PAO sa DBM: DOJ opinion hindi na kailangan sa usapin ng pantay na ranggo, sahod

ni BRT @News | June 25, 2026

Photo: FIle / PAO

Paulit-ulit na iginiit ng Public Attorney’s Office (PAO) na hindi na kailangan ang anumang legal na opinyon mula sa Department of Justice (DOJ) kaugnay ng hinihingi ng Department of Budget and Management (DBM) tungkol sa pantay na ranggo at sahod para sa mga manananggol pambayan at kawani nito.

Mismong si PAO Chief Persida Rueda-Acosta ang nagsabing hindi na nangangailangan ng anumang pagsang-ayon ng DOJ sapagkat ang PAO ay isang malaya o autonomous na tanggapan mula nang itatag ito sa ilalim ng Republic Act 9406, at “nakakabit lamang ito sa DOJ para sa layunin ng koordinasyon sa patakaran at programa.”

Ibinigay ni Rueda-Acosta ang pahayag bilang reaksiyon sa pinakahuling liham ng bagong pamunuan ng DBM na muling humihiling sa DOJ ng legal na opinyon nito tungkol sa kahilingan ng PAO para sa pantay na ranggo at sahod ng mga abogado ng bayan at kawani nito kumpara sa kanilang counterpart sa National Prosecution Service (NPS).

“Naniniwala kami na walang magiging resolusyon mula sa DOJ, kung isasaalang-alang na ang usapin ay nakabinbin nang mahigit dalawang taon (noon, at ngayon ay mahigit tatlong taon na),” ayon sa chief public attorney na nagsabing kanya na itong naipaliwanag sa isang liham kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang posisyon ng PAO.

Sa liham kay DBM Undersecretary Wilford Will Wong, sinabi nina Rueda-Acosta, Deputy Chief Ana Lisa Soriano, at PAO-Metro Manila Director Revelyn Ramos-Dacpano na inaasahan din nila na walang resolusyong magmumula sa DBM sa kabila ng paggiit ng PAO sa kasarinlan at awtonomiya nito mula sa DOJ.

Ang ganitong kawalan ng aksyon ay pumipigil sa PAO na gamitin ang angkop na legal na lunas; anila, halos nakasabit sa ere ang usapin.

“Gayunpaman, ang ganitong kawalan ng aksyon ng DOJ ay hindi dapat maging hadlang sa pagpapahalaga sa kahilingan ng PAO para sa pantay na ranggo at sahod alinsunod sa probisyong konstitusyonal tungkol sa karapatan sa mabilis na pagresolba ng mga kaso,” wika ng top PAO officials.

Bilang patunay, binanggit ng PAO ang kaso ng Power Sector Assets and Liabilities Management (PSALM) Corporation na humingi ng kani-kanilang pagsang-ayon ng Commission on Audit (COA) at ng Office of the Government Corporate Counsel sa pakikipagkasundo ng legal advisors.

Ayon sa Korte Suprema, ang labis na pagkaantala ng COA sa kahilingan ng PSALM para sa pagsang-ayon ay katumbas ng lubhang pang-aabuso sa kapangyarihan dahil nilabag nito ang karapatan ng PSALM sa mabilis na pagresolba ng kaso nito gaya ng itinatadhana ng Saligang Batas.

“Sa katunayan, ang gayunding labis na pagkaantala ng DBM (mahigit tatlong taon) ay hindi at hindi dapat maging hadlang sa pagbibigay ng pantay na ranggo at sahod; lalo na’t ito ay nauna nang pinagtibay ng Korte Suprema en banc, ng Quezon City-Regional Trial Court, at ng Court of Appeals,” paliwanag ni Soriano.

Ayon naman kay Ramos-Dacpano, nauna nang naipagkaloob ng DBM ang mga benepisyo sa pagreretiro sa mga retirado ng PAO na katulad ng sa kanilang katumbas sa NPS.

“Wala nang ibang kailangang gawin ang DBM kundi ilabas ang nararapat na sahod ng mga concerned PAO officials,” ani Alma Latosa, pinuno ng financial planning and management service ng PAO, na isa rin sa mga pumirma sa liham.

Bukod dito, sinabi ng nangungunang mga opisyal ng PAO na lubos na hindi makatwiran para sa DBM na mag-angkin ng magkasalungat na posisyon—na ang mga abogado ng bayan ay kwalipikado sa mga benepisyo sa pagreretiro sa ilalim ng R.A. 10071 (NPS Law) ngunit hindi naman sila karapat-dapat sa mga ranggo at sahod sa ilalim ng parehong R.A. 10071, na siyang kasalukuyang posisyon ng DBM.

“Sa huli, ang mahihirap, nangangailangan, at marginalized ang magtitiis ng bunga ng pagkakaroon ng mga abogadong mababa ang suweldo, walang sigla, at dahil dito ay hindi gaanong mahusay—isang katotohanang taliwas sa prinsipyo ng katarungang panlipunan at paglabag sa garantiyang konstitusyonal ng sapat na legal na tulong sa mahihirap,” ani Rueda-Acosta.

Acosta, tatapusin ang termino bilang PAO chief alinsunod sa batas

ni BRT @News | June 15, 2026

https://video.wixstatic.com/video/7c92fa_ddb0acabf4624c83b8903f43311595b3/720p/mp4/file.mp4

Video: Gawad Pilipino awards by Dr. Danilo Mangahas

Determinado si Public Attorney’s Office (PAO) Chief Persida Rueda-Acosta na tapusin ang kanyang termino bilang pinuno ng ahensya hanggang sa edad na 70, alinsunod sa ipinag-uutos ng batas.

Si Rueda-Acosta, kasalukuyang 64 taong gulang, ang pinakamatagal nang nagsilbing PAO chief at mas epektibo pang pinamumunuan ito hanggang sa kasalukuyan mula nang italaga siya ni dating pangulong Gloria Macapagal-Arroyo noong Pebrero 2001.

Ang usapin tungkol sa itinakdang termino ng pinakamataas na posisyon sa PAO ay binigyang-diin ni Quezon City Trial Court Branch 230 Judge Maria Gilda Loja-Pangilinan nang magsalita siya sa harap ng halos 3,000 public attorneys noong 9th Mandatory Continuing Legal Education (MCLE) grand convention ng PAO noong huling bahagi ng Abril.

Doon ay tinukoy nito ang pagkakapantay-pantay ng benepisyo sa pagitan ng mga state prosecutor at public attorney.

Binanggit ni Loja-Pangilinan—na kinilala dahil sa kanyang 2017 na desisyon na pabor sa retirement benefits ng mga PAO retiree na kapantay ng sa National Prosecutorial Service (NAPROS), at pinal pinagtibay ng Court of Appeals—ang Republic Act 9946 na namamahala sa retirement benefits ng mga miyembro ng hudikatura.

“Ayon sa batas, ang pagkakapantay-pantay ay umaabot sa mga senior-ranking na miyembro ng Public Attorney's Office. Maliwanag na ang Chief Public Attorney ay dapat may parehong kwalipikasyon at retirement benefits tulad ng kanyang katapat sa NAPROS,” ani Loja-Pangilinan.

Diin ng hukom na ang layunin ng lehislatura ay tunay na bigyan ang mga tauhan ng PAO ng parehong ranggo, suweldo, at benepisyo tulad ng kanilang katapat sa NAPROS, “kasama na ang mga kwalipikasyon at pagreretiro ng Chief Public Attorney, mga deputy, at lahat ng iba pang senior PAO officers pababa.”

Paliwanag pa ng hukom na sa ilalim ng RA 9946, ang compulsory retirement age para sa Chief Public Attorney at Prosecutor General ay 70 taong gulang, kasama ang 15 taong serbisyo sa hudikatura o gobyerno.

“Para sa amin sa hudikatura, kailangan naming magkaroon ng 15 taong serbisyo sa hudikatura upang magretiro sa 70 at makatanggap ng benepisyo. Sa pagkakatulad, dahil ang PAO Law ay sumasalamin sa NAPROS Law (R.A. 10071) at R.A. No. 9946, ang compulsory retirement ng PAO Chief at NPS Prosecutor General ay 70 rin,” saad pa nito.

Nilinaw niya, gayunpaman, na mayroon pang opsyon—ang magretiro sa 60, ngunit kinakailangan munang nakatapos ng 15 taong serbisyo sa gobyerno.

“Para sa amin sa hudikatura, may karagdagang requirement: optional na 60 taong gulang, kabuuang 15 taon, na may tatlong taon sa hudikatura. Para sa inyo, 15 taong serbisyo sa gobyerno lamang. Walang karagdagang requirement,” paliwanag niya.

“Sa pagkakatulad, lahat ng ito ay dapat na maaangkop. Dapat ding magamit ang RA 9946 (910) sa inyong Chief Public Attorney at ng mga public attorneys", pagdidiin niya.

CFO at PAO, joint forces para sa migranteng Pilipino laban sa human trafficking, illegal recruitment

ni Jeff Tumbado @News | June 13, 2026

Photo: Atty. Persida Acosta / Commission on Filipinos Overseas CFO - PAO

Nagkaisa ang Commission on Filipinos Overseas (CFO) at ang Public Attorney’s Office (PAO) upang maghatid ng libreng legal na serbisyo sa mga migranteng Pilipinong maaaring biktima o pinaghihinalaang biktima ng human trafficking at illegal recruitment.

Kapwa pinuri nina CFO Secretary Dante Francis “Klink” Ang II at PAO Chief Persida Rueda-Acosta ang inisyatibong ito nang pirmahan nila ang memorandum of understanding (MOU) na ginanap sa central office ng PAO sa Quezon City.

Binigyang-diin ni Ang ang kahalagahan ng pakikipagsosyo ng kanyang ahensya sa PAO, dahil aniya’y nahaharap ang mga migranteng Pilipino sa iba’t ibang suliranin dulot ng migrasyon at transnasyunal na pag-aasawa — mga problemang nangangailangan ng legal na representasyon, tulong, at payo.

Ayon kay Ang, ang CFO, na nasa ilalim ng Office of the President, ay may mandatong itaguyod ang interes, karapatan, at kapakanan ng mga Pilipino sa ibayong-dagat, at palakasin ang kanilang ugnayan sa Pilipinas.

Sinabi nina Ang at Rueda-Acosta na ang pagtutulungan ng dalawang ahensya ng pamahalaan ang magiging simula upang gawing institusyonal ang kanilang sama-samang pagsisikap, gamit ang mga kakayahan at yaman upang matulungan ang mga pamilya ng migranteng Pilipino sa pamamagitan ng libreng legal na serbisyo.

Sa ilalim ng MOU, sinabi ni Ang na ang CFO ay magsasangguni sa PAO para sa angkop na legal na tulong at/o representasyon ang mga biktima o pinaghihinalaang biktima ng human trafficking na ini-refer o natanggap sa pamamagitan ng 1343 Actionline, gayundin ang iba pang kliyenteng humihingi ng legal na tulong sa iba pang channels nito.

Kabilang sa mga kasong maaaring i-refer ng CFO sa PAO ang trafficking in person, illegal recruitment, paglabag sa Anti-Mail Order Spouse Act, karahasan laban sa kababaihan at bata, at iba pa.

Ayon kay Janet Ramos, punong opisyal ng CFO-Emigrant Services, inaasahang tutulong ang CFO sa PAO para sa wastong pagbuo ng kaso ng mga isinangguning usapin at “kapag naaangkop at nararapat, magsusulong ng mga programa at inisyatiba ng PAO.”

Samantala, ang PAO, na siyang pangunahing tanggapang legal ng pamahalaan sa pagbibigay ng libreng legal na tulong sa mga nangangailangan (indigent persons), ang siyang haharap sa korte o kakatawan sa mga kaso ng migranteng kliyente ng komisyon, ayon kay Deputy Chief Ana Lisa Soriano.

“Sa mga pagkakataong hindi kwalipikado ang kliyente para sa legal na representasyon, gagawin ng PAO ang lahat upang makapagbigay ng paunang legal na payo,” ani Soriano.

Dagdag pa ni Rueda-Acosta na may resource persons ang kanyang ahensya upang talakayin ang mga nauugnay na batas at legal na proseso sa mga pagsasanay, seminar, oryentasyon, konsultasyon, at iba pang mahahalagang gawain na maaaring pangasiwaan ng CFO.

Sina Ramos at Soriano ang itinalagang mga point person upang pangasiwaan ang implementasyon ng MOU.

Binigyang-diin muli ni Ang na ang CFO, sa ilalim ng isang executive order, ay may mandatong magbigay ng tulong publiko, impormasyon, at mga serbisyong pangkabuhayan sa mga Pilipinong emigrante at iba pang kategorya ng migrasyon.

Bilang permanenteng miyembro ng Inter-Agency Council Against Trafficking (IACAT), sinabi ni Ang na ang CFO ay inaatasan ng batas na makipag-ugnayan at subaybayan ang implementasyon ng Republic Act 9208, ang Anti-Trafficking in Persons Act ng 2003.

Samantala, ipinaliwanag naman ng chief public attorney na ang PAO “ay umiiral upang mabigyan ang mga litigant na nangangailangan (indigent litigants), ang naaapi, marginalized, at mahihirap na kasapi ng lipunan ng malayang pag-access sa mga korte, hudisyal, at quasi-hudisyal na ahensya, sa pamamagitan ng paghahatid ng mga serbisyong legal, pagpapayo, at tulong.”