Taumbayan, patuloy ang sigaw sa hustisya sa flood control

ni Leonida Sison @Boses | February 1, 2026

Nakakadismaya ang patuloy na pagkasira ng tiwala ng taumbayan sa mga mambabatas, lalo na sa gitna ng kontrobersiyang bumabalot sa umano’y katiwalian sa flood control projects—mga proyektong dapat sana’y pananggalang ng mamamayan laban sa sakuna.

Sa panahong puno ng pangako ngunit binabaha ng duda ang Kongreso, malinaw na may malalim na puwang na kailangang ayusin.

Sa isang eucharistic celebration noong Enero 28 na inorganisa ng House of Representatives, nagpaalala si Novaliches Bishop na may pag-asa pang maibalik ang tiwala ng mga Pilipino. Ayon sa obispo, ang susi ay hindi grandstanding o palusot, kundi pagsisisi at tapat na paglilingkod sa taumbayan. Binigyang-diin niya na nararapat lamang na ibigay ng mga mambabatas ang serbisyong karapat-dapat sa mamamayan.

Sa paggunita sa aral ni St. Francis, ipinaalala niyang ang tunay na dangal ay nagmumula sa pagbibigay at paglilingkod, hindi sa titulo o impluwensiya. Ang pondo ng bayan ay hindi personal na bangko, at ang proyekto ay hindi plataporma para sa pansariling interes. Hinikayat din niya ang mga kongresista na maglingkod nang may pagmamahal at walang bahid ng sariling pakinabangan, isang landas na tinawag niyang “daan tungo sa kadakilaan.” Idinagdag pa niya na ang Katolisismo ay relihiyon ng ikalawang pagkakataon—isang panawagan sa pagbabago at bagong simula. Ngunit ang ikalawang pagkakataon ay hindi awtomatikong ibinibigay; ito’y pinatutunayan sa gawa.

Bilang bahagi ng spiritual and values formation program ng Kamara, ang pagdiriwang ay nagsisilbing salamin ng konsensya. Gayunpaman, ang tunay na pagtupad sa responsibilidad ay nasa labas ng simbahan—sa pagiging transparent sa badyet, sa integridad ng proyekto, at sa pakikipag-ugnayan sa mga komunidad na unang naaapektuhan ng kalamidad. Sa pakikinig, pag-amin, at pagwawasto, dito nasusukat kung paano pangalagaan ng mga nasa taas ang taumbayan.

Ang tiwala ng mamamayan ay hindi basta-bastang ibinibigay; ito ay pinagsusumikap dapat ng gobyerno. Kung seryoso ang mga mambabatas sa panawagan ng pagbabago, kailangan nilang patunayan na ang kapangyarihan ay serbisyo. Sa pagbabalik-loob at tapat na aksyon, posible ang bagong simula. Kung hindi, mananatiling mga salita lamang at lulubog sa baha ang pag-asa ng bayan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Mga mainitin ang ulo sa kalsada, pagmultahin at panagutin

ni Leonida Sison @Boses | January 31, 2026

Sa unang buwan ng 2026, muling naging viral ang isang insidente ng road rage na nagpapaalala sa kahalagahan ng disiplina sa kalsada. Sa isang video sa social media, makikitang huminto sa gitna ng kalsada ang isang driver ng sports utility vehicle (SUV), bumaba, at binuhusan ng inumin ang windshield ng kapwa motorista bago tuluyang umalis.

Agad na umaksyon ang Land Transportation Office (LTO). Bagama’t hindi pa tukoy ang driver, naglabas na ang ahensya ng show-cause order laban sa kanya at sa rehistradong may-ari ng SUV. Inaatasan ang may-ari na tukuyin kung sino ang nagmamaneho noong insidente. Nakasaad ang pagdinig sa Pebrero 4, alas-11 ng umaga, sa LTO Intelligence and Investigation Division sa East Avenue, Quezon City.

Ayon sa LTO, kapag nakilala ang driver, sasailalim siya sa 90-araw na preventive suspension at posibleng masuspinde o tuluyang mabawi ang lisensya kung mapatunayang hindi siya karapat-dapat magmaneho. Kabilang sa mga kasong tinitingnan ang obstruction of traffic at pagiging improper person to operate a motor vehicle. Kailangan ding magpaliwanag ang may-ari kung bakit hindi siya dapat managot sa administratibong kaso kaugnay ng registration ng sasakyan.

Habang nagpapatuloy ang imbestigasyon, inilagay na sa alarm status ang nasabing SUV. Giit ng LTO, hindi katanggap-tanggap ang ganitong asal at hindi hahayaang maisakripisyo ang kaligtasan at kapanatagan ng publiko.

Paalaala ng ahensya: ang kalsada ay pampublikong espasyo, hindi personal na teritoryo. Ang mainit na ulo sa manibela ay maaaring magdulot ng panganib sa lahat, mula estudyante hanggang manggagawa. Ang insidenteng ito ay salamin ng mas malalim na problema sa asal, disiplina, at pananagutan.

Hustisya sa kalsada ay hindi lang usapin ng parusa, kundi paalala na ang lisensya ay pribilehiyo, hindi karapatang automatic para sa lahat. Upang maging maayos ang trapiko at maiwasan ang aksidente, kailangan ang respeto sa batas, sa sarili, at sa kapwa.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

P10K allowance sa OJT, lusot na sa Kamara

ni Leonida Sison @Boses | January 30, 2026

Sa wakas, kinikilala ng Kongreso ang matagal nang hinaing ng mga estudyante na dumaraan sa internship, practicum, at OJT na may mabigat na workloads ngunit walang bayad. Sa pagpasa ng House Committee on Higher and Technical Education sa House Bill No. 2778, o Student Internship Allowance Act, isang mahalagang hakbang ang ginawa upang maibsan ang pasaning ito ng libu-libong mag-aaral sa buong bansa.

Ayon sa panukalang batas, ang mga estudyanteng matagumpay na makakatapos ng kanilang kinakailangang internship, practicum, o OJT ay tatanggap ng ₱10,000 na one-time allowance. Nilalayon nitong tugunan ang gastusin sa pamasahe, pagkain, dokumentasyon, at iba pang araw-araw na bayarin habang nasa training. Hindi ito papatawan ng buwis, walang kaltas, at hindi maaaring ilipat sa ibang tao—buong-buo itong mapupunta sa estudyante.

Hindi ito ayuda; ito ay pagkilala na ang pagkatuto ay hindi nagtatapos sa loob ng silid-aralan. Ayon sa isang kawani ng House of Representatives, ang internship ang tulay patungo sa tunay na mundo ng trabaho. Ngunit sa kasalukuyang sistema, maraming estudyante ang napipilitang mangutang, magtiis, o minsan ay huminto dahil sa kakulangan ng pera.

Saklaw ng panukala ang mga estudyante mula sa pampubliko at pribadong higher education institutions na kinikilala ng CHED, pati na rin ang mga technical-vocational institutions na accredited ng TESDA. Ang pondo ay kukunin muna sa kasalukuyang badyet ng CHED at TESDA, at kalaunan ay isasama sa General Appropriations Act, na nagsisiguro ng institusyonal at pangmatagalang implementasyon.

Mahalaga ring tandaan na ang panukalang ito ay nag-ugat sa boses ng kabataan. Patunay ito na kapag pinakinggan ang karanasan ng mga nasa laylayan ng sistema, may konkretong reporma na nabubuo.

Ang Student Internship Allowance Act ay hindi lamang tulong sa estudyante kundi isang pamumuhunan sa kinabukasan ng mga manggagawa. Mas handa ang kabataan, mas handa ang bansa. Sana ay maisakatuparan nang maayos ang implementasyon nito.

Ang panukalang batas na ito ay paalala na ang edukasyon ay hindi dapat maging pribilehiyo lamang ng may kaya. Kapag tinutulungan ang estudyante na makatapos, tinutulungan din ang pamilya, komunidad, at ekonomiya. Sa ganitong mga hakbang, mas nagiging makatao ang batas at mas nagiging makabuluhan ang serbisyo ng pamahalaan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com