Ano'ng meron ang mga kabataan noon at ngayon?

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | July 25, 2026

“Bakit po kayo nagsasalita sa talinghaga?” Tanong ng mga apostol kay Kristo. Sumagot Siya: “Sa inyo ipinagkaloob na malaman ang mga hiwaga ng kaharian ng langit, ngunit hindi ito ipinagkaloob sa kanila. Sapagkat ang mayroon ay lalo pang pagkakalooban at sasagana; ngunit ang wala, pati ang kaunting nasa kanya ay kukunin pa.” (Mateo 13:10-17)

Ito ang simula ng Ebanghelyo sa Misa noong nakaraang Huwebes. Isang kakaibang hamon ang hatid nito. Paano nga ba lubos na mauunawaan si Kristo kung madalas Siyang magsalita sa talinghaga? Isa pang palaisipan ang Kanyang sinabi: ang may mayroon ay lalo pang magkakaroon, samantalang ang kaunting nasa wala ay kukunin pa.

Ano ba ang tinutukoy na “mayroon”? Kayamanan ba? Ari-arian? Kaalaman? Edukasyon? Posisyon sa lipunan? Kapangyarihan? Popularidad? Impluwensiya sa social media? Impormasyon? Artificial Intelligence? Mabubuting influencer o mga troll?

Noong nakaraang Miyerkules, naimbitahan tayong dumalo sa Misa sa simbahang Katolika sa UP Diliman. Ito ang unang bahagi ng isang makabuluhang pagtitipon ng mga kabataang nagnanais makilahok sa usapin ng lipunan at ng mundo. Sa dami ng dumalo, ramdam ang kakaibang init at sigla sa loob ng simbahan. Totoong kabataan ang naroon—masigla at puno ng enerhiya. Ngunit higit pa rito, ano ang taglay nila na tila unti-unti nang nawawala sa marami ngayon?

Ayon sa mga kabataang nag-organisa ng pagtitipon: “Nais naming ibalik ang aming kinabukasan. Nais naming magkaroon ng mga pinunong nagpapahalaga, hindi nagpapabaya, sa edukasyon; mga disenteng trabaho sa halip na hungkag na mga pangako; mga ligtas na paaralan; at isang pamahalaang nakikinig sa kabataan. Hindi imposible ang mga kahilingang ito. Ito ang pinakapayak at pinakabatayang pangangailangan ng mga kabataan.”

Naalala natin ang isinulat ni Jose Rizal para sa kabataan sa kanyang tulang A la Juventud Filipina. Magandang balikan ang ilang taludtod nito upang maunawaan ang tinutukoy ni Kristo na “mayroon” na lalo pang yayabong.

Itaas ang iyong noong aliwalas,Mutyang kabataan, sa iyong paglakad;Ang bigay ng Diyos na tanging liwanagAy pagningasin mo, Pag-asa ng Bukas.

Ikaw ay bumaba, O Katalinuhan,Mga puso nami’y nangaghihintay;Magsahangin ka nga’t ang aming isipa’yIlipad mo roon sa kaitaasan.

Taglayin mo lahat ang kagiliw-giliw,Ang silahis ng dunong at sining;Kilos, Kabataan, at iyong lagutinAng gapos ng iyong diwa at damdamin...

Tinawag ni Rizal ang kabataan bilang “Pag-asa ng Bayan” sapagkat pinagkalooban sila ng Diyos ng liwanag—liwanag ng pag-iisip, pagtatanong at paghahanap ng katotohanan. Habang bata, likas na bukas at mausisa ang isip, puso at diwa. Hindi basta tumatanggap ng anumang paliwanag; marunong magtanong at magsuri.

Magandang pagnilayan ang salitang bukas. Kapag bukas ang iyong isip at puso, may bukas ang iyong kinabukasan. Ngunit kapag sarado ka, ikinukulong mo ang sarili sa kasalukuyan at nawawalan ng kakayahang matuto, makinig at magbahagi. Sa paglipas ng panahon, maaaring mawala ang pagiging bukas na ito kapag naging kuntento na lamang ang tao sa sariling interes at kapakanan.

Kapag ang iniisip lamang ay ang sariling buhay at kinabukasan, nagiging makitid ang mundo. Nawawala ang malasakit at pakikilahok sa buhay ng kapwa. Ang tunay na pagmamahal at pananagutan ay bunga ng isang pusong nananatiling bukas.

Ito rin ang mensahe ni San Pablo sa kanyang liham sa mga taga-Roma (Roma 14:7-12), na naging inspirasyon ng tanyag na awit ni Padre Eduardo Hontiveros na Pananagutan:

Walang sinuman ang nabubuhay para sa sarili lamang.Walang sinumang namamatay para sa sarili lamang.Tayong lahat ay may pananagutan sa isa't isa.Tayong lahat ay tinipon ng Diyos na kapiling Niya.Sa ating pagmamahalan at paglilingkod sa kanino man,tayo ay nagdadala ng balita ng kaligtasan.

Matapos ang Misa, nagmartsa ang mga kabataan patungong harap ng Ateneo de Manila sa Katipunan. Naroon din ang ilang matatandang aktibista na hanggang ngayon ay nananatiling bukas ang isip, nagtatanong at kumikilos para sa kapwa. Patunay itong hindi hadlang ang edad upang manatiling bukas sa katotohanan at sa tawag ng pananagutan.

Sila ang mga taong tunay na “mayroon.” At ang mayroon sa kanila ay hindi kayamanan o kapangyarihan, kundi pagmamahal sa Diyos at sa kapwa. Ito ang kayamanang hindi nawawala, kundi lalo pang yumayabong. Ito ang tunay na PANANAGUTAN na dapat taglayin ng mga KABATAAN noon, ngayon at sa mga darating pang panahon.

Ama na tumatanggi sa DNA test, hindi lusot sa batas

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | July 25, 2026

Dear Chief Acosta,

Tumatanggi ang biyolohikal na ama ng aking panganay na kilalanin ang bata bilang kanyang anak. Tumanggi rin siyang magbigay ng sustento sa kabila ng paulit-ulit na pakiusap. Hinahamon ko siyang sumailalim sa DNA testing upang matiyak kung siya nga ba ay hindi ama ng aking anak, ngunit tumatanggi siya sa dahilang hindi siya maaaring piliting sumailalim sa nasabing pagsusuri dahil ito ay paglabag sa kanyang mga karapatan. Tama ba ang kanyang sinabi? — King

---

Dear King,

Hindi tama ang kanyang sinasabi; maaari siyang obligahing sumailalim sa DNA testing upang matukoy ang kanyang estado bilang ama ng iyong anak. Ang paggamit at pagsasagawa ng DNA testing bilang paraan ng paglalahad ng ebidensya sa isang legal na paglilitis ay itinakda sa ilalim ng A.M. No. 06-11-5-SC o ang “Rules on DNA Evidence” na pinagtibay ng Korte Suprema noong Oktubre 2, 2007. Nakasaad sa Seksyon 4 ng mga tuntuning ito ang sumusunod:

“Sec. 4. Application for DNA Testing Order. – The appropriate court may, at any time, either motu proprio or on application of any person who has a legal interest in the matter in litigation, order a DNA testing. Such order shall issue after due hearing and notice to the parties upon a showing of the following:

1. A biological sample exists that is relevant to the case;

2. The biological sample: (i) was not previously subjected to the type of DNA testing now requested; or (ii) was previously subjected to DNA testing, but the results may require confirmation for good reasons;

3. The DNA testing uses a scientifically valid technique;

4. The DNA testing has the scientific potential to produce new information that is relevant to the proper resolution of the case; and

5. The existence of other factors, if any, which the court may consider as potentially affecting the accuracy of integrity of the DNA testing.

This Rule shall not preclude a DNA testing, without need of a prior court order, at the behest of any party, including law enforcement agencies, before a suit or proceeding is commenced.”

Batay sa mga nabanggit, ang DNA testing ay maaaring isagawa sa ilalim ng ating sistemang legal. Kung tumanggi ang kinauukulang panig na sumailalim sa nasabing pagsusuri, maaaring humiling ng utos mula sa korte upang maisagawa ang DNA testing. Kailangan lamang ay mapatunayan ng humihiling ng DNA testing na mayroong basehan ang kanyang hiling.

Sa kaso nina Arnel L. Agustin laban sa Court of Appeals at sa menor-de-edad na si Martin Jose Prollamante, na kinakatawan ng kanyang ina/tagapangalaga na si Fe Angela Prollamante (G.R. No. 162571, Hunyo 15, 2005, Ponente: Honorable Chief Justice Renato Tereso Antonio C. Corona), ipinaliwanag ng Korte Suprema na ang sapilitang pagsasagawa ng DNA testing at ang pagtanggap sa mga resulta nito bilang ebidensya ay naaayon sa Konstitusyon, tulad ng sumusunod:

“For too long, illegitimate children have been marginalized by fathers who choose to deny their existence. The growing sophistication of DNA testing technology finally provides a much needed equalizer for such ostracized and abandoned progeny. We have long believed in the merits of DNA testing and have repeatedly expressed as much in the past. This case comes at a perfect time when DNA testing has finally evolved into a dependable and authoritative form of evidence gathering. We therefore take this opportunity to forcefully reiterate our stand that DNA testing is a valid means of determining paternity.”

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Mga kurakot, ‘di dapat pinoprotektahan ng Bank Secrecy Law

ni Pablo Hernandez @Prangkahan | July 25, 2026

NALAGPASAN NG ‘PINAS ANG SINGAPORE, HINDI SA ISYU NG EKONOMIYA, KUNDI SA LAKI NG BAYARIN SA KURYENTE – Sa ilalim ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (PBBM), nalagpasan na ng Pilipinas ang Singapore.

Pero hindi ito sa usapin ng ekonomiya, kundi sa mas mataas na singil sa kuryente.

Ito ang inamin ng Department of Energy (DOE) sa pagdinig sa Senado, na mas mataas na ngayon ang binabayaran ng mga Pilipino sa kuryente kaysa sa mga konsyumer sa Singapore. Isa na naman itong dagdag-pasanin sa mamamayan sa ilalim ng kasalukuyang administrasyon. Boom!

XXX

BANK SECRECY LAW DAPAT PANG-NEGOSYANTE LANG AT HINDI MGA 'BUWAYANG' POLITICIANS AT MGA KURAKOT NA GOV'T. OFFICIALS ANG KASAMA – Dapat amyendahan na ang Bank Secrecy Law. Dapat ang saklaw nito ay mga negosyante lamang at hindi na kasama ang mga pulitiko at opisyal ng gobyerno.

Sa totoo lang, nagiging sandata ito ng ilang "buwayang" pulitiko at tiwaling opisyal ng gobyerno upang maitago sa publiko ang bilyun-bilyong pisong laman ng kanilang mga bank account. Period!

XXX

NAPAKASAMA TALAGA NI ZALDY CO, BILYON-BILYON NA ANG IN-SCAM NIYA, TAPOS BILYON-BILYON DIN HINDI ANG NIYA BINABAYARANG BUWIS – Nagsampa ang Bureau of Internal Revenue (BIR) ng kasong tax evasion na nagkakahalaga ng P22.7 bilyon laban sa Sunwest Inc., na pag-aari ng pamilya ni dating Ako Bicol Party-list Rep. Zaldy Co.

Sukdulan talaga ang kasamaan ni Zaldy Co. Isipin n'yo, bilyon-bilyon na umano ang naiscam sa kaban ng bayan, tapos bilyon-bilyon pa ang hindi nabayarang buwis sa pamahalaan. Buset!

XXX

PORK BARREL QUEEN, TALAGANG MABUBULOK NA SA KULUNGAN – Bukod sa mga kasong plunder, hinatulan na rin ng Sandiganbayan si pork barrel queen Janet Napoles ng 12 hanggang 20 taong pagkabilanggo kaugnay ng kasong malversation of public funds through falsification of public documents na may kinalaman sa P50 milyong ghost project sa Department of Agrarian Reform (DAR).

Patunay ang panibagong hatol na ito ng Sandiganbayan na malabong makalaya pa si Napoles at malamang na sa kulungan na siya magtatagal. Period!