Walking pneumonia

ni Bong Revilla @Anak ng Teteng | December 4, 2023

Kasalukuyang nakatutok ngayon ang Department of Health (DOH) hinggil sa ulat na mayroong pagtaas ng kaso ng mga pasyenteng dinadala sa Philippine General Hospital (PGH) dahil sa sakit na pneumonia.

Kasunod ito ng sunud-sunod na pagkalat ng nararanasan ng ating mga kababayan na bigla na lamang nagkaroon ng ubo, lagnat, sipon at pananakit ng kasu-kasuan na pangunahin pa ring dahilan ay ang hindi mapigil na pagkakahawa-hawa.

Hindi naman tayo dapat maalarma ngunit mabuting sa maagang panahon ay magkaroon tayo ng paghahanda lalo pa at paparating ang sunud-sunod na mga Christmas party na ayon sa DOH ang kumpulan ng maraming tao ay pangunahing sanhi ng pagkahawa.

Ayon sa kagawaran, hinihintay umano nila ang report ng PGH kung sanhi ito ng mycoplasma pneumoniae dahil hindi pa umano sapat ang kaalaman ng ating mga kababayan hinggil dito at wala pang nagpapa-test.

Tinawag ng DOH bilang ‘walking pneumonia’ ang naturang sakit dahil hindi umano aakalain ng isang tao na na-infect na at mayroon pala siyang pneumonia habang patuloy pa ring pumapasok sa trabaho ang tinamaan nito.

Ang isang infected ay wala halos nararamdaman, maliban sa ubo, sipon at lagnat, at kaya namang magtrabaho kung tutuusin ngunit, hindi niya alam na siya ay infected at maaari nang makahawa lalo na sa mga nakakasalamuha niya.

Karaniwang nakukumpirma kung infected ang isang indibidwal o mayroon nang mycoplasma pneumoniae ay sa pamamagitan ng X-ray ngunit dahil sa hindi pa ganoon kalawak ang impormasyon hinggil dito ay hindi ito masyadong napagtutuunan ng pansin.

Inamin ng ahensya na nagkakaroon na ng hindi pangkaraniwang pagtaas ng kaso ng pneumonia sa China at Netherlands dahil sa mycoplasma pneumoniae na bukod sa ubo, sipon at lagnat ay nakararanas na rin ng hirap sa paghinga at pananakit ng dibdib.

Kaugnay nito, hinihikayat ng DOH ang publiko, lalo na ang bulnerableng sektor, na patuloy na magsuot ng face mask habang hinihintay ng ahensya ang karagdagang impormasyon hinggil sa ‘walking pneumonia’.

Kasabay din nito ay nanawagan si DOH Undersecretary Eric Tayag na puwede nang pumila ngayon ang mga senior citizen para sa libreng bakuna laban sa influenza sa mga health center at kung wala pang bakuna ay manatiling nakasuot ng face mask.

Nauna rito, ibinunyag ng DOH ang pagtaas ng kaso ng mga sakit na kahalintulad ng influenza base sa kanilang monitoring. Sumirit din ang mga kaso ng respiratory illnesses dulot ng pathogen mycoplasma pneumoniae sa mga bata sa China.

Ipinaliwanag ni Tayag na ang mycoplasma pneumoniae ang nagiging sanhi ng tinatawag na ‘walking pneumonia’ dahil kapag isinalang umano sa X-ray ang isang tao na positibong infected na ay maaari pa rin itong makapaglakad at parang walang nararamdaman.

Sa ngayon, hindi pa maituturing na matindi ang sakit na ito dahil hinihintay pa umano ang mga karagdagang impormasyon at mga detalye mula sa mga bansang meron na nito gaya ng China.

Hindi pa rin umano maipaliwanag ng DOH kung bakit dumarami na ang mga naoospital na may mga ganitong sintomas at hindi rin umano malinaw kung dahil na ito sa mycoplasma pneumoniae o sa mga virus.

Nagbigay naman ng payo ang ahensya sa mga kababayan nating nakararanas ng kaparehong sintomas na sumailalim sa testing sa Research Institute for Tropical Medicine (RITM) at iba pang ospital na may kakayahang gumawa nito.

Aminado rin ang kagawaran na sa ngayon ay kakaunti lamang umano sa ating mga kababayan ang nakakaalam na may pagtaas ng daluyong ng kaso ng respiratory illness na ito kaya doble ang kanilang pagsisikap na palawakin ang kamalayan upang makapaghanda ang ating mga kababayan.

Ayon sa paghahambing ng DOH, ang kaibahan umano ng ‘walking pneumonia’ kumpara sa COVID-19 ay nahawa na muna ang isang indibidwal bago mag-umpisa ‘yung ubo, lagnat at iba pa.

Hindi tulad sa mycoplasma pneumoniae na minsan ay umaabot sa tatlong linggo ang nararanasang ubo, at may mga kaso umanong hindi naman grabe ang pag-ubo kaya binabalewala — ngunit kapag sa loob umano ng tatlong linggo ay nakararanas pa rin ng pag-ubo ay posibleng tuberculosis na ito o dili kaya ay meron nang ‘walking pneumonia’.

Sabagay, nakatutok naman dito ang DOH at dahil sa pinaigting nilang monitoring ay wala pa namang pagsirit na nagaganap sa bansa at sakali umanong lumala ang sitwasyon, tinitiyak nila ang kanilang kahandaan.

Pero sa ating mga kababayan, lalo na ‘yung mga pilosopo na pinagmamalasakitan na eh ay may kakaiba pang opinyon -- mas makabubuting mag-ingat para hindi na tayo mahawa upang hindi na lumungkot pa at makasabay sa masaya nating Pasko!

Anak Ng Teteng!

---

May katanungan ka ba, reklamo o nais ihingi ng tulong? Sumulat sa ANAK NG TETENG! ni BONG REVILLA sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa anak­ng­teteng.bulgar@ gmail.com

3 steps para mabuking ang pekeng pera

ni Bong Revilla @Anak ng Teteng | December 1, 2023

Nagbabala ang pamunuan ng Philippine National Police (PNP) sa publiko na mag-ingat sa pekeng pera dahil naglipana na naman sa mga pamilihan ngayong panahon ng Kapaskuhan.

Ayon sa PNP, maging ang pagtaas ng krimen tulad ng snatching, holdup, budol-budol, online scam at iba pang klase ng panggagantso ay karaniwang tumataas ang insidente sa tuwing papalapit na ang Pasko at Bagong Taon.

Ngunit, higit na dapat umanong maging alerto sa pagtanggap ng pera dahil mas madali umanong manlito ng kapwa gamit ang pekeng pera lalo pa kung sa mga siksikang pamilihan o sa mga tindahang maraming namimili isasagawa ang krimen.

Dahil dito, naglabas ng panuntunan ang Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) kung paano ang tamang paraan para madetermina kung peke ang pera o hindi at ito ay ang three-step inspection method na tinawag nilang FEEL, LOOK and TILT.

Kailangang kapain umano at damhing mabuti ang hawak na perang papel para mapatunayang tunay at dapat ay haguring mabuti ang security paper na kakaiba kumpara sa ibang papel dahil gawa ito sa abaca fiber at medyo eksaherado ang pagkakinis.

Dahil sa embossed prints ng ating pera ay agad na mararamdaman sa pagkapa o paghagod sa mga letra na bahagyang nakaangat at meron ding tactile marks — ito ang dalawang pares ng guhit sa kabilang bahagi ng pera upang kahit ang bulag ay matiyak kung peke ang pera o hindi.

Titigan ang watermarks -- dapat makita ang aparisyon ng mukha ng portrait na nasa pera, kapag inilagay ang pera sa ibabaw ng ilaw ay may makikitang imahe sa kanang bahagi ng mukha.

Mayroon ding security fiber na mga linyang parang buhok sa nipis na makikita sa likod at harap ng pera na kulay pula at asul at higit sa lahat ay ang asymmetric serial number na mula sa kaliwa ay may isa o dalawang letra sa una at palaki nang palaki ang numero patungong kanan na anim o pitong numero lamang.

Ang see-through mark ay makikita naman sa ibaba ng kanang bahagi ng pera kung saan matatagpuan ang pinutol na Babaylan script at kapag itinapat ito sa ilaw ay makikita nang buo ang naputol na bahagi at ang ibig sabihin ng script ay PILIPINO.

Ipagpatuloy ang pagtingin sa perang papel sa pamamagitan ng pagtagilid upang makita ang ibang anggulo at dito ay mapapansin natin ang napakaraming pagkakaiba sa pekeng pera.

May security thread din para sa mas maliit na halaga tulad ng P20 at P50, ito ‘yung vertical line na tumawid sa lapad ng pera at makikita ang linyang ito kapag sinilip na nakakontra sa liwanag.

Para sa mas malaking halaga tulad ng P100, P200, P500, at P1,000 ang linya ay lumilitaw na may metallic dashes at naaaninag ang halaga ng pera at text na ‘BSP’.

Ang itaas na kanang bahagi ng pera ay makikita rin ang maliit na bersyon ng portrait at kapag sinipat naman sa 45-degree angle ay maaaninag naman ang halaga sa ibabaw ng naturang portrait.

Ang kulay ng lumang P1,000 ay nagbabago mula berde patungong asul kung sisipatin sa magkakaibang anggulo at may imahe pa ng kabibe sa South Sea pearl at may color-shifting effect sa kaliwang bahagi ng perang papel.

Narito naman ang security features ng bagong P1,000 polymer banknote na mas mabuting hangga’t maaga ay matutunan natin ang orihinal bagama’t ang bagong papel na perang ito ay may kahirapan talagang gayahin.

Dapat na pakiramdaman ang smooth surface na tuluy-tuloy ang hipo sa kabuuan ng mismong pera hanggang sa bahagi ng transparent area; may makikitang maliliit na transparent clear window na hugis sampaguita at sa loob nito ay makakapa ang embossed text na ‘BSP’.

May dalawang identical serial numbers na binubuo ng dalawang prefix letters at 7 asymmetric digits o lumalaki ang sukat ng numero; mayroon ding limang embossed dots kahanay ng REPUBLIKA NG Pilipnas na sadyang inilagay upang madaling makapa ng mga matatanda at hindi nakakakita.

Ang Philippine Eagle portraits, REPUBLIKA NG PILIPINAS, signature at SANLIBONG PISO na nakasulat sa harap; maging ang Philippine map, South Sea Pearl, Tubbataha Reefs Natural Park, T’nalak weave design at pagkakasulat ng halaga sa likod na bahagi ay nakaangat at maaligasgas salatin.

Mayroon ding 5-mm vertical band sa magkabilang bahagi ng bagong pera at titigang mabuti ang hologram at makikita ang isa pang vertical clear window na may multiple security features kabilang na ang dynamic waves, sagisag ng Pilipinas at mirrored denomination, BSP logo at 3D denomination na may epekto ng striking rainbow.

Higit sa lahat damang-dama kung kakapain ang transparent embossed outline ng stylized flying eagle na ilan lang sa mga pangunahing dapat tandaan at kung wala ang mga binanggit nating pagkakaiba ay tiyak na peke ang hawak ninyong akala ay bagong P1,000.

Sana, nakatulong ang mga tip na ito kung paano madedetermina kung peke o hindi ang pera para hindi tayo mabiktima ng mga manloloko.

Anak Ng Teteng!

---

May katanungan ka ba, reklamo o nais ihingi ng tulong? Sumulat sa ANAK NG TETENG! ni BONG REVILLA sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa anak­ng­teteng.bulgar@ gmail.com

Bakit Nobyembre 27 na ang Bonifacio Day?

ni Bong Revilla @Anak ng Teteng | November 27, 2023

Bakit Nobyembre 27 na ang Bonifacio Day para sa taong 2023?

Ito ang namumutawing katanungan ng marami nating kababayan partikular ang mga manggagawa na nasanay sa Nobyembre 30 na ginugunita ang Bonifacio Day.

Noong nakaraang Nobyembre 9, 2022, si Pangulong Ferdinand ‘Bongbong’ Marcos Jr. ay naglabas ng Proclamation No. 90 na nagdedeklara ng regular holidays at special (non-working) days para sa taong 2023.

Ito ay awtomatikong inaamyendahan ang kahit anong anunsyo sa Proclamation No. 42 kung saan nakasaad ang pangangailangang i-adjust ang mga holidays ayon sa prinsipyo ng holiday economics na madalas ang mahabang weekend ay nakatutulong sa domestic travel kabilang na ang pagtaas ng turismo sa bansa.

Kabilang sa proclamation ang Bonifacio Day, na ginugunita bilang regular holiday tuwing Nobyembre 30 ng bawat taon, ngunit dahil sa pumatak ito sa araw ng Huwebes sa kalendaryo ng 2023 kaya iniusog ito sa pinakamalapit na Lunes na Nobyembre 27.

Lumalabas na ang Nobyembre 27, 2023 ay isang non-working holiday habang ang Nobyembre 30 ay working holiday at siguradong napakarami nating kababayan ang nag-uwian sa kani-kanilang probinsiya o nagbiyahe abroad dahil sa napakahabang weekend.

Ang Bonifacio Day kasi na isang national holiday sa ating bansa ay ang tanging araw na ginugunita natin si Andres Bonifacio, isa sa pambansang bayani na kailangan nating alalahanin upang maging ang mga kabataang bagong sibol ay hindi makalimutan ang malaking naiambag niya sa ating bansa.

Si Bonifacio ang nagtatag at tinaguriang Supremo ng Katipunan, isang sikretong samahan na may malaking kinalaman sa naganap na Philippine Revolution noong 1896 laban sa mga Kastila, at kaya Nobyembre 30 natin siya ginugunita dahil ito ang araw ng kanyang kapanganakan.

Simula 1901, ang kaarawan ni Bonifacio ay ipinagdiriwang ng mga civic organizations, hanggang noong 1920 ay nagsumite ng batas si Senator Lope K. Santos na maging holiday na ang Nobyembre 30.

Taong 1921 ay inaprubahan na ng governor-general ang naturang batas -- Act No. 2946 ngunit, hindi pa ito ipinangalan kay Bonifacio at naitala lamang ang Nobyembre 30 sa listahan ng mga holidays sa Act No. 2711.

Kumbaga, ang naturang holiday ay ginugunita ang lahat ng bayaning Pilipino na nagpatuloy sa mahabang panahon hanggang sa magkaroon na ng hiwalay na National Heroes Day noong 1931.

Noong 1952, pinaghiwalay ni Pangulong Elpidio Quirino ang National Heroes Day at Bonifacio Day sa pamamagitan ng executive order, hindi tulad ni Dr. Jose Rizal na ginugunita ang Rizal Day sa araw ng kanyang kamatayan.

Ipinagdiriwang ang Bonifacio Day sa kanyang kapanganakan dahil sa kontrobersiya sa mga detalye at hindi matiyak ang mismong araw na siya ay pinatay ng kapwa niya rebolusyonaryo sa panahon ng Philippine Revolution.

Ilan lang ‘yan sa mga bagay na dapat nating alalahanin sa Bonifacio Day ngunit dapat din nating maliwanagan na makatatanggap ng 200 percent sa kanilang daily wage ang mga empleyado sa pribadong sektor na papasok sa kanilang trabaho sa Nobyembre 27.

Sa Labor Advisory No. 24, series of 2023, na inilabas noong Biyernes, pinaalalahanan ng Department of Labor and Employment (DOLE) ang mga employer na sundin ang pay rules para sa holiday.

Ayon sa DOLE, para sa trabahong ginawang lampas sa walong oras ay babayaran ng kumpanya ang empleyado ng karagdagang 30 porsyento ng hourly rate sa araw na iyon (hourly rate ng basic wage x 200 percent x 130 percent x number of hours worked).

Babayaran naman ng employer ang empleyado ng karagdagang 30 porsyento ng pangunahing sahod na 200 porsyento (basic wage x 200 percent x 130 percent) ang trabaho ng empleyado na ginawa sa panahon ng regular holiday na ini-adjust sa araw ng kanilang pahinga.

Sa mga papasok na lagpas sa walong oras sa panahon ng regular holiday na pumatak din sa pahinga ng empleyado, dapat magbayad ang employer ng karagdagang 30 percent ng hourly rate ng nasabing araw (hourly rate of the basic wage x 200 percent x 130 percent x 130 percent x number of hours worked).

Samantala, binanggit ng DOLE na kung hindi magtrabaho ang empleyado, babayaran ng employer ang 100 porsyento ng sahod ng empleyado para sa araw na iyon, sa kondisyon na ang empleyado ay mag-uulat sa trabaho o nasa leave of absence na may bayad sa araw bago ang regular holiday.

‘Yan ang mga benepisyong tinatamasa ng mga manggagawang Pilipino basta’t huwag lang nating kalimutang gunitain si Andres Bonifacio – atapang atao!

Anak Ng Teteng!

---

May katanungan ka ba, reklamo o nais ihingi ng tulong? Sumulat sa ANAK NG TETENG! ni BONG REVILLA sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa anak­ng­teteng.bulgar@ gmail.com