Kapalpakan sa Dengvaxia, nagdulot ng trauma sa mga Pinoy na magpabakuna!

ni Korina Sanchez - @Isyung 'K' | December 15, 2020

Kailangang ibalik ang tiwala ng taumbayan sa pagbabakuna bilang paghanda sa COVID-19 vaccine. Ito ang opinyon ni Dr. Lulu Bravo, executive director ng Philippine Foundation for Vaccination sa kanyang pangamba na marami pa ang kontra-bakuna lalo na sa social media. Walang ibang masisisi riyan kundi ang kontrobersiya sa Dengvaxia.

May ginawang pag-aaral ang First Draft kung saan nakita ang impluwensiya ng social media at pulitika sa pagpapalaganap ng maling impormasyon ng isang bagay, halimbawa sa Dengvaxia. Ang naging masamang epekto nito ay ang pagbagsak ng tiwala ng mamamayan sa lahat ng bakuna. Matatandaang noong 2019, dumami ang mga kaso ng tigdas at polio sapagkat karamihan sa mga magulang ay nangangamba umano na pabakunahan ang kanilang anak.

Pero bukod sa kontrobersya ng Dengvaxia, sa tingin natin ay marami pa ang hindi sigurado kung magpapabakuna agad kontra COVID-19 dahil sa bilis ng paglikha nito.

Halos wala pang isang taon ay naglabas na ang ilang kumpanya ng kani-kanilang bakuna kontra COVID-19. Ang bakuna ay ilang taon ang inaabot bago masabing ligtas para maibigay sa mga tao.

Ang bakuna ng Pfizer/ BioNTech na sinimulang ibigay sa mga piling tao sa UK ay may dalawang ‘allergic reaction’ nang naitala. Kaya naglabas agad ng pahayag na kung may kasaysayan ng allergy ay huwag munang magpabakuna. Hindi pa natin alam ang magiging side-effects nito mula sa ibang kumpanya tulad ng Sinovac.

Sa nais ng buong mundo na magkaroon na ng bakuna laban sa COVID para maibalik na sa normal ang buhay, baka ang kapalit ay mga reaksiyon o side-effects na hindi pa nalalaman o lumalabas. Hindi rin pare-pareho ang epekto ng bakuna sa tao. Pero malinaw na kailangan talaga ng bakuna.

Tiwala ang kailangang ibalik sa tao hinggil sa pagpapabakuna. Kung paano maibabalik, ‘yan ang malaking tanong.

Kaugnay nito, hinamon ni Sen. Christopher “Bong” Go sina DOH Sec. Duque at vaccine czar Carlito Galvez na unang magpabakuna. Gayundin, hindi ba’t nagpahayag si Pangulong Rodrigo Duterte na magpapabakuna siya agad kapag dumating ang mga bakuna na mula China? Makatulong kaya sila sa pagbalik ng tiwala sa bakuna? O, panahon na lang talaga ang makakasagot niyan?

Resolbahin muna ang gusot at problema sa cashless payment system bago ilarga!

ni Korina Sanchez - @Isyung 'K' | December 12, 2020

Sinuspinde na ni Valenzuela Mayor Rex Gatchalian ang operasyon ng NLEX Corp., ang nagpapatako ng tollways sa NLEX dahil sa kaguluhang nagaganap bunsod ng mga problema sa cashless payment system. Nagdulot ng nakakatuyong-dugong trapik sa mga tollways dahil sa iba’t ibang problema, tulad ng hindi mabasang RFID, may nawawalan pa ng load at marami pa ang hindi makakuha ng sticker. Kaya nang hindi na nakatiis ang alkalde, sinuspinde na ang kanilang operasyon. Ibig sabihin, libre na muna dumaan sa NLEX habang inaayos pa ang mga gusot at problema.

Nais naman ni Sen. Sherwin Gatchalian na magbitiw sa tungkulin ang pinuno ng Toll Regulatory Board (TRB) dahil sa gulong idinulot ng kanilang pagpapatupad ng cashless payment system. Mukhang hindi nga pinag-aralan nang mabuti ang mga magiging problema kung masyadong minadali ang pagpapatupad ng sistema. Dapat nagbigay ng mas mahabang panahon, imbes na ginulat ang mamamayan na ipatutupad ito ngayong Disyembre.

Wala namang sistema ang hindi nagkakaproblema. Kailangan lang intindihin ng DOTr na hindi puwedeng madaliin ang cashless payment system, lalo pa ngayon. Hindi lahat ng tao ay handa o nais pumila para lang makakuha ng mga aparatong ‘yan. DOTr, TRB at NLEX pati na rin ang SLEX dapat siguraduhin munang walang malalaking problema bago ipatupad ang cashless payment system. Kung mamadaliin at tatakutin pa ang mamamayan ng multa, ganyan talaga ang magiging resulta.

Kabi-kabila na ang bakuna kontra COVID-19, alin ang tunay, epektib at ligtas?

ni Korina Sanchez - @Isyung 'K' | December 10, 2020

Bakuna kontra COVID-19. ‘Yan ang madalas mapag-usapan ngayong may mga kumpanya na handang mag-alok, mag-trials at magbenta ng kani-kanilang bakuna.

Ang Indonesia ay nakatanggap na ng 1.2 milyong doses ng bakuna mula sa kumpanyang Sinovac Biotech ng China. Inaayos na ang kanilang gagawing programa para sa pagbigay ng bakuna. May makatatanggap ng libre, may mga magbabayad. May 1.8 milyong doses pa ang darating sa kanila sa Enero. Ang UK ay handa na ring bigyan ng bakuna ang kanilang mamamayan. Pfizer/BioNTech ang kumpanyang pagmumulan ng bakuna.

Nataon namang may lumabas na artikulo sa Washington Post sa Amerika na may kasaysayan ng panunuhol ang Sinovac Biotech. Ang pagsuhol sa ilang opisyal ng China ay para sila ang mangibabaw na kumpanya pagdating sa paglikha ng bakuna. Sa madaling salita, para mas nakikilala ang kumpanya. Ang Sinovac Biotech ang isa sa mga kumpanyang pinag-iisipan ng administrasyon para mag-supply ng bakuna kontra COVID. Ang ibang mga kumpanya ay Sinopharm at Clover galing China, Gamaleya mula Russia, Janssen mula Belgium, Astra Zeneca mula UK. Ang bakuna ng Pfizer/BioNTech ay kailangang maimbak sa napakalamig na temperatura. Walang kakayanan sa ngayon ang bansa para maimbak sa -70 Celsius ang bakuna. Pero sila ang unang nagpahayag na ang kanilang bakuna ay may epektibong 90%.

Kaya ang tanong, handa na ba kayong magpabakuna? Ang hamon ni Sen. Bong Go kina DOH Sec. Duque at vaccine czar Carlito Galvez Jr. ay sila ang unang magbakuna para ipakita sa taumbayan na ligtas ang mga ito. Pumayag na si Duque at ibinalik din ang hamon sa lahat ng miyembro ng gabinete. Wala pang balita kung ano ang kanilang sagot. Marami rin tayong nakakausap na hindi pa sila handang magpabakuna ngayon. May nagsasabing masyadong mabilis ang paglikha ng bakuna, may nagtatanong kung talagang walang side-effects at may nagtatanong kung pangmatagalan na ang proteksiyon. Ito ang bunga na rin ng kontrobersiya ng Dengvaxia, na sa aking palagay ay napulitika nang husto ang isyu.

Ang target ng gobyerno ay mapabakunahan ang 60-70 milyong tao, para magkaroon ng tinatawag na “herd immunity” kung saan mas mababawasan ang mahahawaan ng virus kaya kusang mawawala na lang. Maganda kung ganyan ang mangyayari. Sana lang ay pag-aralan at siyasatin nang husto ang mga inaalok na bakuna sa bansa. Mamamayan ang dapat isipin, ang mamamayan ang dapat makinabang at hindi ang bansang pagmumulan ng bakuna. Dapat makumbinsi ang marami na ligtas at epektibo ang mga bakuna.