Tama na ang pagiging “kamote,” mga driving school sa bansa, higpitan ang regulasyon

ni Leonida Sison @Boses | March 12, 2026

Tama na sa pagiging “Kamote” sa kalsada, tuluyan na dapat higpitan ang pagbabantay sa mga driving school na nagkakaloob ng sertipikasyon sa mga aplikante ng lisensya.

Hindi simpleng administrative issue ang pagbibigay ng certificate nang hindi dumaraan sa tamang training.

Ito ay direktang usapin ng kaligtasan sa kalsada. Kapag may motorista na nagmamaneho nang walang sapat na praktikal na pagsasanay, hindi lamang ang kanyang buhay ang nalalagay sa panganib kundi pati ang publiko.

Dahil dito, pansamantalang sinuspinde ng Land Transportation Office (LTO) ang 12 accredited driving schools at kanilang mga instructor sa Metro Manila matapos umanong makitaan ng iregularidad sa pagbibigay ng Practical Driving Course (PDC) certificates.

Ayon sa ahensya, may mga ulat na may ilang estudyante na nabigyan ng sertipiko kahit hindi nila natapos o hindi man lamang dinaanan ang mandatory na walong oras ng practical driving instruction.

Naglabas ang LTO ng show cause orders (SCO) sa mga sangkot na driving school.

Inatasan ang kanilang mga kinatawan at instructor na magsumite ng nakasulat na paliwanag at kaukulang dokumento sa loob ng limang araw upang ipaliwanag ang mga alegasyon laban sa kanila.

Batay sa paunang imbestigasyon, ang naturang gawain ay maaaring lumabag sa LTO Memorandum Circular No. VDM-2023-2460.

Kabilang sa mga posibleng paglabag ang fraud, misrepresentation, irregular use of accreditation, at hindi pagsunod sa itinakdang regulasyon sa proseso ng driver education.

Habang nagpapatuloy ang imbestigasyon, ipinatupad ng LTO ang 30-araw na preventive suspension laban sa mga driving school at instructor na sangkot sa isyu.

Sa panahong ito, mahigpit silang ipinagbabawal na magsagawa ng anumang driver education activities at hindi rin sila maaaring gumamit ng Land Transportation Management System (LTMS) para sa pagproseso o pag-isyu ng mga sertipiko.

Nagbabala rin ang ahensya na kapag hindi nakapagsumite ng paliwanag ang mga sangkot, ituturing itong pagtalikod sa kanilang karapatang marinig, at magpapatuloy ang komite sa pagdedesisyon batay sa mga dokumento at rekord na hawak ng LTO.

Hindi ito ang unang pagkakataon na nagkaroon ng ganitong usapin. Noong nakaraang taon, 205 driving schools ang ipinatawag ng LTO dahil sa iba’t ibang paglabag, kabilang ang hindi tamang pag-isyu ng driving course certificates at pakikialam sa computer systems ng ahensya.

May ilang paaralan pa umano na lumalampas sa itinakdang daily limit ng pag-upload ng theoretical at practical driving certificates sa sistema ng LTO.

Ang ganitong klase ng iregularidad ay nagpapakita na may ilang institusyon na mas inuuna ang kita kaysa sa kaligtasan ng publiko.

Kapag napapadali ang pagkuha ng sertipiko nang hindi dumaraan sa tamang pagsasanay, nawawala ang tunay na layunin ng driver education.

Mahalagang ipakita ng pamahalaan na seryoso ito sa pagpapatupad ng regulasyon upang maprotektahan ang mga motorista at pedestrian.

Ang maayos na training sa pagmamaneho ay hindi lamang requirement para sa lisensya, kundi isang mahalagang responsibilidad upang mapanatiling ligtas ang bawat kalsada sa bansa.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Diskuwento sa langis, malaking tulong sa mga motorista

ni Leonida Sison @Boses | March 11, 2026

Malaking tulong ang mga ganitong hakbang para pagaanin ang pasanin ng mga motorista—ang patuloy na fuel discount programs sa gitna ng tumataas na presyo ng langis. 

Mahalaga ang ganitong mga inisyatiba dahil sa direktang epekto ng bawat price hike sa bawat Pinoy na umaasa sa kalsada para sa kanilang kabuhayan. 

Kapag mahal ang gasolina at diesel, hindi lamang driver ang nahihirapan kundi pati ang mga pasahero at konsumer na nakakaramdam ng domino effect sa presyo ng mga bilihin.

Kaya naman, tiniyak ng Department of Energy (DOE) na magpapatuloy ang mga fuel discount program para sa mga motorista kahit na patuloy ang paggalaw ng presyo ng langis sa pandaigdigang merkado. 

Ang pagtaas ng presyo ng petrolyo ay inuugnay sa tensyon sa Middle East, na nagdudulot ng pangamba sa supply at presyo ng langis sa maraming bansa, kabilang ang Pilipinas.

Ayon sa DOE, patuloy ang kanilang pakikipag-ugnayan sa mga oil companies upang matiyak na maipagpapatuloy ang mga programang nagbibigay ng diskuwento sa fuel. 

Kabilang sa mga hakbang ang designated discount days, loyalty card programs, at iba pang espesyal na promosyon na layong makatulong sa mga motorista.

Ang mga benepisyaryo ng mga programang ito ay kinabibilangan ng Public Utility Vehicle (PUV) drivers, Transport Network Vehicle Service (TNVS) drivers, delivery riders, at iba pang motorista na umaasa sa petrolyo para sa kanilang pang-araw-araw na trabaho. 

Ayon sa DOE, layunin ng programa na mabawasan kahit paano ang gastusin sa fuel ng mga manggagawang umaasa sa transportasyon upang kumita.

Bukod sa mga inisyatiba ng pamahalaan, nag-aalok din ng tulong ang ilang malalaking petroleum companies. 

Ang mga kumpanyang ito ay nagbibigay ng diskuwento na umaabot mula P1 hanggang P5 kada litro ng petroleum products. Bagama’t hindi nito ganap na natutumbasan ang epekto ng malaking pagtaas ng presyo ng langis, malaking tulong pa rin ito para sa mga driver na araw-araw bumibili ng fuel.

May ilan ding kumpanya na nag-aalok ng karagdagang promosyon, tulad ng pagbibigay ng iba pang commodities gaya ng bigas at softdrinks sa bawat bulto ng petroleum products na binibili ng mga driver at operator. 

Ang ganitong hakbang ay nagiging paraan upang kahit papaano ay mabawasan ang

pang-araw-araw na problema sa gastusin ng mga nasa sektor ng transportasyon.

Makikita ang kumpletong listahan ng mga participating fuel stations na nag-aalok ng diskuwento sa opisyal na website ng Department of Energy, upang madaling malaman ng mga motorista kung saan sila maaaring makakuha ng mas murang fuel.

Bagama’t hindi sapat ang mga diskuwento upang tuluyang solusyunan ang problema sa mataas na presyo ng langis, mahalaga pa rin ang ganitong mga hakbang bilang agarang tulong sa mga sektor na pinakaapektado.

Malinaw na ang isyu ng presyo ng langis ay hindi lamang usapin ng ekonomiya kundi usapin ng kabuhayan ng milyun-milyong Pilipino. 

Ang tunay na hamon ay kung paano makakahanap ng pangmatagalang solusyon upang hindi palaging nakadepende ang kabuhayan ng taumbayan sa pabagu-bagong presyo ng petrolyo sa pandaigdigang merkado.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Hazing sa bansa, dapat nang tuldukan

ni Leonida Sison @Boses | March 10, 2026

Delikado at nakagagalit na tila paulit-ulit na lamang ang trahedyang dulot ng hazing sa bansa. 

Hindi na dapat ituring na simpleng krimen o isolated incident ang mga ganitong kaso. 

Kapag ang karahasan ay planado, may malinaw na sistema, at ginagawa ng organisadong grupo, malinaw na mas malalim ang problema. 

Ang bawat buhay na nawawala dahil sa hazing ay paalala na may seryosong pagkukulang sa pagpapatupad ng batas at pananagutan ng mga institusyon.

Ito ang dahilan kung bakit nananawagan ang isang opisyal na ituring na organized crime ang hazing sa bansa.

Ang panawagan ay kasunod ng pagkamatay ng 19-anyos na maritime student, matapos sumailalim sa initiation rites ng Tau Gamma Phi fraternity.

Ayon sa opisyal, hindi simpleng pagpatay ang nangyayari sa mga insidente ng hazing. Aniya, ang mga ganitong aktibidad umano ay isinasagawa sa paraang organisado, na may malinaw na hierarchy, mga nakatalagang papel, at kakayahang pinansyal ng grupo. Dahil dito, nararapat lamang na tratuhin ang mga kasong hazing bilang krimeng ginagawa ng mga organisadong grupo, at hindi lamang bilang indibidwal na pananagutan.

Nagpahayag din ng matinding galit ang mambabatas sa patuloy na pagkawala ng buhay ng mga kabataang sumasailalim sa ganitong ritwal. 

Nanawagan din sa Philippine National Police (PNP), National Bureau of Investigation (NBI), at Department of the Interior and Local Government (DILG) na seryosong imbestigahan ang hazing bilang bahagi ng organized criminal activity.

Iminungkahi rin na kung ipatutupad ang ganitong pananaw, dapat ituring na criminal syndicates ang mga fraternities na sangkot sa hazing. Binanggit din na ang Tau Gamma Phi fraternity ay ilang ulit nang nadadawit sa mga kaso ng hazing at dapat nang masusing imbestigahan.

Dagdag pa rito, iminungkahi pa sa Securities and Exchange Commission (SEC) na suspindihin o bawiin ang rehistro ng Tau Gamma Phi bilang non-profit association. 

Obligahin din ang mga fraternities at kanilang mga chapter na magparehistro sa DILG at sa mga lokal na pamahalaan.

May pagkukulang din ang ilang barangay, lungsod, at bayan dahil wala silang malinaw na database o talaan ng mga fraternities na aktibo sa kanilang nasasakupan. Hindi rin nakapagtataka ang kakulangan ng monitoring dahil may ilang opisyal ng barangay at maging mga pulis na miyembro rin ng mga fraternity.

Pinuna rin ang ilang paaralan at ang Commission on Higher Education (CHED) dahil sa umano’y pag-iwas sa pananagutan. Aniya, may mga institusyong hindi kinikilala ang fraternities bilang organisasyon sa loob ng campus upang makaiwas sa administratibong responsibilidad.

Ang patuloy na pagkakaroon ng hazing incidents ay nagpapakita na hindi sapat ang kasalukuyang sistema ng regulasyon at pananagutan. 

Ang kabataang naghahanap ng pagkakapatiran ay hindi dapat humantong sa karahasan o kamatayan.

Ang pagtrato sa hazing bilang organized crime ay maaaring maging mahalagang hakbang upang mapigilan ang ganitong karumal-dumal na gawain. 

Ang tunay na sukatan ng hustisya ay kung paano napoprotektahan ang buhay ng mga kabataan laban sa mga sistemang nagtatago sa likod ng tradisyon at kapatiran.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com