PROTECT Committee, tututok sa banta ng digmaan sa ekonomiya

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | March 26, 2026

Nitong nakaraang Martes ay nagsagawa ng pagdinig ang Proactive Response and Oversight for Timely and Effective Crisis Strategy (PROTECT) Ad Hoc Committee, kung saan nahirang ang inyong lingkod bilang Chairman. Binuo ng Senado ang komiteng ito upang tugunan ang krisis sa Middle East sa gitna ng nagpapatuloy na alitan sa Gitnang Silangan.

Para sa inyong lingkod, hindi tayo dapat magsayang ng panahon. Malayo man sa atin ang digmaan, damang-dama natin ang pinsalang dulot nito sa ating pang-araw-araw na pamumuhay. Noong nakaraang linggo, sinabi ng ilang transport groups na nasa P200 hanggang P300 pesos kada araw na lamang ang kanilang kinikita dahil sa taas ng presyo ng gasolina. At tuwing sumisipa ang presyo ng mga produktong petrolyo, umaaray ang ating mga kababayan sa taas ng presyo ng bilihin.

Sa pagsasagawa natin ng pagdinig, nais nating sagutin ang mga sumusunod na tanong: handa ba tayo kung sakaling tumagal pa ang digmaan? May sapat ba tayong suplay ng krudo? Ano ang plano natin kung tuluyang tumaas ang presyo ng mga pangunahing bilihin? Paano natin titiyakin ang kaligtasan ng ating mga kababayan sa Gitnang Silangan? Handa ba tayong tulungan silang makahanap ng bagong trabaho sakaling umuwi sila rito?

Bilang Chairman ng komite, nais kong iparating sa ating mga kababayan na ramdam ng inyong Senado ang inyong mga daing. Kaya naman pagkatapos ng mga pagdinig, maglalabas ang komite ng ulat na magbibigay ng mga rekomendasyon sa ating Pangulo.

Upang makabuo kami ng mga rekomendasyon, inaasahan natin ang maayos at napapanahong datos, malinaw na mga timelines, at malinaw na mga hakbang mula sa iba’t ibang ahensya ng pamahalaan.

Ngunit dismayado ang inyong lingkod dahil para bang hindi pa natin nararanasan ang isang krisis. Kung babalikan natin ang pagdinig, tila hindi pa tayo sigurado kung humaharap na nga ba ang bansa sa krisis. Kahit meron pa tayong supply ng gasolina at diesel sa kasalukuyan, kailangang paghandaan natin ang posibilidad na maaaring walang dumating na bagong supply ng mga produktong ito, lalo na kung magtagal ang digmaan.

Hindi lamang ang mga plano ng pamahalaan ang mahalagang malaman natin, lalo na kung kakailanganin ng karagdagang pondo. Mahalagang tiyakin din nating may ugnayan sa pagitan ng iba’t ibang ahensya ng pamahalaan upang maging epektibo ang pagtugon natin sa kasalukuyang krisis.

Bagama’t hinaharap natin ang mga hamong ito, titiyakin nating hindi lamang tayo makakatawid sa krisis. Tiyakin din nating makakabangon ang ating bayan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Edukasyon at benepisyo, prayoridad sa Pag-Asa Island

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | March 24, 2026

Nitong nakaraang linggo ay nagkaroon ng oportunidad ang inyong lingkod na makadalaw sa Kalayaan Island Group (KIG), kung saan nakausap natin ang mga lokal na opisyal, ang Philippine Coast Guard, ang mga kasapi ng ating sandatahang lakas.

Sa pagdalaw natin, nakita rin natin ang pangangailangan ng ating mga kababayan sa Pag-Asa Island, lalo na pagdating sa estado ng mga pasilidad.

Kaya naman nakasuporta ang inyong lingkod sa mga kababayan natin sa KIG, lalo na sa Pag-Asa Island, pagdating sa mga pangunahing pangangailangan tulad ng edukasyon, kalusugan, at maayos na pamamahala.

Bagama’t maliit lamang ang Pag-Asa Island at meron lamang humigit-kumulang 400 na mga residente, mahalaga ang papel na ginagampanan nito sa pagtaguyod ng ating soberanya at pambansang teritoryo.

Ang ating mga kababayan sa Pag-Asa Island at ang kanilang nagpapatuloy na presensya doon ay simbolo ng ating soberanya sa bahaging iyon ng bansa. Kaya naman mahalagang tiyakin nating mapapatatag natin ang mga serbisyo para sa ating mga kababayan sa Pag-Asa Island, lalo na’t pagkilala rin ito sa mahalagang papel na ginagampanan nila para sa seguridad ng ating bansa. Mahalagang tiyakin nating magiging komportable ang ating mga kababayan sa naturang isla.

Bibigyang prayoridad natin ang edukasyon, kalusugan, at ang maayos na pamamahala. Nakausap natin ang punong-guro ng Pag-Asa Integrated School at tiniyak natin ang ating buong suporta sa pagkakaroon ng mas maayos na mga pasilidad para sa kanilang paaralan. Titiyakin din natin ang pagkakaroon ng mas malalaking mga health center upang matutukan ang kalusugan ng ating mga kababayan.

Susuportahan din natin ang pagkumpuni sa kanilang municipal hall na matagal nang hindi nagagamit. Titiyakin din ang patuloy na suporta sa mga pangangailangan ng ating Philippine Coast Guard, lalo na sa pagpapatuloy ng mga patrolya sa gitna ng patuloy na pagtaas ng presyo ng langis.

Sa pagtaguyod natin sa kapakanan ng ating mga kababayan sa Pag-Asa Island, malinaw ang ating mensahe: ang islang ito ay bahagi ng Pilipinas at patuloy nating pangangalagaan ang kapakanan ng mga Pilipino rito.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Palakasin ang Child Protection Committee kontra-bullying sa mga paaralan

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | March 19, 2026

Tinalakay natin ngayong linggo sa Senate Committee on Basic Education ang mga panukalang batas na layong amyendahan at patatagin ang Anti-Bullying Act of 2013 (Republic Act No. 10627). Sa naturang pagdinig, binigyang diin natin ang mahalagang papel ng mga Child Protection Committee sa ating mga paaralan upang masugpo ang bullying.

Matagal nang hamon sa ating mga paaralan ang bullying. Kung babalikan natin ang mga resulta ng Programme for International Student Assessment (PISA) noong 2018 at 2022, lumalabas na sa Pilipinas ang may pinakamataas na porsyento ng mga mag-aaral na 15-taong gulang ang nakakaranas ng bullying.

Noong 2018, 65% o halos pito sa sampung mag-aaral sa bansa ang nagsabing nakaranas sila ng bullying. Bagama’t bumaba ang mga naitalang insidente ng bullying na iniulat ng mga mag-aaral ng bansa sa PISA 2022, Pilipinas pa rin ang may pinakamataas na porsyento ng mga mag-aaral na nakakaranas ng bullying. Noong 2022, lumabas na isa sa tatlong mga mag-aaral sa bansa ang nakakaranas ng bullying

Nakakabahala ito, lalo na’t ang bullying ay banta sa kaligtasan ng ating mga mag-aaral. Kung babalikan natin ang ilan sa mga balita ng mga nakaraang taon, nakikita natin ang lumulubhang mga insidente ng karanasang kinasasangkutan ng ating mga mag-aaral. Nakakabahala rin ang lumalabas sa mga pag-aaral na nakakapinsala rin ang bullying sa kakayahan ng ating mga mag-aaral sa reading o pagbasa, mathematics, at science.

Dito pumapasok ang mahalagang papel ng ating mga CPCs. SA ilalim ng DepEd Order No. 40 s. 2012, ang CPC ay pinamumunuan ng school head o punong guro, samantalang bahagi ng naturang komite ang mga guro, mga magulang, mga mag-aaral, at ng komunidad.

Tungkulin ng mga CPC na tiyakin ang proteksyon at kaligtasan ng mga kabataan, magpamahagi ng mahalagang impormasyon, magsagawa ng mga gawain upang protektahan ang mga kabataan mula sa pang-aabuso, at iba pa.

Kung ating susuriin, epektibong makinarya ang mga CPC dahil bahagi nito ang komunidad, mga guro, at mga magulang. Kaya naman ang mungkahi ko sa Department of Education ay paigtingin ang pagbuo ng CPC sa mga eskwelahan natin para masugpo ang bullying,

Una nating iminungkahi ang hakbang na ito noong nakaraang taon noong pamunuan ng inyong lingkod ang isang pagdinig na tumalakay sa mga insidente ng bullying, Ngunit sa parehong pagdinig, natuklasan at ikinadismaya nating 966 lamang sa mahigit 45,000 na mga pampublikong paaralan ang may aktibong mga CPCs.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com