Mga undocumented OFWs, hindi iiwanan sa mga programa ng gobyerno

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | April 14, 2026

Simula noong sumiklab ang digmaan sa pagitan ng Israel, Estados Unidos, at Iran, tinutukan ng ating pamahalaan ang kaligtasan at kapakanan ng ating mga Overseas Filipino Workers (OFWs) sa Gitnang Silangan.

Binigyang-diin natin na kung magpapatuloy ang digmaan sa Middle East, maaaring tumaas ang bilang ng mga kababayan nating walang trabaho o kaya naman ay underemployed, lalo na kung patuloy na lilikas ang ating mga kababayan.

Noong inilabas natin ang preliminary report ng Proactive Response and Oversight for Timely and Effective Crisis Strategy (PROTECT) Committee, iminungkahi natin ang mas matatag na reintegration program para sa ating mga kababayan, bagay na magtutulay sa kanila sa mga bagong oportunidad upang patuloy na makapag-hanapbuhay.

Upang lalo pang mapatatag ang suporta para sa reintegration ng ating mga kababayang OFW, isinusulong ng inyong lingkod ang pagsasabatas ng Bagong Balikbayan Act (Senate Bill No. 1110).

Layon ng naturang panukala na magtatag ng komprehensibong integration program na tutugon sa pangangailangan ng ating mga kababayan, hindi lamang pagdating sa trabaho, kundi pati na rin sa aspetong psychosocial, at iba pa, para sa kanilang pagbabalik.

Sa ilalim ng ating panukala, magsisimula ang proseso ng reintegration ng mga OFW anim na buwan bago ang balak nilang pagbabalik sa ating bansa. May apat na landas na tinatahak ang panukala nating reintegration: una ang kaalaman na saklaw ang edukasyon, upskilling, reskilling, retooling, at micro-credentialing; pangalawa ang kalinga na saklaw ang psychosocial at support services; pangatlo ang negosyo o entrepreneurship; at pang-apat ang hanapbuhay o employment.

Isinusulong din natin sa ilalim ng panukalang batas ang iba’t ibang mga programa at serbisyo sa ibat’ibang yugto ng reintegration program. Sa pre-departure, halimbawa, iminumungkahi natin ang mga programang may kinalaman sa financial literacy at family counseling.

Sa kanilang bansang pinagtatrabahuhan, isinusulong natin ang mga oportunidad para sa patuloy na skills development at training, gayundin para sa mga programang nagbibigay proteksyon mula sa ano mang uri ng pang-aabuso at karahasan. Sa kanila namang pagbabalik, nais nating tiyakin na makakatanggap sila ng reintegration counseling, economic reintegration assistance para sa paghahanap ng trabaho, pagsasanay o training para sa pagnenegosyo, access sa financing at iba.

Hindi rin natin ipagkakait ang mga serbisyong ito sa ating mga OFWs kahit sila ay undocumented. Sa kanilang pagbabalik, tutulungan natin silang maging rehistrado at regular upang mas maabot nila ang mga programa at serbisyo ng ating pamahalaan.

Ilan lamang ito sa mga iminumungkahi nating mga programa at serbisyo para sa ating mga kababayang OFWs. Sa ating mga kababayang apektado ng krisis sa Gitnang Silangan, makakaasa kayong patuloy naming tututukan ang inyong kaligtasan at kapakanan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Lifeguard Act, isinusulong upang maiwasan ang pagkalunod sa public pool

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | April 9, 2026

Tuwing panahon ng tag-init, nakaugalian na ng ating mga pamilya ang mamasyal o mag-outing. Kabilang sa mga paboritong aktibidad ng ating mga kababayan ang dumayo sa mga pampublikong swimming pool o mga tabing-dagat upang magpalamig sa gitna ng mainit na panahon.

Ngunit sa panahon din ng tag-init tayo nakakasaksi ng ilang mga trahedyang maaari sana nating maiwasan – ang mga kaso ng pagkalunod. Kamakailan ay naglabas ng ulat ang Philippine National Police (PNP) ng bilang ng mga nalunod nating mga kababayan nitong mga nakaraang linggo.

Noong Marso 29 hanggang Abril 5, may naitalang 59 na mga insidente ng pagkalunod. Mas mataas ito ng 136% sa 25 na naitala noong Marso 21 hanggang Marso 28, ang linggo bago ang Semana Santa.

Nabalitaan din natin na noong nakaraang Sabado de Gloria, tatlong mga kabataan ang naiulat na binawian ng buhay matapos malunod. Dalawa sa kanila ay nalunod sa Morong, Bataan at ang isa ay limang taong gulang na batang babae na taga Negros Occidental.

Nakakalungkot at nakakabahala na patuloy na nangyayari ang mga ito, lalo na’t maaari tayong magpatupad ng mga hakbang upang maiwasan ang mga insidente ng pagkalunod. Kaya naman patuloy nating isinusulong ang Lifeguard Act (Senate Bill No. 1517) upang mapigilan natin ang mga trahedyang ito na maaari nating maiwasan.

Dati na nating inihain ang panukalang batas na ito at patuloy natin itong isinusulong sa ilalim ng 20th Congress. Ayon sa panukalang batas, imamandato ang mga pampublikong swimming pool na magkaroon ng isang certified lifeguard sa kanilang mga operasyon. Kakailanganin namang magdagdag ng isang lifeguard sa bawat karagdagang 250 square meters ng swimming pool.

Kailangang may sertipikasyon ang lifeguard mula sa isang nationally recognized organization na may accreditation mula sa Department of Health. Kailangan ding meron silang Basic Life Support Certification.

Magiging tungkulin naman ng mga local government unit na tiyaking sumusunod ang mga pool operators sa pagtatalaga ng mga kwalipikadong lifeguards. Maaari ring magsagawa ang mga local health officer ng mga inspeksyon ng public swimming pools upang tiyaking ligtas ang mga ito.

Ngunit habang hindi pa naisasabatas ang panukala nating ito, patuloy sana tayong mag-ingat kasama ang ating mga pamilya tuwing tayo ay pupunta sa mga public swimming pool o mga resort. Huwag nating hayaang mauwi sa trahedya ang masasaya sanang okasyon kasama ang ating mga pamilya. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Repatriation program, pinalalakas para sa OFWs na apektado ng US-Israel vs. Iran war

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | April 7, 2026

Nitong nakaraang linggo, inilabas ang preliminary report ng Proactive Response and Oversight for Timely and Effective Crisis Strategy (PROTECT) Committee, kung saan nagbigay tayo ng mga rekomendasyon sa pagtugon sa kasalukuyang mga problemang dulot ng krisis sa Gitnang Silangan.Isa sa mga isinusulong natin ang pagpapatatag ng repatriation program para sa ating mga Overseas Filipino Workers, kabilang ang mga programa para sa upskilling at reskilling.

Hinihimok din natin ang Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) na palawakin pa ang kanilang mga programa para sa upskilling at reskilling ng mga manggagawang nawalan ng trabaho.

Kung babalikan natin ang 2026 national budget, P8 bilyon ang inilaan para sa Training for Work Scholarship sa ilalim ng TESDA. May P3.7 bilyon ding nakalaan para sa Special Training for Employment Program. Layunin nito na matulungan ang ating mga OFWs na makahanap ng trabaho o iba pang mga oportunidad para sa kanilang reintegration.

Mahalagang tiyakin nating handa ang ating OFWs sa mga bagong oportunidad sa bansa upang mabigyan sila ng mas matibay na pag-asa sa buhay.Pinangangambahan natin na kung sakaling magtagal pa ng 90 araw ang alitan sa Gitnang Silangan, maaaring dumami ang bilang ng mga kababayan nating walang trabaho.

Batay sa ating pagsusuri, ang mga kababayan nating nagtatrabaho sa Saudi Arabia, Qatar, at United Arab Emirates ang nakikita nating lubos na maaapektuhan, lalo na’t sa mga bansang ito may pinakamaraming bilang ng mga land-based OFWs, batay sa datos ng nakaraang taon.

Sa ilalim naman ng ating panukala, magiging bahagi ng reintegration framework ang mapping ng mga skills at sa domestic labor market demands, mga targeted na programa para sa job placement, at access sa abot-kayang pinansya upang tulungan silang makapagsimula muli.

Patuloy nating tututukan ang krisis sa Gitnang Silangan at ang epekto nito sa ating mga kababayan sa loob at labas ng bansa. Makakaasa ang ating mga kababayan na patuloy na maghahain ng mga panukalang aksyon ang PROTECT Committee upang matulungan ang mga kababayan nating nangangailangan ng tulong. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com