top of page
Search

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | September 25, 2025



Magtanong Kay Atty. Persida Acosta


Dear Chief Acosta,


Maitanong ko lamang kung may angkop na pribilehiyo ba kung ang isang ari-arian ay maihahayag na cultural property rito sa ating bansa? Salamat sa inyong magiging tugon sa aking katanungan. -- Kimmie



Dear Kimmie,


Matatagpuan ang kasagutan sa iyong katanungan sa Seksyon 6 at 7 ng Republic Act (R.A.) No. 11961, o “National Cultural Heritage Act of 2009”, na nagsasaad na:


Section 6. World Heritage Sites.- x x x.


Section 7. Privileges for Cultural Property. - All cultural properties declared as Grade I or Grade II Level shall be entitled to the following privileges:


  1. Priority government funding for protection, conservation, and restoration;

  2. Incentive for private support of conservation and restoration through the Commission’s Conservation Incentive Program for Grade I and Grade II Level cultural properties;

  3. An official heritage marker to be placed by the pertinent cultural agency indicating the official designation of the cultural property;

  4. Priority government protection for all Grade I or Grade II Level cultural properties in times of armed conflict, natural disasters, and other exceptional events that endanger the cultural heritage of the country; and

  5. Priority protection from modification or demolition resulting from all government projects. Government projects that may potentially affect the integrity of any Grade I or Grade II Level cultural property must consult with the Commission at the planning stages.”


Masasagot ang iyong katanungan ng nasabing batas dahil malinaw na nakasaad dito ang mga pribilehiyo na matatanggap ng mga inihayag na Grade I o Grade II Level na cultural property sa bansa.


Para rin sa kaalaman ninyo, nakasaad sa Seksyon 3(r) ng R.A. No. 11961 ang ibig sabihin ng cultural property na:


Section 3. Definition of Terms. - For purposes of this Act, the following terms shall be defined as follows: x x x


(r) ‘Cultural property’ shall refer to all products of human creativity by which a people and a nation reveal their identity, including churches, mosques and other places of religious worship, schools, and natural history specimens and sites, whether owned publicly or privately, movable or immovable, or tangible or intangible; x x x


Nakasaad sa batas na ang isang Grade I o Grade II Level na cultural property ay may pribilehiyo na magkaroon ng prayoridad sa pondo mula sa gobyerno para sa proteksyon, pangangalaga, at panunumbalik nito. Maliban dito, maaari rin itong magkaroon ng isang opisyal na heritage marker na ilalagay ng naaangkop na ahensyang pangkultura bilang opisyal na pagtatalaga ng bilang cultural property. Ang mga cultural properties ay magkakaroon din ng prayoridad sa proteksyon mula sa pamahalaan sa panahon ng armadong labanan, natural na sakuna, at iba pang pambihirang kaganapan na maglalagay sa panganib sa kultural na pamana ng bansa.


Ang mga nabanggit na pribilehiyo ay alinsunod sa polisiya ng batas, na nag-uutos sa pamahalaan na tiyaking pangalagaan, payabungin, at itaguyod ang kulturang Pilipino. Naaayon din ito sa Konstitusyon ng Pilipinas na nag-uutos sa Estado na pangalagaan, paunlarin, itaguyod, at itanyag ang makasaysayan at kultural na pamana ng bansa, gayundin ang mga likhang sining. Isinasaad pa nito na ang lahat ng masining at makasaysayang kayamanan ng bansa ay bumubuo sa kayamanan ng kultura ng bansa, at dapat nasa ilalim ng proteksyon ng Estado. 


Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 


Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.


 
 

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 23, 2025



Win Tayong Lahat ni Win Gatchalian


Noong tinalakay natin ang panukalang pondo ng Department of Education (DepEd), pinuna ng inyong lingkod ang isang ulat ng Commission on Audit (COA) kung saan lumabas na nabigo ang ahensya na i-remit ang P5.77 bilyon na employee contributions sa Government Service and Insurance System (GSIS), PhilHealth, at Pag-IBIG para sa taong 2024.


Binigyang pansin ito ng inyong lingkod matapos tayong makatanggap ng ilang mga liham mula sa ating mga guro, kung saan ipinahayag nila ang kanilang pagkabahala pagdating sa access sa kanilang mga benepisyo. Nababahala rin ang inyong lingkod na baka magkaroon sila ng mga penalty o multa dahil sa mga kontribusyong hindi na-remit. 


Ayon kay Education Secretary Sonny Angara, nagpulong na ang DepEd at GSIS upang linawin ang estado ng kanilang mga account. Matapos ang pagpupulong, lumabas na P3 bilyon ang utang ng DepEd na mula sa government counterpart contributions.


Sabi pa ni Secretary Angara, nahihirapan ang ahensya na masunod ang threshold ng GSIS, dahil tatanggapin lang nila ang mga inaasahang bayarin kung katumbas ito ng 95% ng dapat na kontribusyon mula sa mga empleyado. Nahihirapan din ang DepEd na mangolekta ng mga contribution dahil halos 3,000 implementing units at halos isang milyong miyembro ang saklaw nito. 


Upang maayos ang access ng mga guro at punong-guro sa kanilang mga benepisyo, pinag-aaralan ng inyong lingkod ang paglalaan ng P3 bilyon upang mabayaran ang utang ng DepEd mula sa mga kontribusyong hindi pa naipapadala o naire-remit sa GSIS. 


Kasunod ito ng pag-apela ng DepEd sa Committee on Finance na tulungan silang bayaran ang nasabing utang.


Kung matutugunan natin ang mga suliraning may kinalaman sa GSIS at iba pang mga benepisyo, maiaangat natin ang morale ng ating mga guro at punong-guro.


Mahalagang mabigyan natin ito ng solusyon dahil ang ating mga guro at mga punong-guro ang lubos na naaapektuhan. Kung mababayaran natin ang utang ng DepEd, mabibigyan natin sila ng kasiguruhan ng access sa kanilang mga benepisyo. 


May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

 
 

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | September 24, 2025



Magtanong Kay Atty. Persida Acosta


Dear Chief Acosta,


Maaari bang tumanggi ang mga ospital at klinika na gamutin ang mga pasyente sa oras ng emergency o malubhang kalagayan? Ano ang maaaring gawin ng ospital kung hindi nito kayang gamutin ang pasyente? -- Gojo



Dear Gojo, 


Ang sagot sa iyong mga katanungan ay matatagpuan sa Batas Pambansa Bilang 702, na inamyendahan ng Republic Act (R.A.) No. 10932, o mas kilala bilang “An Act Strengthening the Anti-Hospital Deposit Law by Increasing the Penalties for the Refusal of Hospitals and Medical Clinics to Administer Appropriate Initial Medical Treatment and Support in Emergency or Serious Cases.” Espesipiko, sa Seksyon 1 ng nasabing batas, nakasaad na:


Sec. 1. In emergency or serious cases, it shall be unlawful for any proprietor, president, director, manager or any other officer and/or medical practitioner or employee of a hospital or medical clinic to request, solicit, demand or accept any deposit or any other form of advance payment as a prerequisite for administering basic emergency care to any patient, confinement or medical treatment of a patient in such hospital or medical clinic or to refuse to administer medical treatment and support as dictated by good practice of medicine to prevent death, or permanent disability, or in the case of a pregnant woman, permanent injury or loss of her unborn child, or noninstitutional delivery: Provided, That by reason of inadequacy of the medical capabilities of the hospital or medical clinic, the attending physician may transfer the patient to a facility where the appropriate care can be given, after the patient or his next of kin consents to said transfer and after the receiving hospital or medical clinic agrees to the transfer: Provided, however, That when the patient is unconscious, incapable of giving consent and/or unaccompanied, the physician can transfer the patient even without his consent: Provided, further, That such transfer shall be done only after necessary emergency treatment and support have been administered to stabilize the patient and after it has been established that such transfer entails less risks than the patient’s continued confinement: Provided, furthermore, That no hospital or clinic, after being informed of the medical indications for such transfer, shall refuse to receive the patient nor demand from the patient or his next of kin any deposit or advance payment: Provided, finally, That strict compliance with the foregoing procedure on transfer shall not be construed as a refusal made punishable by this Act.’”


Hinggil sa nabanggit, sa mga emergency o malubhang kaso, labag sa batas para sa sinumang may-ari, presidente, direktor, tagapamahala, o alinmang opisyal, at/o manggagamot o empleyado ng isang ospital o klinikang medikal na:


  1. Humingi, manghingi, tumanggap ng deposito o anumang uri ng paunang bayad bilang kondisyon bago tanggapin sa ospital o gamutin ang isang pasyente; o


  1. Tumangging magbigay ng medikal na lunas at suporta alinsunod sa tamang praktis ng medisina na kinakailangan upang maiwasan ang kamatayan o permanenteng kapansanan.


Sa sitwasyon naman na walang kakayahan ang isang ospital o klinikang medikal dahil sa kakulangan sa kakayahan, maaaring ilipat ng manggagamot ang pasyente sa isang pasilidad kung saan maibibigay ang angkop na pangangalaga, matapos makuha ang pahintulot ng pasyente o ng kanyang kaanak, at matapos pumayag ang ospital o klinikang tatanggap sa pasyente.


Kung ang pasyente ay walang malay, walang kakayahang magbigay ng pahintulot, at/o walang kasamang kamag-anak, maaaring ilipat ng manggagamot ang pasyente kahit walang pahintulot, sa kondisyon na ang nasabing paglipat ay gagawin lamang matapos maibigay ang kinakailangang agarang lunas at suporta upang patatagin ang kalagayan ng pasyente, at matapos matiyak na ang paglipat ay mas ligtas kaysa sa pananatili ng pasyente sa kasalukuyang ospital.


Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 


Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.


 
 
RECOMMENDED
bottom of page