Libreng birth at marriage certificate sa kababaihan ngayong Women’s Month

ni Leonida Sison @Boses | March 7, 2026

Karapatan ng mga kababaihan na ipagdiwang ang kanilang buwan ngayong taon sa paraang kanilang matatamasa at masasabing sila ay pinahahalagahan at inaalagaan mula sa mga benepisyong sila ay makikinabang. 

Hindi sapat na puro selebrasyon at pagbati lamang tuwing National Women’s Month. 

Mas mahalaga ang mga programang direktang tumutulong sa pangangailangan ng kababaihan, gaya ng hakbang ng Philippine Statistics Authority (PSA) na magbigay ng libreng kopya ng birth at marriage certificates sa buong buwan ng Marso.

Inanunsyo ng PSA na tuwing Lunes ng Marso ay maaaring makakuha ng isang libreng birth certificate o marriage certificate ang mga babaeng kliyente sa piling Civil Registry System (CRS) outlets sa Metro Manila. 

Layunin ng programa na gawing mas abot-kaya at accessible ang mahahalagang dokumentong kadalasang kailangan sa trabaho, scholarship, government services, at iba pang legal na transaksyon.

Gayunman, limitado ang bilang ng libreng dokumento kada outlet. Kaya hinihikayat ang mga interesadong kababaihan na magdala ng isang valid ID at magpareserba ng appointment sa kanilang website, o bumisita mismo sa napiling CRS outlet upang makakuha ng karagdagang detalye.

Narito naman ang iskedyul ng libreng serbisyo: 

March 2 – Quezon City Central Outlet (unang 100 kliyente); 

March 9 – Caloocan Outlet (unang 100) at Muntinlupa Outlet (unang 100);

March 16 – Makati Outlet (unang 100); 

March 23 – Bagong Pilipinas eSerbisyo Hub sa San Juan City (unang 20) at Parañaque Outlet (unang 100); 

March 30 – Valenzuela Outlet (unang 100)

Bukod sa libreng dokumento, magsasagawa rin ang PSA ng Civil Registration and National ID Caravan sa March 27 sa Barangay Kaybanban, San Jose del Monte, Bulacan. 

Sa caravan na ito, maaaring magpa-rehistro nang libre para sa National ID, magpa-validate ng impormasyon, at magtanong tungkol sa iba pang serbisyong may kinalaman sa civil registry.

Kasabay nito, inilunsad din kamakailan ng PSA ang E-Certificate Service, isang digital platform na nagpapahintulot sa mga Pinoy na makakuha ng electronic copy ng civil registry documents tulad ng birth at marriage certificates.

Sa ganang akin, mahalaga ang ganitong programa dahil maraming kababaihan ang nangangailangan ng opisyal na dokumento upang makapasok sa trabaho, makapag-apply sa social services, o makapagsimula ng sariling oportunidad. Ang isang simpleng papeles na libre ay maaaring maging susi sa mas malaking pagkakataon sa buhay.

Ang pagdiriwang ng Women’s Month ay hindi lamang tungkol sa pagkilala sa kontribusyon ng kababaihan kundi sa pagbibigay ng tunay na suporta sa kanilang pangangailangan. 

Kapag ang gobyerno ay naglalapit ng serbisyo sa mamamayan, mas nagiging makabuluhan ang selebrasyon dahil nararamdaman ng taumbayan ang konkretong benepisyo nito.

Ang ganitong inisyatiba ay nagpapaalala na ang empowerment ng kababaihan ay hindi lamang simbolo o ginawa lamang para magsaya. Ito ay nakikita sa mga programang nagbibigay ng akses, oportunidad, at paggalang sa kanilang karapatan bilang mahalagang bahagi ng lipunan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Lansangan, ‘di puwede sa mga pabaya, motoristang pasaway, tanggalan ng lisensya habambuhay

ni Leonida Sison @Boses | March 6, 2026

Patuloy ang paglabag sa batas-trapiko sa kabila ng panawagan at paghihigpit, na nagpapakita ng katigasan ng ulo ng ilang motorista at kawalan ng pakialam sa kaligtasan ng kapwa sa kalsada. Hindi lamang simpleng paglabag ang pagmamaneho nang lasing; ito ay direktang banta sa buhay ng lahat ng dumaraan sa lansangan. Kaya’t nararapat na magkaroon ng mahigpit na aksyon ang Land Transportation Office (LTO) laban sa mga pasaway na driver.

Pinawalang-bisa ng LTO ang lisensya ng pitong motorista matapos mapatunayang lumabag sa Anti-Drunk and Drugged Driving Act of 2013. Ayon sa ulat ng Intelligence and Investigation Division ng ahensya, ang mga driver ay nasangkot sa magkakahiwalay na aksidente at insidente sa kalsada habang nasa impluwensya ng alak.

Batay sa pagsusuri, lahat ng sangkot ay nagpositibo sa alcohol test at lumampas sa legal na limitasyon ng blood alcohol concentration (BAC), na nasa pagitan ng 0.123 hanggang 0.438 percent. Malinaw na nasa estado ng pagkalasing ang mga driver nang magmaneho.

Bago tuluyang bawiin ang lisensya, naglabas muna ang LTO ng show-cause orders upang bigyan ang mga motorista ng pagkakataong magpaliwanag. Kasabay nito, inilagay sa “alarm status” ang kanilang mga sasakyan at pansamantalang sinuspinde ang lisensya ng 90 araw habang isinasagawa ang imbestigasyon.

Layunin umano ng hakbang na ito na ipakita na may mabigat na kapalit ang irresponsableng pagmamaneho. Iginiit nila ang patuloy na determinasyon ng LTO na protektahan ang lahat ng gumagamit ng kalsada laban sa panganib ng pagmamaneho sa ilalim ng impluwensya ng alak o ilegal na droga.

Ang aksyong ito ay paalala na ang kalsada ay hindi lugar para sa pabaya at padalus-dalos na desisyon. Ang bawat driver ay may responsibilidad hindi lamang sa sarili kundi sa lahat ng maaaring madamay sa kanilang pagkakamali.

Ang pagbawi ng lisensya ng pitong driver ay hindi lamang parusa kundi babala sa lahat ng motorista: kapag pinabayaan ang disiplina sa kalsada, buhay ng inosente ang nakataya. Mahigpit na pagpapatupad ng batas ang susi sa kaligtasan sa lansangan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Seguridad ng OFWs sa Middle East, dapat unahin

ni Leonida Sison @Boses | March 5, 2026

Seguridad ang unang dapat inuuna sa gitna ng lumalalang tensyon sa Middle East, at ito ang malinaw na ipinapakita ng agarang pagkilos ng Overseas Workers Welfare Administration-7 (OWWA) katuwang ang Department of Migrant Workers-7 (DMW). 

Ang ganitong kahandaan ay hindi lamang protocol ng gobyerno kundi paalala na may tutulong sa mga OFW kapag ang mundo sa labas ay nagiging alanganin na para sa kanila.

Bilang tugon, isinailalim sa aktibong estado ang regional emergency response protocols. Naka-standby 24/7 ang mga tauhan sa Mactan-Cebu International Airport upang tiyakin ang maayos na pagdating, agarang tulong, at maayos na reintegrasyon ng mga OFW mula sa Central Visayas. 

Para sa mga pamilyang naghihintay sa bahay, mahalagang mensahe ito na may nakahandang kamay sa oras ng pangangailangan ng ating mga kapwa Pinoy.

Batay sa ulat noong Marso 2, wala pa umanong naitatalang nasawi, nasugatan, o humihiling ng agarang tulong mula sa mga OFW sa mga rehiyon na apektado. 

Gayunman, hindi ito dahilan upang maging kampante. 

Patuloy pa rin ang koordinasyon ng OWWA-7 sa Migrant Workers Offices sa iba’t ibang bansa sa Middle East para sa real-time updates, dahil ang sitwasyon ay mabilis magbago at nangangailangan ng tuluy-tuloy na pagbabantay.

Tinatayang 33,903 rehistradong OFWs mula sa Region-7 ang kasalukuyang nasa mga apektadong lugar. 

Ang bilang na ito ay hindi lamang datos, ito ay mga magulang, anak, at kapatid na piniling mangibang-bansa para sa mas magandang kinabukasan ng kanilang pamilya. 

Kaya’t ang panawagan ng isang opisyal sa mga OFW na stranded sa Cebu, agad lumapit sa OWWA personnel para sa kinakailangang tulong. 

May mga tauhan sa OWWA counter sa International Departure Terminal ng MCIA na handang umalalay sa anumang agarang pangangailangan.

Kasabay nito, pinapayuhan ang lahat ng OFWs sa Middle East na sundin ang mga abiso ng Philippine Embassy at ng lokal na otoridad hinggil sa umiiral na security situation. 

Ang disiplina at tamang impormasyon ang unang depensa laban sa panganib dulot ng sigalot ng dalawang bansa.

Ang kahandaan ng OWWA-7 at DMW-7 ay repleksyon ng paninindigang ang seguridad ng manggagawang Pilipino ay hindi maaaring ipagpaliban at baliwalain. 

Sa gitna ng pandaigdigang tensyon, ang malinaw na koordinasyon, bukas na komunikasyon, at mabilis na aksyon ang nagsisilbing tulay ng tiwala sa pagitan ng gobyerno at taumbayan. 

Kapag ang OFW ay may sandalan, may mas mas magkakaroon sila ng matatag na kalooban at mas buo ang pag-asang makauwi nang ligtas para sa kanilang pamilya.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com