Mas maraming guro, mas may direksyon ang edukasyon

ni Leonida Sison @Boses | December 7, 2025

Matagal nang sumisigaw ang sektor ng edukasyon para sa dagdag na guro, pero ngayon lang seryosong gumawa ng hakbang ang pamahalaan. 

Hindi ito simpleng recruitment drive, ito ang pinakamalaking pagtatangka ng Department of Education (DepEd) na punan ang kakulangan sa teaching force at isaayos ang sitwasyon sa loob ng mga silid-aralan na matagal nang masikip, mainit, at puno ng batang sabay-sabay humihingi ng gabay ng mga guro. 

Kaya naman inihayag ng DepEd ang plano nitong kumuha ng halos 33,000 Teacher I positions, kasama ang 6,000 School Principal I at 10,000 School Counselor Associate I sa 2026. Ito ay isang pakinabang para sa libu-libong pamilya na umaasang may trabaho at magtutulak sa kanila sa mas maayos na buhay. Ang pagtuturo ay hindi lang propesyon, dahil ito ay puso at pundasyon ng sektor ng edukasyon, maging sa Lipunan. 

Ayon kay DepEd Secretary Sonny Angara, ang karagdagang manpower ay magpapagaan sa trabaho ng mga guro at magpapababa ng classroom congestion. Ito ay siguradong ramdam ng masa, dahil kung mas kaunti ang estudyante kada guro, mas malinaw ang pagtuturo, mas may oras para ituwid ang hirap sa aralin, at mas nagtatagal ang kanilang pagkatuto. Kasabay nito, pinalalakas din ang mental health support sa mga paaralan.

Sa panahong laganap ang bullying at stress sa kabataan, malaking hakbang ang pagkakaroon ng 10,000 guidance counselors. 

Hindi rin nakakalimot ang DepEd sa administrative burden na pasanin ng mga guro kaya isasama sa hiring ang 11,268 Administrative Officer II at 5,000 Project Development Officer I. Ang dating sobrang papel at reports ng mga guro, ipapasa na sa tamang tao. Ganyan dapat! 

Malaki ang badyet na P1.044 trilyon para sa 2026, pero mas malaki ang balik nito sa masa. Kapag mas marami ang guro, mas may direksyon ang edukasyon. Kapag mas maraming batang natuto, mas malakas ang susunod na henerasyon. 

Tama lang na bigyan ng trabaho ang ating mga guro dahil sila ang pundasyon ng kinabukasan ng bawat pamilyang Pinoy. Isipin din natin na ang pondo ay hindi gastos, ito ang puhunan sa pagbangon ng bansa. Ito ay pangmatagalang benepisyo na hindi kayang tumbasan ng kahit anong imprastraktura. Kapag guro ang sinuportahan, buong bayan ang aangat.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Good news sa mga kawani ng gobyerno

ni Leonida Sison @Boses | December 6, 2025

Ngayong halos walang pahinga ang pagtaas ng bilihin, kasabay nito ang bigat ng trabaho, anumang report na may dalang kaunting ginhawa ay isang katuparan para sa mamamayan. Kaya ang desisyon ni Pangulong Ferdinand R. Marcos, Jr. na muling magbibigay ng Service Recognition Incentive (SRI) ay isa magandang balita na may pagkilala sa serbisyo ng mga kawani ng gobyerno. 

Inihayag ng Malacañang na inaasahang pipirmahan ng Pangulo ang dokumentong magpapatibay sa SRI para sa government workers ngayong taon. 

Ayon kay Palace Press Officer Claire Castro, nakaabang na lang ang lahat sa pormal na paglabas ng order. Hindi pa inaanunsyo ang eksaktong halaga at petsa ng release, subalit tiniyak ng Palasyo na darating ang “good news” sa tamang oras. 

Matatandaan na noong Disyembre 2024, naglabas ang Pangulo ng Administrative Order 27, na nagbigay ng P20,000 SRI sa mga kuwalipikadong kawani, kabilang ang mga guro at uniformed personnel. 

Sa dami ng responsibilidad na pasan ng mga frontliners sa gobyerno, mula edukasyon, seguridad, kalusugan, hanggang serbisyong publiko, ang ganitong insentibo ay isa nang pagtanaw ng utang na loob sa kanilang hindi matatawarang ambag sa lipunan.  

Kung tutuusin, hindi lang ito usapin ng pera, ito ay tungkol sa paggalang at karapatan ng mamamayan. Ang ganitong pagkilala ay nagbibigay lakas-loob, lalo na sa panahong marami ang nawawalan ng gana dahil sa bigat ng trabaho at liit ng suweldo. 

Ang SRI ay hindi solusyon sa maituturing na kakulangan, pero isa itong hakbang na nagpaparamdam na hindi nakakalimutan ang mga nasa ground level ng serbisyo-publiko. Paalala rin ito na ang tunay na backbone ng gobyerno ay ang mga ordinaryong empleyado nito. 

Gayundin, totoong magiging masaya ang Kapaskuhan ng mga kawani ng gobyerno at kanilang pamilya dahil sa naturang insentibo.

Ang pagbibigay ng incentive ay minsanang tulong pero ang epekto nito ay pangmatagalan — pag-angat ng moral, pagbabalik ng sigla, at pagpapatibay na may saysay ang kanilang pagod. Ang mabuting pamamahala ay hindi lang nakikita sa malalaking proyekto, kundi sa simpleng pagkilalang na gaya nito. 

Tandaan natin na sa bawat insentibo na naibibigay, tumitibay ang tiwala ng masa na may lideratong handang umalalay, hindi lang sa panahon ng krisis kundi sa pang-araw-araw na laban ng mga empleyado. At sa bansang puno ng pagsubok, maliit man o malaki, ang pagkilala ay laging magandang simula.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Galunggong na pang-masang Pinoy, 'di na abot-kamay, aksyunan

ni Leonida Sison @Boses | December 5, 2025

Nakakabigla ang bawat balitang may biglang taas-presyo, lalo na kapag pagkain ang pinag-uusapan. 

Ngayon, pati ang galunggong na simbolo ng abot-kayang pagkain ng pamilyang Pinoy ay pumapalo na rin sa P300 hanggang P400 kada kilo, malinaw na kailangan ng mas malalim na aksyon kaysa simpleng payo na maghanap ng alternatibo. 

Ayon kay Department of Agriculture (DA) Secretary Francisco Tiu Laurel Jr., parehong lokal at imported na galunggong ang tumaas ang presyo — imported mula P280 hanggang P350, at lokal mula P300 hanggang P400 kada kilo. 

Itinuturo ang kakulangan ng huli dulot ng closed fishing season at global shortage, na dahilan kung saan nananatiling mataas ang presyo nito.

Habang hinihintay pa ang mga imported shipments na naantala dahil sa masamang panahon, pinayuhan naman ng kalihim ang publiko na pansamantalang tumingin sa ibang pagpipilian, katulad ng manok, mackerel, bangus, at tilapia. 

Kung presyo lang ang pagbabasehan, tama naman na mas mura ang dressed chicken kaysa sa kasalukuyang merkado. Pero sa mas malalim na pang-unawa, hindi sapat na solusyon ang pagrerekomenda ng alternatibo. Ilang taon na nating naririnig ang dramang ito na habang tumataas ang presyo ay laging dahil kulang ang supply. Subalit ang tanong na dapat sagutin at harapin ng mga policymaker, bakit taun-taon lumalala?

Bakit hindi maagapan bago pa magtaasan ang presyo? At bakit tila hindi pa rin natututukan ang grassroots fishing industry na siyang pinagmumulan ng pangunahing pagkain ng masa? 

Aminado si Laurel na wala pang sapat na suplay ng galunggong sa merkado sa ngayon, base sa datos at sa sarili nitong pag-aaral. 

Kung tutuusin, hindi natatapos ang tungkulin sa pagsasabi ng katotohanan, nararapat itong samahan ng kongkretong hakbang upang mapababa ang presyo, at hindi para lamang mag-adjust ang mga mamimili. 

Ang galunggong ay bahagi ng kulturang Pilipino, at hindi kailangang maging luxury item na pangmayaman. 

Sa panahon na halos lahat ng bilihin ay pataas, gaya ng bigas, gulay, karne, isda, hindi na sapat ang payo lamang na magpalit ng ulam sa hapag-kainan. 

Ang kailangan ay pangmatagalang solusyon, tulad ng mas maayos na fishery management, suportang teknikal para sa mga mangingisda, on-time importation, at malinaw na plano tuwing closed fishing season. 

Kung ang galunggong, na dating “isda ng masa” ay nagiging simbolo ng inflation, dapat itong magsilbing alarm bell sa gobyerno. 

Hindi responsibilidad ng mamamayan ang mag-adjust palagi, tungkulin ng pamahalaan na tiyaking abot-kaya ang inihahain sa bawat mesa.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com