Kawalan ng solusyon sa fuel crisis, transport sector, nalulugi na

ni Leonida Sison @Boses | March 16, 2026

Patuloy ang pahirap sa sektor ng transportasyon habang walang humpay ang pagtaas ng presyo sa petrolyo. 

Sa bawat paggalaw ng oil prices, hindi lamang mga tsuper ng pampublikong sasakyan ang naaapektuhan kundi pati ang mga driver ng Transport Network Vehicle Service o TNVS na araw-araw umaasa sa biyahe upang kumita. 

Sa kabila ng patuloy na pagtaas ng demand sa ride-hailing services, tila unti-unting sumusuko ang ilang driver dahil sa matinding pagkalugi.

Ayon sa grupong Laban TNVS, marami nang TNVS drivers ang napilitang ihinto ang kanilang pamamasada at ibalik ang sasakyang kanilang ginagamit sa mga operator. 

Ito ay bunsod ng tinatawag na double-digit oil price hike na ipinatupad sa mga nakalipas na linggo. Dahil sa patuloy na pagtaas ng presyo ng gasolina, hirap nang maabot ng maraming driver ang kinakailangang kita upang matustusan ang kanilang araw-araw na gastos.

Dagdag pa rito, may mga operator umano na mayroong hanggang 50 sasakyang ipinaparenta sa mga driver, ngunit dahil sa lumalalang sitwasyon ay may ilang unit na ibinabalik ng mga driver. 

Sa ilang kaso, umaabot na sa 10 sasakyan ang nai-surrender dahil hindi na kayang tustusan ng mga driver ang mataas na gastos sa gasolina at ang patuloy na pagbabayad ng boundary.

Mas lalo pang lumalala ang sitwasyon dahil inaasahan ang panibagong double-digit oil price increase sa susunod na linggo. Dahil dito, ang mga TNVS drivers na patuloy na bumibiyahe ay kakaunti na lamang ang kinikita.

Malaking bahagi ng kanilang kinikita sa biyahe ang napupunta lamang sa pagpapagasolina.

Ipinaliwanag din na kahit tumaas nang husto ang presyo ng petrolyo, pareho pa rin ang boundary na binabayaran ng mga driver sa kanilang operator. Dahil dito, ang mismong driver ang nahihirapan sa bigat ng pagkalugi. 

Ang sistemang ito ang nagiging dahilan kung bakit mas pinipili ng ilan na ihinto na lamang ang kanilang operasyon kaysa patuloy na malugi.

Sa gitna ng ganitong sitwasyon, may ilang TNVS drivers ang nagsimulang maghanap ng alternatibong trabaho. 

Ang ilan ay nag-aapply sa mga operator na nag-aalok ng electric vehicle services, kahit pa mas mataas ang boundary na sinisingil sa kanila. Para sa mga driver, ito ay isa nang hakbang upang makaiwas sa patuloy na pagtaas ng presyo ng gasolina.

Samantala, sa mas malawak na usapin ng fuel prices, kabilang sa mga nagbigay ng pananaw sa epekto ng buwis sa petrolyo ay ang isang opisyal na kailangang pag-isipang mabuti ang mga polisiya tulad ng VAT suspension dahil may epekto rin ito sa kita ng pamahalaan. 

Ipinapakita nito kung gaano kahirap balansehin ang pangangailangan ng ekonomiya at ang kalagayan ng transport sector.

Ang nararanasang krisis ng TNVS drivers ay malinaw na sumasalamin sa mas malawak na problema sa presyo ng langis. 

Kapag nahihirapan ang mga driver, naaapektuhan din ang komyuter na umaasa sa ride-hailing services para sa kanilang pang-araw-araw na biyahe. 

Ang problema ngayon ay kung paano makakahanap ng pangmatagalang solusyon upang maprotektahan ang kabuhayan ng mga driver habang nananatiling abot-kaya ang serbisyo para sa publiko. 

Ang usaping ito ay hindi lamang tungkol sa transportasyon kundi tungkol sa kabuhayan ng libu-libong Pilipinong umaasa sa sektor na ito.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Domino effect, problema ng mga tsuper, problema rin ng publiko

ni Leonida Sison @Boses | March 15, 2026

Malungkot kung iisipin na sa bawat pagtaas ng presyo ng langis, tila sabay-sabay ding bumibigat ang pasanin ng parehong tsuper at komyuter. 

Habang patuloy na sumisirit ang halaga ng petrolyo sa pandaigdigang merkado, ang mga nasa kalsada araw-araw ang mga tsuper ng public utility vehicles ang unang nakararamdam ng direktang epekto nito. Pati ang mga ordinaryong mamamayan na umaasa sa pampublikong transportasyon ay nadadamay sa patuloy na pagtaas ng gastusin sa pamasahe.

Dahil sa lumalaking pagkalugi, napipilitan ang isang transport group na humiling ng humigit-kumulang ₱2 provisional fare increase para sa mga public utility vehicles (PUVs).

Ayon sa transport group, umaabot na sa ₱400 hanggang ₱500 ang nawawala sa arawang kita ng mga tsuper dahil sa patuloy na pagtaas ng presyo ng langis.

Sa mga nakalipas na linggo, umabot sa ₱25 hanggang ₱30 kada litro ang itinaas sa presyo ng petrolyo. 

Ang pagtaas na ito ay inuugnay sa patuloy na tensyon sa Middle East na nakaaapekto sa global oil supply. Mas lalo pang pinangangambahan ng sektor ng transportasyon ang inaasahang panibagong ₱15 na dagdag sa presyo ng langis sa mga susunod na linggo.

Iginiit din na hindi umano nila agad pinili ang paghingi ng dagdag-pasahe. Para sa kanila, ito ay huling opsyon lamang matapos subukan ang iba’t ibang paraan upang makatipid at mapanatili ang operasyon. 

Isa sa mga hakbang na ipinatutupad ng ilang tsuper ay ang alternate driving schedules, kung saan hindi sabay-sabay bumibiyahe ang mga sasakyan upang maiwasan ang agawan sa pasahero, lalo na sa mga oras na matumal ang sakay tulad ng off-peak hours.

Sa kabila ng tulong mula sa pamahalaan, sinabi ng grupo na hindi sapat ang ₱5,000 fuel subsidy upang mapunan ang kanilang patuloy na pagkalugi. Dahil dito, nananawagan ang nasabing grupo sa gobyerno na pag-aralan ang suspensyon o pagbabawas ng excise tax at value-added tax sa langis upang mabawasan ang epekto ng oil price hike hindi lamang sa mga tsuper kundi pati sa mga komyuter.

Malinaw na ang isyu ng pamasahe ay hindi lamang simpleng usapin ng transport sector. Ito ay konektado sa kabuhayan ng libu-libong tsuper at sa araw-araw na gastusin ng milyun-milyong Pilipinong umaasa sa pampublikong sasakyan.

Sa sitwasyong ito, makikita na ang problema sa presyo ng langis ay may domino effect sa buong lipunan. 

Kapag nahirapan ang mga tsuper, naaapektuhan din ang komyuter. Ang hamon ngayon ay kung paano makakahanap ng balanseng solusyon na makatutulong sa transport sector nang hindi rin masyadong nagpapabigat sa bulsa ng taumbayan. 

Ang tunay na layunin ay hindi lamang ang pagtaas o pagbaba ng pamasahe, kundi ang pagtiyak na ang sistema ng transportasyon ay mananatiling makatarungan at abot-kaya para sa lahat.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Pagpo-promote ng online gambling stop, mga influencer dapat lang parusahan

ni Leonida Sison @Boses | March 13, 2026

Gamitin sana sa wasto ang malaking impluwensya sa internet para sa kapakanan ng taumbayan. 

Sa panahon ngayon na halos lahat ng impormasyon at entertainment ay nagmumula sa social media, napakalaki ng kapangyarihan ng mga influencers sa paghubog ng opinyon at kilos ng publiko. 

Dahil sa lawak ng kanilang naaabot na audience, inaasahan ng marami na gagamitin nila ang kanilang impluwensya sa paraang makabubuti sa lipunan. 

Kaya naman kapansin-pansin at mahalagang pag-usapan ang kamakailang hakbang ng pamahalaan laban sa ilang influencers na umano’y nagpo-promote ng ilegal na online gambling.

Ipinatake-down ng Cybercrime Investigation and Coordinating Center (CICC) ang social media pages ng apat na kilalang online personalities na patuloy umanong nag-eendorso ng ilegal na online gambling sites. 

Ang apat na account na ito ay may pinagsamang mahigit 15 milyong followers, dahilan upang mas maging seryoso ang epekto ng kanilang mga content sa publiko.

Ayon sa ulat, paulit-ulit na umanong nilabag ng mga nasabing influencers ang babala ng pamahalaan hinggil sa pagpo-promote ng ilegal na sugal online. 

Dahil dito, nagpasya ang mga otoridad na ipatanggal ang kanilang mga social media pages sa platform ng Meta Platforms. Gayunman, hindi rito nagtatapos ang hakbang ng mga otoridad. 

Patuloy na mino-monitor ng mga grupo at ahensya ang iba pang posibleng account, kabilang na ang mga backup pages na maaaring gamitin upang ipagpatuloy ang parehong gawain.

Sa panig ng civil society, iginiit ng national campaigner ng Digital Pinoys, na mahalagang maging responsable ang mga influencers sa kanilang mga ineendorso online. 

Ayon pa sa kanya, hindi lamang umanong simpleng entertainment ang nakikita ng publiko sa social media, maaari rin ito umanong maging daan ng panlilinlang, pinansyal na pagkalugi, at lalo na ang pagkalantad ng kabataan sa ilegal na gawain tulad ng online betting.

Malinaw na ang impluwensya sa social media ay may kaakibat na responsibilidad. Hindi lamang ito tungkol sa views, likes, o kita mula sa endorsements. 

Ang bawat post at rekomendasyon ay may kakayahang makaapekto sa desisyon ng libu-libong tao, lalo na sa mga kabataang madaling maimpluwensyahan.

Ang hakbang ng pamahalaan at ng mga digital watchdog groups ay isang paalala na ang kapangyarihan sa internet ay hindi dapat inaabuso. 

Ang tunay na halaga ng pagiging influencer ay hindi nasusukat sa dami ng followers kundi sa positibong epekto nito sa lipunan.

Mahalagang manatiling mapanuri sa mga content na nakikita online. Hindi lahat ng inirerekomenda ng kilalang personalidad ay ligtas o makabubuti. Samantala, para sa mga influencers, ang kanilang platform ay isang malaking pribilehiyo na dapat gamitin sa tamang paraan. 

Kapag ginamit ang impluwensya upang maghatid ng tamang impormasyon at positibong halimbawa, mas nagiging makabuluhan ang presensya nila sa umuusbong na media platforms at tunay na nagiging kapaki-pakinabang sa sambayanan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com