top of page
Search

ni Judith Sto. Domingo @Asintado | March 7, 2026



Asintado ni Judith Sto. Domingo


Isang magaang paksa naman ang ating pagkukuwentuhan sa araw na ito, matapos ang mga nakaraang nakaluluray na mga pag-analisa sa mga reyalidad ng buhay sa Pilipinas na ating sama-samang binubuno. 


Gaya ng akin nang nabanggit noong nakaraang Biyernes, balak naming magpunta ng aking pamilya sa Australia para sa maranasan ang kultura at buhay doon bilang pansamantalang turista. 


Kaya't hayaan ninyong ibahagi ko sa inyo ang makabagong paraan ng pag-aaplay para magawaran ng Australia ng visitor visa (subclass 600). 


Online na ang aplikasyon at wala nang hard copies ng mga dokumento ang kailangang ibigay. Napaka-episyente rin ng proseso at madaling intindihin. 


Kung kayo ay interesadong bumisita sa Australia, an unang hakbang ay ang pagkuha ng mga kinakailangang dokumento na isusumite na lamang online sa Immi Account ng Australian Government Department of Home Affairs. 


Ang mga papeles na ito ay ang inyong pagkakakilanlan tulad ng passport, birth certificate (at kung naiba ang pangalan dahil sa kasal ay pati marriage certificate), Philippine national identification card (harap at likod), at iba pang kayo ay mayroon. 


Maliban sa pagkakakilanlan, kailangan ring ipunin at ihanda ang mga dokumentong magpapatunay ng kabuhayan o trabaho o kasalukuyang estado, kung estudyante man o retirado. Kung isang empleyado, ang katapat na mga dokumento nito ay ang Certificate of Employment and Compensation o COEC, anim na buwang mga payslip, company ID, at Annual Income Tax Return. Bilang pagpapatunay naman ng pagkakaroon ng pagkukunan ng pondong panggastos abroad ay kailangang kumuha ng bank certificate na nagpapakita ng anim na buwang average daily balance, at anim na buwang bank statement. 


Kung isang rehistradong propesyonal o consultant naman tulad ko ay kailangan rin ng Certificate of Consultancy and Compensation mula sa kumpanyang inaalalayan (kung mayroon), Annual Income Tax Return o BIR Form 2307, rehistrasyon sa mga sangay ng pamahalaan kung saan obligado ang pagpaparehistro, at ang katibayang may pondo sa bangko gaya na ng aking naunang nabanggit.


Kung may kulang naman na mga dokumento tulad ng COEC ay kailangan ng pirmadong sulat ng paliwanag ng nag-aaplay ng visa kung bakit hindi ito kayang maisumite sa kasalukuyan. 


Kung may mga patunay ng ari-arian tulad ng Transfer Certificate of Title o Condominium Certificate of Title at credit card statements sa loob ng nakaraang anim na buwan ay may ambag itong tulong. 


Hindi ninyo na kailangang magpakuha ng litrato sapagkat sa biometrics collection na ito ng Visa Facilitation System o VFS isasagawa. 


Kung may mga anak na gustong isama ay maaari kahit wala pa silang trabaho o estudyante pa lamang basta't may katunayan ang kanilang pagiging estudyante at kung wala namang mga dokumento ay ipaliwanag lamang ng maayos kung bakit sa pamamagitan ng pirmadong liham ng nag-applay. 


Sa madaling salita, kailangan lamang patunayan sa pamamagitan ng mga dokumento na ang isang nag-aaplay ng visa ay nagdedeklara ng pawang katotohanan, walang intensiyong lumihis sa pakay, may "strong ties" o matibay na koneksyong nagtatali sa kanya sa Pilipinas na kanyang kailangang balikan, at may pondong gagamitin sa pagiging panandaliang turista sa pupuntahang bansa. 


Kapag handa na lahat ng mga dokumentong ito, ay maaari nang lumikha ng sariling online account kung saan isusumite ang lahat ng dokumento (kapag pamilya ay maaaring sama-sama sa isang account) sa Australian Government Department of Home Affairs ImmiAccount (online.immi.gov.au), kung saan lilikha kayo ng sariling username at password. Madali lamang ang pag-navigate sa nasabing site basta't basahin lamang ng maigi ang mga hinihinging dokumento para mailagay ang mga ito kung saan dapat. 


May sasagutang questionnaire na ilang pahina, na kadalasan ay "yes" or "no" at impormasyong nakapaloob sa mga dokumentong inihanda tulad ng passport no. at national ID no. 


Kung pamilya kayong nag-aaplay ay sama-sama ninyong isumite ang aplikasyon bilang isang grupo o pamilya gamit angiisang "immi account". Ang visa application fee ay P9,000 (bawat visa). 


Kapag ito ay naisumite na ay makatatanggap na kaagad ng email na nagsasabing kailangan ninyo nang magpa-biometrics collection sa loob ng 14 days. Naroon din ang guidance kung paano, na sa pamamagitan ng VFS. 


Pipili lamang ng schedule sa VFS website at sa takdang araw ay dadalhin ninyo ang inyong current passport, at dalawang sulat na inyong natanggap patungkol sa iyong schedule at aplikasyon. Sa araw na iyon ay kukunan kayo ng biometrics at larawan ng VFS na kanila namang isusumite sa Australian government ng real time. P615 ang biometrics fee, samantalang kung gustong gumamit ng Premium Lounge ng VFS na may pakape at pabiskwit pa habang masarap na nakaupong naghihintay ay may bayad na mahigit na P4,300. 


Kadalasan, tulad ng naranasan ng aking mga anak ay wala pang isang oras natanggap na nila ang kanilang visa, samantalang ang sa akin bilang kanilang nanay at tagasagot ng gastusin ay kinabukasan pa, marahil ay mas marami akong mga dokumentong kinailangangbusisiin. 


Maliban sa pamamasyal sa Australia, pinahihintulutan rin ang maximum na tatlong buwang maikling pag-aaral o training sa nasabing bansa ang sinumang pinagkakalooban ng kanilang visitor visa (subclass 600).


Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.


 
 

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | March 7, 2026



Fr. Robert Reyes


Matagal-tagal ding napahinga ang himpapawid sa lason ng kabastusan at kapalastanganan. Sampung taon na ang nakararaan nang nagsimulang dumilim at pumangit ang kapaligiran sa maraming sulok ng kapuluan. Naging palasak ang pagmumura, kabastusan, at kawalang-galang sa buhay at dangal ng tao—lalo na sa kababaihan.


Hindi pa man siya Pangulo noon, madalas na niyang gawing biro ang kababaihan at maging ang mga bagay na karaniwang pribado at hindi pinag-uusapan sa publiko dahil ito ay para lamang sa mag-asawa. Naging pangkaraniwan na rin ang salitang “Kill, kill, kill” (Patayin, patayin, patayin). At tuwing naririnig ang ganitong pananalita, tila namumula ang buwan at napupuno ng iyak at daing ng mga ina, asawa, at anak ang paligid.


Dahil regular kaming nag-iikot sa mga parokya at nakikipag-usap sa mga tao—bata man o matanda—nakagugulat marinig ang malulutong na mura mula mismo sa bibig ng mga musmos. Sanay na tayong makarinig ng ganitong salita mula sa matatanda, ngunit ibang usapan kapag ang mala-anghel na tinig ng mga bata ang napupuno ng pait at lason ng mga salitang walang galang.


Tama si Joy Belmonte nang hilingin niyang humingi ng public apology si Bong Suntay dahil sa kanyang bastos na pananalita matapos niyang banggitin ang aktres na si Anne Curtis. Naalala tuloy natin ang sinabi ni Pablo Virgilio David noong nakaraang linggo tungkol sa epekto ng isang kapaligirang bastos at walang paggalang sa dangal at kabanalan ng buhay—isang kulturang unti-unting nahawa sa marahas at bastos na pananalita ng nakaraang liderato.


Mabuti na lamang at marami pa ring mulat sa kapangyarihan ng salita. Ang salita ay may lakas na bumuhay at pumatay. Naalala natin ang eksperimento ni Masaru Emoto sa tubig: kapag sinabihan ng mga positibong salita tulad ng “mahal kita” o “maraming salamat,” lumilikha ito ng magaganda at pantay-pantay na kristal. Ngunit kapag ginamitan ng mga negatibong salita—mura, galit, o karahasan—nagiging pangit at magulo ang mga kristal.


Kung ganito ang epekto ng salita sa tubig, ano pa kaya ang epekto nito sa tao? Kung ang isang bata ay lumaki sa tahimik at magalang na tahanan, iba kaya ang kanyang paglaki kung ang kapaligiran ay maingay, magulo, marahas, at bastos?


Hindi nakapagtataka kung bakit umani ng matinding batikos si Congressman Suntay. Sa kanyang panayam kay Karen Davila, sinabi niyang wala raw malisya ang kanyang sinabi at mali lamang ang paghahambing o analogy na kanyang ginamit.


Ngunit ayon kay Davila, may mataas na pamantayang inaasahan sa isang kongresista, lalo na sa paraan ng pagbanggit sa kababaihan. Iginiit naman ni Suntay na nagkaroon lamang ng malisya dahil hindi umano naunawaan ang konteksto ng kanyang pahayag.

Nang tanungin siya kung maaaring lumabag ang kanyang pahayag sa Safe Spaces Act o Anti-Bastos Law, muling iginiit ni Suntay na wala siyang masamang intensyon at mali lamang ang interpretasyon sa kanyang sinabi.


Subalit kahit sabihin pang malinis ang kanyang intensyon, ginamit na ang mga salita—at maraming kababaihan ang nasaktan at nagalit. Para sa kanila, hindi lamang mali ang paghahambing; bastos ang kabuuang pahayag.


Kung babalikan natin ang nakaraan, may panahon na halos walang makapuna o makapagtuwid sa kabastusan at karahasan sa pananalita ng mga nasa kapangyarihan. Maraming nabastos at marami ring nasaktan.


Hindi biro ang mga salita. May tunay at minsan ay madugong epekto ang mga ito.

Kaya marahil sapat na ang mga paliwanag. Ang mas mahalaga ngayon ay ang mahinahong pag-amin ng pagkakamali sa paggamit ng salita. Hindi maaaring sabihing malinis ito kung ang epekto ay kabaligtaran.


Makikita ang tunay na halaga ng salita sa epekto nito—kung ito ba ay bumubuhay o pumapatay, nagpapasaya o nakaduduwal.


Ano nga ba ang sinasabi ngayon ng libu-libong kababaihang nadismaya sa mga salitang binitiwan?

 
 

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | March 7, 2026



Magtanong Kay Atty. Persida Acosta


Dear Chief Acosta,


Napagbintangan ako ng pagnanakaw dahil lamang sa marami akong tattoo sa katawan. Isa sa mga tattoo ko ay sinasabi ng mga otoridad na tanda raw na miyembro ako ng isang sindikato na dawit sa serye ng nakawan sa lugar namin. Bukod sa mga tattoo ko ay wala namang ibang ebidensya na ipiniresenta laban sa akin. Sapat ba na basehan ang mga tattoo sa katawan upang isakdal ako sa isang krimen? — Bryan



Dear Bryan,


Isa sa mga karapatan na nakasaad sa ating Konstitusyon ay ang tinatawag na right of presumption of innocence. Sang-ayon dito, ang bawat indibidwal ay ipinapalagay na walang sala hangga’t hindi napapatunayan sa hukuman ang krimen na sa kanya ay inaakusa. Kaugnay nito, sa mga kasong kriminal tulad ng pagnanakaw, minamandato ng ating mga batas na ang ebidensya na kailangan ay “guilt beyond reasonable doubt.” Ito ay nangangailangan ng matibay at sapat na mga ebidensya kung saan walang ano mang pag-aalinlangang matitira sa isipan ng hukom na ang nasasakdal ang siya ngang may sala sa krimen. Sa kaso na People of the Philippines vs. Alberto Opida y Quiambao and Virgilio Marcelo (G.R. No. L-46272, June 13, 1986, sa panulat ni Honorable Associate Justice Isagani A. Cruz), sinabi ng Kataas-taasang Hukuman na:


“The scales of justice must hang equal and, in fact, should even be tipped in favor of the accused because of the constitutional presumption of innocence. Needless to stress, this right is available to every accused, whatever his present circumstance and no matter how dark and repellent his past. Despite their sinister connotations in our society, tattoos are at best dubious adornments only and surely not under our laws indicia of criminality. Of bad taste perhaps, but not of crime.


In any event, convictions are based not on the mere appearance of the accused but on his actual commission of crime, to be ascertained with the pure objectivity of the true judge who must uphold the law for all without favor or malice and always with justice.”

  

Malinaw sa nabanggit na ang pagkakaroon ng tattoo ay hindi tanda ng kriminalidad, kaya sa iyong kalagayan ay hindi maaaring gamitin ang pagkakaroon nito upang ikaw ay isakdal sa isang krimen. Ang pagtingin sa isang tao bilang kriminal ng dahil lamang sa kanyang mga tattoo o iba pang panlabas na palamuti sa katawan ay maituturing na diskriminasyon. Sa huli, ang paghusga ng isang hukom ay babatay sa mga ebidensya at hindi sa panglabas na kaanyuan ng isang tao.


Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.


Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.


 
 
RECOMMENDED
bottom of page