spokesman Harry Roque at dahil diyan ay hinihintay na lang daw niya ang red notice ng Interpol para magtungo siya sa naturang bansa upang dakpin ito (Roque) sa kinahaharap na kasong no bail na qualified trafficking in persons na may kaugnayan sa operasyon ng Philippine Offshore Gaming Operators (POGO) sa Pilipinas.

Naku, eh, nag-post na si Harry Roque at sinabi niyang fake news ang inanunsyo ni Sec. Jonvic na na-deny ang kanyang asylum application.  Asahan na ng DILG secretary na puputaktihin na naman siya ng pamba-bash sa social media, boom!

XXX

HINDI KAYA NAGKAROON NA NAMAN NG 'PORK BARREL’ INSERTIONS KASI BAGO INAPRUB NG HOUSE PANEL ANG P7.2T, NAGKAROON MUNA SILA NG CLOSED-DOOR MEETING? — Hindi kaya nagkaroon na naman ng "pork barrel" insertions ang mga kongresista sa P7.2 trillion national budget para sa year 2027?

Bago kasi inaprubahan ng House Committee on Appropriations ang national budget na ito, nagkaroon muna sila ng closed-door meeting.

Sa totoo lang kasi, nagkakaroon ng duda ang publiko kung nagkakaroon ng closed-door meeting ang mga kongresista patungkol sa pagbalangkas sa national budget, period!

XXX

MAY MGA NAGBARILAN AT MAY MGA NAMATAY KAYA, FAKE NEWS ANG SINABI NI COMELEC CHAIRMAN GARCIA NA MAPAYAPA ANG NAGANAP NA BARMM ELECTION —- Malinaw na fake news ang sinabi ni Comelec Chairman George Garcia na mapayapa raw na natapos ang halalan sa Bangsamoro Autonomous in Region Muslim Mindanao (BARMM).

Dami kasing nag-viral na video sa social media na may mga nagbarilan at may mga napatay sa naganap na halalan sa BARMM election, tapos sasabihin ng Comelec na mapayapa ang eleksyon sa rehiyong ito, pwe!

Buhay-Pransiskano at ang diwa ng Hubileyo ni San Francisco

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | February 8, 2026

Itinalaga kamakailan ni Papa Francisco ang taong 2026 bilang Hubileyo ni San Francisco ng Assisi (Jubilee of St. Francis). Magsisimula ito sa ika-10 ng Enero 2026 at magtatapos sa ika-10 ng Enero 2027. Namatay si San Francisco ng Assisi noong ika-3 ng Oktubre 1226. Sa kanyang banig ng karamdaman, sinabi niya sa kanyang mga unang kasama:

“Nagawa ko na ang aking tungkulin; nawa’y ituro ni Kristo ang sa inyo.”

Buong galak at pasasalamat itong tinanggap ng Pamilyang Pransiskano. Para sa akin, ito ay hindi lamang isang makasaysayang balita kundi isang paanyaya ring balikan ang personal kong paglalakbay sa buhay-Pransiskano.

Noong Agosto 2011, nagpasya akong dumalaw kay Padre Baltazar Obico, OFM, Provincial Superior ng Order of Friars Minor. Buong pag-aalinlangan kong itinanong kung may posibilidad pa bang ang isang 56-anyos na pari ay maging bahagi ng mga Pransiskano. Napatawa si Padre Baltazar, kaya agad kong sinabi, “Kung hindi po maaari, ayos lang po. Tatanggapin ko ang katotohanan.” Ngunit ipinaliwanag niya na ang kanyang tawa ay bunga ng tuwa, hindi ng pag-aalinlangan. Ayon sa kanya, bagama’t may edad na ako, malinaw namang may lakas pa at mabuting hangarin. Gayunman, kailangan pa raw itong pag-usapan sa konseho.

Lumipas ang ilang buwan nang walang balita—Setyembre, Oktubre, Nobyembre, Disyembre, hanggang Enero 2012. Sa unang mga araw ng Pebrero, tumawag si Padre Baltazar upang ipaalam na tinanggap na ako bilang postulante. Dito nagsimula ang aking paglalakbay sa makulay at mapanghamong landas ng buhay-Pransiskano.

Bilang postulante at kalaunan aspirante, nakipamuhay ako sa iba’t ibang misyon ng mga Pransiskano—mula Bagong Sirang sa Catanduanes, Palanan sa Isabela, hanggang Santa Ana sa Cagayan. Nang matapos ang panahon ng aspirancy, tinanong ako kung handa na akong pumasok sa Nobisyado. Buong galak at sigasig ang aking sagot: “Oo.”

Noong Marso 2013 nagsimula ang aking nobisyado. Ilang araw pa lamang ang nakalilipas nang maganap ang Conclave kasunod ng pagreretiro ni Papa Benito XVI. Ika-13 ng Marso 2013 nang lumitaw ang puting usok mula sa Kapilya Sistina—“Habemus Papam!” Ang bagong Papa ay pinangalanang Francisco. Mula noon, si San Francisco ng Assisi ay naging isa sa pinakamahalagang inspirasyon ng aking buhay-paglilingkod bilang pari.

Lubhang nagluksa ang mundo nang pumanaw si Papa Francisco noong ika-21 ng Abril 2025, Lunes matapos ang Linggo ng Pagkabuhay. Marami ang nagtanong kung ano ang mangyayari sa kanyang mga nasimulan at ipinangarap. Hindi nagtagal, nahalal ang kanyang kahalili sa katauhan ni Papa Leo XIV. Lumitaw ang tanong: ipagpapatuloy kaya niya ang adhikain ni Papa Francisco?

Ang sagot ay unti-unting naging malinaw. Inilabas ni Papa Leo XIV ang liham na “Dilexi Te,” isang dokumentong sinimulan pa ni Papa Francisco bilang karugtong ng “Dilixit Nos.” At sa ikalawang taon ng kanyang pontipikado, idineklara ni Papa Leo XIV ang 2026 bilang Hubileyo ni San Francisco ng Assisi.

Kung naging mahalaga si San Francisco kay Papa Francisco dahil sa panawagan para sa pangangalaga ng kalikasan, mahalaga rin siya kay Papa Leo XIV sa harap ng matinding banta ng pandaigdigang digmaan. Inialay ni San Francisco ang kanyang buong buhay sa pagpapalaganap ng kapayapaan—sa sangkatauhan at sa sangkalikasan, sa lahat ng antas at anyo ng buhay—ang kapayapaang nagmumula kay Kristo, ang kapayapaang kaloob ng Diyos.

Sa kasalukuyan, patuloy ang paglala ng hidwaan sa iba’t ibang panig ng mundo. Sa Estados Unidos, lantad ang matinding pagkakahati. Mainit ang tensyon sa Iran at sa Venezuela, at maging sa ating bansa—sa Senado, Kongreso, lansangan, tradisyunal na media, at social media—ramdam ang bangayan at pagkakahati-hati.

Dahil dito, napapanahon at kinakailangang pairalin ang Hubileyo ni San Francisco—isang Hubileyo ng Kapayapaan—sa mundong lugmok sa karahasan at kultura ng kamatayan.

O San Francisco ng Assisi, tulungan mo kaming maging tinig at daluyan ng kapayapaang nagmumula sa Diyos. Amen.