Diskwento sa water bill, palawakin pa sana

ni Leonida Sison @Boses | December 10, 2025

Ngayong tumataas na ang halaga ng lahat ng bilihin, tila hindi na ito abot-kamay ng karaniwang Pilipino. Tama lang na bigyan ng diskwento ang mga mahihirap na pamilya, lalo na sa pangunahing pangangailangan katulad ng tubig. 

Kaya naman, magandang balita ang hakbang ng pamahalaan na bigyan ng bawas-singil sa tubig ang mga benepisyaryo ng Expanded Pambansang Pabahay para sa Pilipino (4PH). 

Pero sana habang may ganitong uri ng programa, ‘wag sanang kalimutan na marami pang Pinoy ang naghihirap, hindi lang ang mga nasa 4PH.

Kamakailan, lumagda ang Social Housing Finance Corporation (SHFC) at Metropolitan Waterworks and Sewerage System–Regulatory Office (MWSS-RO) ng Memorandum of Understanding (MOU) para i-enroll ang mga 4PH beneficiaries sa Enhanced Lifeline Program (ELP). 

Sa ilalim nito, makakakuha sila ng hanggang 50% diskwento sa water bill kapag ang konsumo ay 20 cubic meters o mas mababa kada buwan. Sakop nito ang East Zone (Manila Water) at West Zone (Maynilad).

Ayon kay Department of Human Settlements and Urban Development

(DHSUD) Secretary Jose Ramon Aliling, tugma ito sa direktiba ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na gawing mas maginhawa ang buhay sa Expanded 4PH, hindi lang gawing tirahan, kundi tunay na komunidad na may access sa mga pangunahing pangangailangan.

Pero para makasali sa programa, kailangan ng Certification of Low Income at pagsunod sa lahat ng requirements ng ELP. Ang SHFC ang magtatakda kung aling mga komunidad ang dapat unahin sa Manila Water at Maynilad service areas, lalo na ‘yung may bulk water applications. Tungkulin naman ng MWSS-RO na tiyaking mabilis ang enrollment ng certified beneficiaries sa tulong ng concessionaires.

Kung tutuusin, maganda ang mga ganitong hakbangin. Ang tubig ay pangunahing pangangailangan, hindi ito luho. Kung kayang ibigay sa 4PH ang diskwentong magpapagaan ng kanilang buhay, malinaw na kaya rin itong ibigay sa mas malawak na sektor ng lipunan na kapos sa kita. 

Hindi lahat ng mahihirap ay nakatira sa pabahay ng gobyerno. Marami ang daily wage earners, informal workers, at mga pamilyang laging kapos at tila hindi makahinga sa taas ng bilihin.

Kaya habang patuloy ang pagbibigay ng discount sa 4PH, panahon na para ikonsiderang palawakin ito. Hindi dapat piliin kung sino lang ang karapat-dapat gumaan ang buhay, lahat ng tunay na naghihirap ay dapat may access sa ganitong suporta. Ang tubig ay karapatan ng lahat, at ang diskwento ay dapat maging pantay para sa lahat ng nangangailangan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Publiko, ingat sa pagbili ng mga mura pero delikadong produkto

ni Leonida Sison @Boses | December 9, 2025

Sa tuwing papalapit ang Kapaskuhan, iisang lamang ang takbuhan ng mga nagtitipid, at naghahanap ng kalidad pero murang paninda, at ito ang Divisoria. 

Ito ang pugad ng murang bilihin, praktikal na regalo, at presyong abot-kaya kahit pa medyo kapos sa budget. At ngayong dalawang linggo na lang ay Pasko na, mas lalo itong dinadagsa ng mga kababayan bilang pangunahing pamilihan. 

Kitang-kita ang lakas ng Divisoria para sa mga namimili o konsyumer, kung saan may mga paninda rito na ang presyo ay nasa halagang P35 hanggang P200 na puwedeng panregalo, at ang nakakatuwa ay wala pa itong diskuwento. 

May mga dumadayo na rin kahit wala pang budget para bumili kahit paano, dahil hinihintay pa ang kanilang 13th month pay. Isang paalala ng realidad na kahit puno ang Divisoria, hindi lahat ay handa nang gumastos, sadyang may naitabi at naipon lamang habang umaasa pa rin sa himig ng Pasko.

Mura rin ang ibang essentials, gaya ng gift wrapper na P20 kada 5 piraso, paper bags na P10-15, at Christmas tree na P2,500-P5,000 depende sa laki. Ang mga palamuti, bagsak-presyo rin dahil sa dami ng mga nagbebenta at sa matinding kumpetisyon mula sa mga online sellers. 

Habang abala ang lahat sa pamimili ng murang gamit at panregalo, may isang umiiral na adbokasiya, ito ay ang BAN Toxics, na ayon kay advocacy and campaign officer Thony Dizon, ito ay isang panawagan na maging masinop at huwag basta bili nang bili ng mga dekorasyong gawa sa plastik lalo’t may panganib ng kemikal. 

Hinihikayat nilang mag-reuse, mag-repurpose, at pumili ng materials na eco-friendly. Kapag bibili anila ng Christmas lights, tiyakin ang ICC o PS mark bilang proteksyon laban sa substandard at delikadong produkto. 

Sa gitna ng agos ng mga konsyumer na gustong bumili ng mga bagay na presyong abot-kaya, at mga pangakong mas makakatipid, dapat ay maging mas maingat sa anumang gamit na bibilhin.

Tandaan natin na ang Pasko ay para sa lahat at hindi ito tungkol sa magarbong regalo, kundi sa paghahanap ng paraan para mapasaya ang mga mahal sa buhay nang hindi nabubutas ang bulsa at hindi rin naman magdudulot ng panganib o perhuwisyo sa atin. 

Sa pagpunta natin sa mga budget-friendly na pamilihan, masaya, mas tipid, at may pagkakataong bumili ng maraming regalo. Subalit kasabay nito, dapat ding may disiplina sa pagpili ng mga gamit na bibilhin upang maging ligtas, praktikal, at hindi makadagdag sa problema. 

Dahil ang tunay na diwa ng Pasko ay pagbibigay, pero mas maganda kung ito ay sasamahan natin ng talino at pagiging responsable.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Mga komyuter, nakahinga rin na walang taas-pasahe

ni Leonida Sison @Boses | December 8, 2025

Sa gitna ng taas-presyo ng mga bilihin at bayarin, kasabay nito ang araw-araw na pagod sa pagko-commute, malaking ginhawa ang hatid na desisyon ng Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) na hindi muna magpatupad ng dagdag-pasahe sa mga tradisyunal at modern jeepneys. 

Matapos ang big-time oil price rollback, malinaw na hindi ito ang panahong dapat dagdagan ang pasanin ng taumbayan, lalo na ng komyuter. Sa panahon ng patung-patong na problema, kahit maliit na bawas-gastos ay isang malaking kaginhawaan. 

Ayon kay Acting Transportation Secretary Giovanni Lopez, ang taas-pasahe ay may direktang pagtama sa ekonomiya, mula sa presyo ng pamasahe hanggang sa galaw ng mga pangunahing bilihin. Pinagtibay pa ito ng datos mula sa Department of Economy,

Planning and Development na nagsabing ang P1 hanggang P2 na dagdag ay magtutulak pataas sa inflation sa susunod na dalawang taon. Kumbaga, ang maliit na increase sa pamasahe ay magiging malaking dagok sa bulsa ng buong bansa. 

May limang rehiyon na tutol din sa taas-pasahe — Central Luzon, Calabarzon, Bicol Region, Central Visayas at Metro Manila — mga lugar na puno ng daily commuters. 

Kapag nagsalita ang mga pagod lagi sa pang-araw-araw na biyahe, ramdam ang hinaing ng masa. 

Maging ang mga PUV operators ay nag-aalangan din, ayon sa pag-aaral at konsultasyon ng LTFRB. Ibig sabihin, hindi lang pasahero ang nabibigatan, pati sila, hirap na ring makipagsabayan sa galaw ng ekonomiya. 

Kasabay ng freeze sa pasahe, pinalalakas naman ng DOTr at LTFRB ang Anti-Colorum Task Force. Dahil sa pagdami ng ilegal na PUVs, umaabot sa 30% ng kita ng mga lehitimong driver ang nawawala. Kaya’t tama lang na habulin ang mga kolorum at bigyang pagkakataon ang TNVS operators na magparehistro sa 17,000 slots na bukas ngayon. 

Sa panahong ang piso ay parang 10 sentimo, ang pagpigil at hindi pag-apruba sa fare hike ay hindi lang desisyong pang-masa, isa itong pagkiling sa mas nakararaming mamamayan. 

Hindi man ito pangmatagalang lunas, pero sa gitna ng nararanasang hirap at pagod, sapat na itong sandaling paghinga para sa mga kababayan na matagal nang naghahanap ng ginhawa.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com