Mahihirap na pamilya, samantalahin ang diskuwento sa water rate

ni Leonida Sison @Boses | September 19, 2025

Dahil isa sa mga pangunahing pangangailangan ang tubig, malaking ginhawa kung abot-kaya ang bayarin dito, lalo na para sa mahihirap na pamilyang araw-araw nagsasakripisyo maitawid lang ang mga gastusin. 

Kaya naman makabuluhan ang hakbang ng Department of Social Welfare and Development (DSWD) na hikayatin ang mga benepisyaryo ng Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps) na magparehistro sa Enhanced Lifeline Program (ELP) ng Maynilad at Manila Water. Habang papalapit ang Kapaskuhan ay tiyak naman ang pagtaas ng rate sa konsumo ng kuryente at tubig, malaking ginhawa at bawas-pasanin ito sa mga mamamayan na sumasakit ang ulo sa matinding gastusin at bayarin. 

Ayon kay DSWD spokesperson Assistant Secretary Irene Dumlao, ang ELP ay nakalaan sa mga mabababang kita ng isang kabahayan at nabibilang sa 4Ps na kumokonsumo ng hanggang 10 cubic meters kada buwan. Upang makakuha ng discount, kailangan lamang magpakita ng 4Ps ID, isang valid government ID na may pirma at address, kumpletong application form, at pinakahuling proof of billing sa alinmang helpdesk o business area office ng Maynilad o Manila Water. 

Hindi lamang limitado sa 4Ps ang nasabing programa. Maging ang mga nasa ilalim ng poverty threshold na itinakda ng Philippine Statistics Authority (PSA) ay maaari ring mag-apply basta’t may sertipikasyon mula sa kanilang Local Social Welfare and Development Office (LSWDO). Isang mahalagang hakbang ito dahil nagpapakita na ang ELP ay may malawak na saklaw at layunin, na kaya nitong abutin hindi lamang ang mga nasa programang 4Ps kundi lahat ng tunay na nangangailangan. 

Matatandaang inilunsad ang 4Ps noong 2008 at kalaunan ay naisabatas sa ilalim ng Republic Act No. 11310. Layunin nitong labanan ang kahirapan sa pamamagitan ng pamumuhunan sa kalusugan, nutrisyon, at edukasyon ng mga kabataang mula sa mahihirap na pamilya. 

Ang pagbubukas ng lifeline rate para sa tubig ay tila karugtong ng parehong prinsipyo, ang mabawasan ang pasanin sa araw-araw upang hindi matali ang pamilya sa hirap ng buhay at magkaroon sila ng pagkakataong makaahon. 

Kung tutuusin, tama lang na palawakin ang ganitong uri ng programa. Sa panahon na halos lahat ay tumataas — pamasahe, bilihin, pagkain, at utilities — mga simpleng hakbang tulad ng diskuwento sa rate sa tubig ay malaking tulong sa maraming pamilya. 

Ang tubig ay isa sa mga pinagkukunan ng magandang kalusugan at kabuhayan. Kung masisiguro na abot-kaya ito, mas mapapalakas natin ang kakayahan ng bawat Pinoy na mamuhay sa mas maayos na antas. 

Ang ELP ay hakbang tungo sa mas makatarungan at makataong lipunan, kung saan kahit ang pinakamahihirap ay may kasiguruhan na ng malinis na tubig sa kanilang hapag at tahanan.

Hiling lang natin sa kinauukulan na magkaroon pa ng mga programang totoong may pakinabang sa taumbayan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Pag-freeze sa assets, bank account ng sangkot sa flood control project scam, patikim pa lang

ni Leonida Sison @Boses | September 18, 2025

Matapos na bumuhos ang mga report patungkol sa katiwalian sa flood control projects, sinimulan din ang imbestigasyon at ang pinakamahalagang hakbang ang pag-freeze sa mga ari-arian ng mga sangkot.

Dahil sa inaprubahan ng Court of Appeals (CA) noong Setyembre 16 ang freeze order na hiniling ng Department of Public Works and Highways (DPWH), agad itong ipinatupad ng Anti-Money Laundering Council (AMLC). Sakop nito ang 135 bank accounts at 27 insurance policies ng 26 na dating opisyal ng DPWH at ilang kontratista. 

Binigyan naman ang mga bangko ng 24 oras upang magsumite ng ulat kung magkano pa ang laman ng mga account ng mga ito. 

Ayon kay AMLC Executive Director Atty. Matthew David, ang freeze order ay upang tiyakin ang koneksyon ng mga ari-arian sa graft, malversation, at iba pang paglabag sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act. 

Kasunod nito, asahan ang mga kasong civil forfeiture at money laundering laban sa mga mapatunayan sa paglabag. Hindi rin dito nagtatapos, dahil nakikipag-ugnayan na ang AMLC sa Ombudsman, Bureau of Internal Revenue (BIR), at National Bureau of Investigation (NBI) para suriin ang iba pang transaksyon ng mga contractor, at paggamit ng ilan sa kanila ng mga casino na pinaniniwalaang napuntahan ng bilyun-bilyong pisong kinita mula sa mga proyekto. 

Para kay DPWH Secretary Vince Dizon, ito pa lang ang simula. Asahan aniyang may susunod pang freeze orders laban sa ibang sangkot at mga kumpanya. Dagdag pa ng kalihim na hindi pa tapos ang laban ,pero malaking hakbang na ito para mabawi ang mga ‘ninakaw’ na pondo at pera ng taumbayan. 

Kung magtatagumpay ang mga naturang hakbang, maaaring magsilbing babala ito sa lahat, na ang kaban ng bayan ay hindi laruan ng iilan, at ang katiwalian, gaano man itago o ilihim, ay may hangganan. 

Ang pag-freeze sa mga ari-arian, kumpanya at iba pang assets ng mga sangkot dito, ay nararapat lamang upang matigil ang posible pang pagnanakaw, at para mahinto ang sistemang matagal nang nagpapalubog sa bayan. Gayundin, ang freeze order ay hindi lamang legal na aksyon kundi moral na panawagang oras na para ipatikim sa mga mandarambong ang ganti ng hustisya.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Manalangin, maging mahinahon at magkaisa laban sa katiwalian

ni Leonida Sison @Boses | September 17, 2025

Sa gitna ng nangyayaring katiwalian sa ating bansa habang nabubuo naman ang tila galit ng taumbayan na mulat na at nais wakasan ang maling sistemang ito, nagkakaroon lagi ng intervention sa tulong ng Simbahan.

Naririyan ang Simbahan upang ipaalala na maaari nating makamit ang hustisya at mapanagot ang mga may sala sa mahinahon at mapayapang hakbang. 

Ayon sa Pastoral Letter ni Manila Archbishop Jose Cardinal Advincula, malinaw ang mensahe niya na magdasal, umunawa at magpakita ng pagkakaisa laban sa katiwalian nang hindi humahantong sa karahasan. Dagdag niya, ang mga protesta at pagtitipon ay hindi lang puno ng galit, kundi konkretong pagpapamalas ng moral na paninindigan, isang obligasyong panlipunan upang supilin ang katiwalian. 

Dahil sa patuloy na nabubulgar ang maanomalyang flood control projects umano ng Department of Public and Highways (DPWH), ay umabot na rin sa pagsasampa ng mga kaso laban sa 20 opisyal at ilang kontraktor. Subalit, lalong nadungisan ang tiwala ng publiko nang mabunyag ang umano’y paggamit ng perang galing sa mga buwis para sa luho at bisyo ng mga sangkot. 

Hindi nakapagtataka kung bakit marami ang nagkakaisa para manindigan — mula ordinaryong mamamayan hanggang civil society groups, lahat nag-iingay upang papanagutin ang dapat managot. Nagtatakda na rin ang marami ng mga kilos-protesta, kung saan ang layunin ng bawat grupo ay hindi para kontrahin ang isang partido, hindi rin pagtuligsa sa isang lider, kundi laban sa katiwaliang sumisira sa bansa. 

Kaya naman panawagan ni Cardinal Advincula, sa lahat ng parokya, shrines, chaplaincies, mission stations, at religious communities na magsagawa ng mga panalangin o prayerful reflections, at konkreto at mapayapang aksyon laban sa katiwalian. Apela pa niya, umasa tayo at manalangin na ang hustisya at kapayapaan ay patuloy na maghari sa ating mga puso.

Naniniwala akong mahalagang sundin ang paalala ng Simbahan na huwag hayaang mabalot ng galit ang ating mga gagawing aksyon. Ang laban natin kontra-katiwalian ay hindi dapat maging mantsa ng karahasan, kundi isang makasaysayang patunay na kaya nating manindigan nang marangal.

Ang kapayapaan at pagkakaisa ang tunay na sandata ng bayan laban sa mga maling sistemang nagpapahirap. Tandaan natin na ang tunay na pagbabago ay hindi nakukuha sa sigaw at dahas, kundi sa sama-samang paninindigan, pagdarasal, at mapayapang pagkilos.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com