Oras ng komyuter ay mahalaga, panagutin ang palpak na serbisyo

ni Leonida Sison @Boses | February 28, 2026

Huwag hayaan na maging normal ang pang-aabuso sa mga pasahero, lalo na sa pampublikong transportasyon na dapat ay nagsisilbi, hindi nanlilinlang.

Ang viral na insidente sa VTX terminal, kung saan pinaghintay ang mga pasahero nang halos tatlong oras bago umandar ang bus, ay malinaw na paalala na ang oras, dignidad, at tiwala ng mamamayan ay hindi dapat binabale-wala.

Dahil sa reklamo sa social media, agad kumilos ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) at pinatawag ang A&B Liner Inc. Ayon sa isang opisyal, hindi katanggap-tanggap at nakainsulto ang asal ng driver at konduktor: ginamit ang mapanlinlang at bastos na pananalita at may paulit-ulit na pangakong “aalis na” na hindi naman tinupad.

Ang ganitong gawi ay hindi simpleng aberya; malinaw itong paglabag sa obligasyong magbigay ng maayos at komportableng serbisyo.

Batay sa post, sumakay ang mga pasahero ng bus na biyaheng Lucena bandang alas-10 ng gabi. Makalipas ang isang oras, tiniyak ng konduktor na malapit nang umalis.

Pagsapit ng alas-12 ng madaling-araw, nagbigay na ng tiket at muling nangakong aandar na, ngunit umabot sa tatlong oras ang paghihintay. Nang humiling ng refund ang isang pasahero, tinanggihan ito, dagdag-pasakit sa pagod at inis ng mga nakasakay.

Iniulat ang insidente sa Department of Transportation (DOTr), na nag-utos ng imbestigasyon. Sa inilabas na show cause order, binigyan ang kumpanya ng 10 araw upang magpaliwanag kung bakit hindi dapat suspindihin o kanselahin ang prangkisa dahil sa kabiguang magbigay ng disenteng serbisyo. Inatasan din silang humarap sa pagdinig sa LTFRB Central Office sa Quezon City sa Marso 19, 2026. Ipinunto ng LTFRB na susundin ang due process, ngunit malinaw na kakampi ng publiko laban sa pang-aabuso ang ahensya.

Ang aksyon ay kaakibat ng pinaigting na sorpresa-inspeksyon ng Land Transportation Office sa mga terminal ng bus at PUV sa buong bansa. Mahigit 120 operator ang nakatanggap ng show cause orders at notices of violation, patunay na sistemiko ang problema at kailangan ng tuloy-tuloy na disiplina.

Ang kaso sa Alabang ay hindi lamang kwento ng pagkaantala; salamin ito ng mas malawak na kultura ng kapabayaan. Kapag pinayagan ang ganitong asal, bumabagsak ang pamantayan ng serbisyo at lumiliit ang tiwala ng publiko. Mahalaga ang mabilis na tugon ng mga ahensya, ngunit higit na mahalaga ang konkretong parusa at malinaw na pagbabago sa operasyon upang maibalik ang dignidad ng pasahero.

Ang oras ng pasahero ay bahagi ng kanyang kabuhayan at pahinga. Ang paggalang dito ay paggalang sa taumbayan. Ang pagdodokumento at pag-uulat ng mga paglabag ay hindi pagrereklamo kundi pakikilahok sa pag-aayos ng sistema. Kapag sama-samang tumindig ang publiko at tumupad ang mga operator sa kanilang tungkulin, ang biyahe ay nagiging ligtas, maayos, at makatao—ganito dapat ang pampublikong transportasyon.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Pasaway na LGUs, dapat managot sa pagpapabagal ng serbisyo

ni Leonida Sison @Boses | February 27, 2026

Dapat managot ang mga lokal na pamahalaan na patuloy na bumabalewala sa mga reporma na dinisenyo upang pabilisin ang serbisyo at bawasan ang pahirap sa mamamayan. Sa panahon ng digitalization, ang pagtanggi o pagkabahala sa pagpapatupad ng makabagong sistema ay hindi na simpleng kakulangan; isa na itong direktang pagkitil sa oportunidad ng mga negosyante at ordinaryong Pilipino na umaasa sa mabilis at malinaw na transaksyon mula sa gobyerno.

Pinaigting ng Anti-Red Tape Authority (ARTA) ang kampanya laban sa mga pasaway na Local Government Unit (LGU) matapos magsampa ng kaso sa Office of the Ombudsman laban sa 117 lokal na pamahalaan na umano’y nabigong ipatupad ang electronic Business One-Stop Shop (eBOSS). Idinisenyo ang eBOSS upang gawing mas mabilis, transparent, at episyente ang pagkuha ng business permits, isang sistemang matagal nang dapat ginagamit ng mamamayan.

Ayon sa isang opisyal, hindi rito nagtatapos ang pananagutan. Inaasahan ang karagdagang mga kaso sa mga susunod na buwan laban sa iba pang non-compliant na LGU matapos ang serye ng inspeksyon ng ahensya. Tumanggi ring tukuyin kung may mga LGU sa National Capital Region na kabilang.

Hindi lamang eBOSS ang isinusulong ng ARTA. Iniimbestigahan din ang 11 LGU na umano’y lumabag sa Executive Order No. 41 dahil sa patuloy na pangongolekta ng pass-through fees sa mga national roads, na nagpapahirap sa mga motorista, negosyante, at mamimili.

Sa kabilang banda, kinilala rin ng ARTA ang mga LGU na sumusunod sa batas at maayos na nagpapatupad ng eBOSS. Tiniyak ng ahensya ang patuloy na pagsasanay at suporta upang mas mapalawak ang paggamit ng digital tools sa lokal na pamahalaan, patunay na ang disiplina at kahusayan ay may kaakibat na pagkilala.

Ang isyung ito ay hindi lamang teknikal na usapin ng compliance. Ito ay laban para sa oras, puhunan, at dignidad ng mamamayan. Kapag pinadali ang proseso, dumarami ang negosyong nabubuo at trabahong nalilikha. Kapag pinabayaan ang reporma, nananatili ang red tape na matagal nang nagpapabigat sa pang-araw-araw na buhay.

Ang mahigpit na hakbang ng ARTA ay paalala na ang serbisyo-publiko ay obligasyon, at ang pagsunod sa batas ay hindi opsyonal. Ang tunay na kaunlaran ay nagsisimula sa pamahalaang marunong sumabay sa panahon at may pananagutan sa taumbayan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Mas mahigpit na regulasyon kontra-ilegal na sigarilyo

ni Leonida Sison @Boses | February 26, 2026

Dapat palakasin ang kampanya laban sa smuggled at ilegal na sigarilyo dahil bawat pakete nito ay may panganib hindi lamang sa mamimili kundi sa buong bansa. Hindi ito simpleng usapin ng bentahan sa sari-sari store; ito ay laban para sa maayos na kabuhayan at integridad ng lokal na ekonomiya.

Bilang tugon sa lumalalang bentahan ng smuggled cigarettes, paiigtingin ng Philippine National Police (PNP) ang information drive sa buong bansa. Inatasan ng PNP Chief ang lahat ng hepe ng pulisya na makipag-ugnayan sa lokal na pamahalaan at opisyal ng barangay upang palawakin ang kaalaman ng mga tindero at mamimili. Layunin nitong ipaliwanag na ang pagbebenta ng ilegal na sigarilyo ay hindi lehitimong hanapbuhay, kundi bahagi ng supply chain ng sindikatong sumisira sa ekonomiya.

Kasama sa kampanya ang malinaw na pagtukoy sa mga brand ng smuggled at illicitly manufactured cigarettes upang magsilbing gabay sa mga sari-sari store at publiko. Mahalaga ito dahil kadalasang nadadaya ang maliliit na negosyante sa murang alok, na posibleng humantong sa kasong kriminal at pagkalugi.

Kasabay nito, nagbabala rin ang Department of the Interior and Local Government (DILG) na maglulunsad ng mas mahigpit na operasyon laban sa economic saboteurs. Ayon sa isang opisyal, magsasagawa ng raid sa pampublikong pamilihan at maliliit na retailer. Binigyan ng isang linggong palugit ang mga nagbebenta upang itigil ang distribusyon at maubos ang paninda bago ipatupad ang mas istriktong hakbang. Malinaw din ang paalala na ang economic sabotage ay may mabigat na parusa at walang piyansa.

Hinihikayat ng PNP ang publiko, lalo na ang mga may-ari ng sari-sari store, na makipagtulungan at magsumbong ng anumang impormasyon tungkol sa bentahan ng smuggled sigarilyo. Ang kooperasyon ng komunidad ang susi upang maputol ang ugat ng ilegal na kalakalan.

Ang laban kontra-smuggling ay laban para sa patas na kabuhayan. Kapag pinayagan ang ilegal na produkto, talo ang buwis na sana’y napupunta sa serbisyong panlipunan, talo ang lehitimong negosyante, at talo ang mamimili sa kaligtasan. Ang mas pinalakas na information drive ay hindi pananakot kundi paalala na ang kaunlaran ay nagsisimula sa tamang kaalaman at sama-samang aksyon. Sa disiplina at malasakit ng bawat isa, magiging ligtas ang komunidad at matatag ang ekonomiya.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com