Benepisyo ng okra sa mga may diabetes

ni PAO Deputy Chief Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | March 26, 2026

Dear Doc Erwin,

Isa ako sa mga tagasubaybay ng Sabi ni Doc column sa BULGAR newspaper. 

Ako po ay may diabetes at hindi po kontrolado ang aking blood sugar kahit ako ay umiinom ng mga gamot. Nais ko sanang magtanong tungkol sa okra. Naririnig ko po mula sa ibang tao na maaaring makatulong ang okra sa mga may diabetes. Paano nakakatulong sa ating katawan ang pagkain ng okra? Totoo bang makakatulong ito sa pagkontrol ng blood sugar? Ano po ang benepisyo na makukuha sa pagkain ng okra?

May mga tao rin na nagsasabing mabuti raw uminom ng tubig na pinagbabaran ng okra. May sapat na bang pag-aaral tungkol sa paraang ito? At gaano po kadalas ligtas kainin ang okra bilang bahagi ng pang-araw-araw na pagkain? Nawa’y masagot ninyo ang aking katanungan. — Buknay

---

Ang Okra o Abelmoschus esculentus ay isang gulay na karaniwang kinakain sa maraming bansa, kabilang na ang Pilipinas. Kilala ito sa pangalang lady’s fingers o gumbo. Mataas ang laman ng okra na dietary fiber, bitamina, at mineral. Kapag hiniwa ang okra, lumalabas ang mucilage o malapot na hibla. Ang bahaging ito ang nagbibigay ng kakaibang tekstura sa okra kapag niluto. Ang mucilage ay pinag-aaralan ng mga siyentista sa papel nito sa kalusugan ng tiyan at metabolismo ng asukal sa dugo. Dahil hindi gumagawa ng dietary fiber ang katawan, kinakailangan ang pagkain upang makuha ang sustansiyang ito. Dito pumapasok ang papel ng mga gulay sa pang-araw-araw na pagkain.

Interesado ang mga siyentista sa epekto ng okra sa pagkontrol ng asukal sa ating katawan. Sa isang pag-aaral na inilathala sa Journal of Pharmacy and BioAllied Sciences noong 2011, nakita ang pagbaba ng asukal sa dugo matapos ang ilang linggo ng pagkonsumo ng katas ng okra. Sa isa pang pag-aaral na inilathala sa Journal of Nutrition & Food Sciences noong 2015, sinuri ang epekto ng okra sa mga indibidwal na may type 2 diabetes at nakita ang pagbaba ng asukal sa dugo sa ilang kalahok matapos ang regular na pag-inom ng katas ng okra sa loob ng ilang linggo. Ilan sa mga posibleng mekanismo na tinukoy ng mga mananaliksik ay ang mataas na soluble fiber, pagbagal ng pagsipsip ng asukal sa bituka, at pagbaba ng glycemic response matapos kumain.Kapag bumagal ang pagpasok ng asukal sa dugo, mas kontrolado ang pagtaas ng blood sugar matapos kumain. Dahil dito, isinasaalang-alang ang okra bilang bahagi ng pagkain para sa mga taong may problema sa blood sugar.

May papel din ang okra sa kalusugan ng puso. Sa isang pag-aaral na inilathala sa Journal of Nutritional Biochemistry noong 2014, nakita ang pagbaba ng bad cholesterol sa mga pinakain ng okra extract. Dahil dito, bumababa ang lebel ng cholesterol sa dugo. Sa ilang pag-aaral sa nutrisyon, ang mga sangkap ng okra ay nauugnay sa mas mababang panganib ng sakit sa puso.

Mahalaga rin ang okra sa kalusugan ng tiyan. Sa isang pag-aaral na inilathala sa Nutrients noong 2020, ipinakita na ang mga pagkain na mataas sa soluble fiber ay tumutulong sa pagdami ng good bacteria sa bituka. Kapag maayos ang balanse ng good bacteria, mas maayos ang kalusugan ng tiyan at mas regular ang pagdumi, lalo na sa mga taong madalas kumain ng gulay na mataas sa fiber tulad ng okra.

May interes din ang mga siyentista sa epekto ng okra laban sa oxidative stress at pamamaga sa katawan na kaugnay sa ilang kondisyon tulad ng diabetes, altapresyon, at sakit sa puso. Sa isang pag-aaral na inilathala sa Biomedicine & Pharmacotherapy noong 2018, sinuri ang mga sangkap mula sa okra at iba pang gulay, at ito ay nagpakita ng pagbaba sa mga marka ng oxidative stress. 

Sa kasalukuyan, tinitingnan ang okra bilang bahagi ng pagkain na sumusuporta sa pangkalahatang kalusugan. Madaling isama ang okra sa pang-araw-araw na pagkain. Karaniwan itong niluluto bilang gulay sa pinakbet, sinigang, o ginisang gulay. Maaari rin itong ihain bilang pinakuluang side dish. Ang lutong okra ay naglalaman ng dietary fiber, bitamina at mineral na mahalaga sa kalusugan ng puso, resistensya, at metabolismo ng katawan.

May mga tao rin na umiinom ng tubig na pinagbabaran ng okra. Karaniwang ginagawa ang paraan na ito sa bahay sa pamamagitan ng pagbabad ng hiwang okra sa tubig at pag-inom nito. Sa ngayon, kulang pa ang pag-aaral tungkol sa paraang ito. Ang karamihan ng mga pag-aaral tungkol sa okra ay gumagamit ng extract o powder.

Ang okra ay bahagi ng balanseng pagkain. Hindi ito kapalit ng gamot para sa diabetes, altapresyon, o ibang karamdaman. Para sa mga taong may diabetes, mahalaga pa rin ang tamang pagkain, regular na ehersisyo, monitoring ng blood sugar, at pagsunod sa payo ng doktor. Ang pagkain ng iba’t ibang gulay araw araw ay bahagi ng pangangalaga sa kalusugan. Ang okra ay isa lamang sa maraming gulay na nagbibigay ng fiber, bitamina at mineral na sumusuporta sa maayos na paggana ng katawan. Hindi ito kapalit ng tamang gamutan at konsultasyon sa doktor. (Dr. Gabriel Mark P. Mercado, RN, MD, CFP)

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Huling nakitang kasama ng biktima, posibleng suspek sa krimen

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | March 24, 2026

Dear Chief Acosta,

Ang limampung taong gulang kong pinsan na si XX ay pinagbibintangan na pumaslang sa walong taong gulang niyang kapitbahay. Ayon sa mga nakausap ng pulis, may mga nakaraang pagkakataon diumano na nakita ang bata na naglalaro sa harap ng bahay ni XX at narining nila na sinigawan, minura at pinagbantaan ni XX ang nasabing bata na sasaktan niya ito.

Ayon din diumano sa isang saksi, si XX ang huling nakita na pumasok at lumabas sa bahay ng pamilya ng biktima bago natagpuan na mayroon nang mga sugat at saksak ang walang-buhay na katawan ng nasabing bata. Mayroon umanong CCTV footage kaugnay noon. Kumpara rin sa laki ng katawan ni XX, sadya umano na hindi makakapanlaban ang nasabing payat na bata. Bagaman mayroong nakita na kutsilyo malapit sa katawan ng bata, tila walang direkta na ebidensya na nagtuturo na si XX nga ang salarin dahil tila walang nakakita sa insidente sapagkat nasa trabaho ang mga magulang ng bata at siya lamang ang naiwan sa kanilang bahay noong araw na iyon. 

Nangangamba ang pamilya ng pinsan ko na siya ang pagbayarin sa nangyari sa nasabing bata. Mayroon po bang posibilidad na mahatulan si XX para sa krimen na murder kung isinasaalang-alang ang mga nabanggit na impormasyon? Sana ay malinawan ninyo ako.

– Bingo

---

Dear Bingo,

Ang paghahatol sa isang tao na inaakusahan na gumawa ng krimen ay dumedepende sa pagpapatunay, nang higit pa sa makatwirang pagdududa, ng dalawang mahalagang bagay: una, pagpapatunay na naganap ang krimen; at, ikalawa, pagpapatunay na ang akusado ang siyang gumawa ng krimen.

Sa krimen na Murder, kinakailangan na mapatunayan ng nag-uusig ang mga sumusunod na elemento: una, mayroong taong na napaslang; ikalawa, ang inaakusahan ang pumaslang sa biktima; ikatlo, mayroon ang alinman sa mga qualifying circumstances na nakasaad sa Artikulo 248 ng Revised Penal Code (RPC); at ikaapat, hindi krimen na Parricide o Infanticide ang naganap na pamamaslang.Kaugnay sa ikatlong elemento, ang isa sa mga qualifying circumstances na nakasaad sa Artikulo 248 ng RPC ay treachery o kaliluhan. Ang elemento nito ay ang mga sumusunod: “(1) the employment of means, method, or manner of execution which tend to ensure its execution and which would ensure the offender's safety from any retaliatory act or defense by the offended person; and (2) the means or method used was deliberately adopted by the offender.” (People vs. Boringot, G.R. No. 245544, March 21, 2022, citing People vs.Roelan, G.R. No. 241322, September 8, 2020)

Sa sitwasyon na iyong ibinahagi, masasabi na maitataguyod ang una at ikaapat na elemento ng Murder dahil natagpuan na napaslang ang batang biktima at ang pagkakapaslang sa kaniya ay masasabi na hindi saklaw ng krimen na Parricide o Infanticide.

Kaugnay sa ikalawang elemento, maaaring matukoy na si XX ang salarin, kahit na walang direkta na ebidensya dahil walang nakasaksi na mismong pamamaslang sa batang biktima, kung mayroong maipresenta na circumstantial evidence na magtataguyod sa kaniyang partisipasyon sa krimen. Ang testimonya kaugnay sa mga hindi magagandang pananalita o pagtrato ni XX sa biktima bago ang araw ng insidente, ang testimonya at/o CCTV footage na siya ang huling nakita na pumasok at lumabas sa bahay ng pamilya ng biktima, ang fingerprints na maaaring makuha sa kutsilyo, at kung mayroon pang iba o karagdagan na testimonya o sirkumstansya na mag-uugnay kay XX sa naganap na krimen ay mga salik na maaring mag-ugnay sa kaniya bilang salarin sa naganap na krimen. 

Kaugnay naman sa ikatlong elemento, maaaring legal na isapantaha na mayroong qualifying circumstance na treachery kung isasaalang-alang ang murang edad ng biktima sa matandang edad ni XX, pati na rin ang diperensya sa kanilang mga pangangatawan. Ipinaliwanag ng ating Kataas-taasang Hukuman, sa panulat ni Honorable Associate Justice Henri Jean Paul B. Inting, sa kasong People of the Philippines vs. Rossano Samson y Tiongco (G.R. No. 262579, February 28, 2024):

“It is well-settled that the "killing of a child is characterized by treachery even if the manner of the assault is not shown in the Information, as the weakness of the victim due to his [/her] tender age results in the absence of any danger to the accused." The qualifying circumstance of treachery exists in killing of a child since whatever method the accused-appellant employed, in causing the death of the victim, the same was done without any possibility of danger resulting to himself [/herself] from the child. "The rationale for such treatment is easy to discern—the minor victim cannot be expected to put up any form of effective resistance because of his [or her] tender age, relatively small frame, and inexperience in combat." Moreover, a deadly attack against a minor is easier to execute inasmuch as the minor can offer little, if any, resistance, thereby posing no peril to the attacker. Thus, the mere allegation of Abegail's minority is sufficient for accused-appellant's conviction of murder through treachery.

It is elementary that the lack or absence of direct evidence does not necessarily mean that the guilt of the accused cannot be proved by evidence other than direct evidence. Direct evidence is not the sole means of establishing guilt beyond reasonable doubt, because circumstantial evidence, if sufficient, can supplant the absence of direct evidence.”

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

PAO at PTFOMS, pinaigting ang ayuda sa editors, vloggers

by BRT @News | March 4, 2026

Photo : SS / Public Attorney’s Office (PAO) at Presidential Task Force on Media Security (PTFOMS)

Muling pinaigting ng Public Attorney’s Office (PAO) at Presidential Task Force on Media Security (PTFOMS) ang pagsasanib-puwersa sa pamamagitan ng bagong memorandum of agreement na kanilang nilagdaan upang masiguro ang tuluy-tuloy na pagbibigay-ayuda lalo na sa usaping legal para sa lahat ng mga mamamahayag.

Ayon kay PAO Chief Persida Rueda-Acosta, sa naganap na MOA signing sa PAO central office, nasiguro ng dalawang ahensya ang pagsasagawa ng mga programa at workshops lalo sa kasanayang-legal upang mas lalong maging bihasa ang mga editor at maging ang mga vlogger.

Ayon naman kay PTFOMS Executive Director Joe Torres, Jr., dating National Press Club (NPC) director, ang partnership nito sa PAO ay simbolo ng kanilang matibay na paninindigan upang masiguro ang pagbibigay ng seguridad at proteksyon lalo na sa mga karapatan at kapakanan ng lahat ng media workers sa bansa.

“In this MOA, we reaffirm our unwavering commitment to a common goal: the protection, safety and security of media practitioners,” saad pa ni Torres, na dating hepe ng Philippine Information Agency.

Sa ilalim ng MOA, ang PTFOMS ang magri-refer ng miyembro ng media na nangangailangan ng legal assistance bukod sa pakikipagtulungan nito sa PAO sa pagsasagawa ng mga programang direktang pakikinabangan ng mga ito.

Sa panig naman ng PAO, inaasahan ang agarang pagbibigay nito ng tulong-legal sa mga mamamahayag lalo na sa pagdalo at pagtatanggol sa kanila sa korte kasama na ang pagsasagawa ng training workshops na magiging kapaki-pakinabang sa kanilang propesyon.

Ayon sa chief public attorney, matagal nang may kasunduan ang PAO at PTFOMS kung saan marami na rin ang bilang ng mga mamamahayag mula sa iba’t ibang lugar sa bansa ang natulungan ng una hindi lang sa usaping legal kundi maging sa ibang bagay.

“So, it was a renewal of the partnership that would always be beneficial to the media

practitioners who need legal services especially court representation, among others,” saad ni Rueda-Acosta

Sa naganap na ceremonial MOA signing, kinilala ni Rueda-Acosta ang kahalagahan ng freedom of the press at freedom of expression na para sa kanya ay mismong muog o balwarte ng demokrasya.

“Without the media, we have no democracy. Democracy is by the people, for the people, and of the people,” pagdidiin pa nito.

Muling inihayag nina Rueda-Acosta at Torres ang pagpapalakas ng kanilang ahensya sa kampanya hinggil sa pagdadagdag-kaalaman at kamalayan lalo sa mga batas at regulasyon na may kaugnayan sa kanilang trabaho at maging ang pagsisiguro ng maayos at ligtas na lugar para sa lahat ng mga mamamahayag.

Lumagda rin si Deputy Chief Public Attorney Erwin Erfe sa MOA bilang saksi kasama si NPC president Leonel Abasol na nagpasalamat kay Rueda-Acosta at sa buong PAO sa kanilang patuloy na pagsuporta para sa interes ng mga kasamahan sa media na kilala rin bilang Fourth Estate.