Pekeng gamot, puwedeng bilhin bilang ebidensya

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | July 4, 2026

Dear Chief Acosta,

Isa po akong opisyal na ahente ng isang kumpanyang nagbebenta ng mga gamot. Noong ako ay napadaan sa isang gusali ay napansin kong may isang tindahan na nagbebenta ng pekeng mga gamot. Naisipan kong magsagawa ng imbestigasyon at sinubukan kong bumili ng mga peke na bersyon ng gamot ng aming kumpanya upang maisumbong ko ito. Laking gulat ko na sa araw rin na iyon ay may isinagawang operasyon ang mga pulis laban sa mga pekeng gamot at ako ay nahuli. Nais ko po sana malaman kung maaari ba akong maparusahan dahil sa pekeng mga gamot na aking binili. — Donalynn

---

Dear Donalynn, 

Ang Republic Act (R.A.) No. 8203 o mas kilala bilang "Special Law on Counterfeit Drugs” ay isinabatas upang maprotektahan at maitaguyod ng ating Estado ang karapatan sa kalusugan ng mga tao at upang maitanim ang kamalayan sa ating kalusugan laban sa mga pekeng gamot. Nakasaad sa Seksyon 4 (a) ng batas na ito na: 

“Section 4. Prohibited Acts. – The following acts are declared unlawful and therefore prohibited:

a) The manufacture, sale, offering for sale, donation, distribution, trafficking, brokering, exportation, or importation or possession of counterfeit drugs as defined in Section 3 hereof not otherwise covered by Republic Act No. 3720, as amended. The presence or availability of such counterfeit drugs within the premises of any entity engaged in the sale, manufacture or distribution of drugs and/or pharmaceutical products or in a private residence, or in public or private vehicle, or in the premises not covered by a valid license to operate from the Bureau, shall constitute a prima facie evidence of violation of this Act: Provided, however, That this presumption shall not apply to the legitimate owners of trademarks, trade names or other identifying marks, or the legitimate or authorized representatives or agents of such owners, who have in their possession counterfeit drugs which bear the trademarks, trade names or marks if they can show the sales invoices or official receipts evidencing their purchase from a drugstore, manufacturer or distributor suspected by them of dealing in counterfeit drugs involving the trademarks, trade names and other similar identifying marks registered in their names: Provided, further, That such counterfeit products shall be reported and immediately turned over to the Bureau: Provided, finally, That compliance with the preceding proviso shall be made within a reasonable period from the date of purchase of such counterfeit drugs as indicated in the sales invoice, official receipt, or other similar documents abovementioned to the time the counterfeit drugs are reported and turned over to the Bureau;”

Ayon sa nasabing probisyon ng batas, ipinagbabawal ang paggawa, pag-aalok o pagbebenta, donasyon, pamamahagi, pangangalakal, pag-angkat o pagkakaroon ng mga pekeng gamot. Nakasaaad din sa nasabing probisyon ng batas na ang presensya ng mga naturang pekeng gamot sa loob ng lugar ng anumang entidad na nakikibahagi sa pagbebenta, paggawa o pamamahagi ng mga gamot at/o mga produktong parmasyutiko o sa isang pribadong tirahan, o sa pampubliko o pribadong sasakyan, o sa lugar na hindi sakop ng isang wastong lisensya upang magpatakbo mula sa Kawanihan, ay bubuo ng isang prima facie na ebidensya ng paglabag sa Batas na ito: Gayunpaman, ang kondisyon na ito ay hindi mailalapat sa mga lehitimong may-ari ng mga trademark, pangalan ng kalakalan o iba pang mga pagkakakilanlan, o sa mga lehitimo o awtorisadong kinatawan o ahente ng mga naturang may-ari, na may hawak na mga pekeng gamot na may mga trademark, pangalan ng kalakalan o marka kung maipapakita nila ang mga sales invoice o mga opisyal na resibo na nagpapatunay sa kanilang pagbili mula sa isang botika, tagagawa o distributor na pinaghihinalaan nila na nagbebenta ng mga pekeng gamot na kinasasangkutan ng mga trademark, mga pangalang pangkalakal at iba pang katulad na markang pagkakakilanlan na nakarehistro sa kanilang mga pangalan.

Kung kaya’t sa inyong sitwasyon, kayo bilang isang opisyal na ahente na kumpanya ng gamot, ay maaaring hindi managot sa batas dahil ang inyong pagbili ng pekeng gamot ay parte lamang ng inyong isinagawang imbestigasyon na may intensyong isumbong ang pagbebenta ng mga pekeng bersyon ng inyong mga gamot sa inyong kumpanya. Ngunit, inyong tandaan na nakasaaad din sa nasabing probisyon ng batas na ang mga naturang pekeng produkto na iyong nabili ay kailangan ninyong iulat at agad na ibibigay sa Kawanihan sa loob ng makatwirang panahon mula sa petsa ng pagbili ng mga naturang pekeng gamot gaya ng nakasaad sa sales invoice, opisyal na resibo, o iba pang katulad na dokumentong nabanggit sa itaas hanggang sa oras na ang mga pekeng gamot ay iuulat at ibibigay sa Kawanihan. 

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala. 

Pag-unawa sa juvenile justice at pananagutan ng menor-de-edad

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | July 3, 2026

Dear Chief Acosta,

Maraming balita tungkol sa mga kriminal na aktibidad na kinasasangkutan ng mga menor-de-edad. Nakalulungkot makita na karamihan sa mga menor-de-edad na ito ay nagawang tumakas sa kanilang maling gawain na para bang walang nangyayari sa kabila ng antas ng kahalayan sa kanilang mga kilos. May pagkakataon ba na ang isang menor-de-edad na bata ay maaaring managot para sa anumang krimen na nagawa niya? — Elvira

---

Dear Elvira,

Kinikilala ng Estado ang espesyal na kondisyon o katayuan ng mga bata na sa kanilang murang edad ay sumasailalim pa sa pag-unlad bilang isang tao sa iba't ibang aspeto tulad ng pisikal, mental, emosyonal at sikolohikal na pagbabago. Dahil dito, ang Estado ay may ibang pamantayan sa pakikitungo sa bawat bata na pinaghihinalaan, inaakusahan, o hinatulan na nakagawa ng pagkakasala sa ilalim ng ating mga batas, na tinatawag na child in conflict with the law (CICL); iba kumpara sa isang taong nagkasala na nasa hustong gulang na. Ang magkaibang pamantayang ito ay nakapaloob sa Republic Act (R.A.) No. 9344 o “Juvenile Justice and Welfare Act of 2006,” Ang Seksyon 6 ng nasabing batas ay nagsasaad na:

“SEC. 6. Minimum Age of Criminal Responsibility. - A child fifteen (15) years of age or under at the time of the commission of the offense shall be exempt from criminal liability. However, the child shall be subjected to an intervention program pursuant to Section 20 of this Act.

A child above fifteen (15) years but below eighteen (18) years of age shall likewise be exempt from criminal liability and be subjected to an intervention program, unless he/she has acted with discernment, in which case, such child shall be subjected to the appropriate proceedings in accordance with this Act.

The exemption from criminal liability herein established does not include exemption from civil liability, which shall be enforced in accordance with existing laws.” 

Batay sa mga nabanggit, ang isang bata, na isang taong wala pang 18 taong gulang, ay karaniwang walang pananagutang kriminal. Gayunpaman, ang mga may edad na 16 hanggang 17 na kumilos nang may pag-unawa ay maaaring managot sa krimen. 

Ngayon, kailan itinuturing ang isang bata ay kumilos nang may pag-unawa? Masusing ipinaliwanag ito ng Korte Suprema sa kasong CICL XXX vs. People of the Philippines (G.R. No. 238798, March 14, 2023, Ponente: Honorable Associate Justice Rodil V. Zalameda): 

“1. Discernment is the capacity of the child at the time of the commission of the offense to understand the difference between right and wrong and the consequences of the wrongful act.

2. The task of ascertaining discernment is undertaken preliminary by a social worker, and finally by the court. The determination of discernment shall take into account the ability of a child to understand the moral and psychological components of criminal responsibility and the consequences of the wrongful act; and whether a child can be held responsible for essentially antisocial behavior. The assessment of a social worker is merely evidentiary and is not binding upon the court. Ultimately, the court finally determines discernment, based on its own appreciation of all the facts and circumstances in each case.

3. In our jurisdiction, there is no presumption that a minor act with discernment. The prosecution must specifically prove as a separate circumstance that the alleged crime was committed with discernment. For a minor at such an age to be criminally liable, the prosecution is burdened to prove beyond reasonable doubt, by direct or circumstantial evidence, that he acted with discernment.

4. In determining discernment, courts shall consider the totality of facts and circumstances in each case. Such circumstances include, but are not limited to: (i) the very appearance, the very attitude, the very comportment and behavior of said minor, not only before and during the commission of the act, but also after and even during trial, (ii) the gruesome nature of the crime, (iii) the minor's cunning and shrewdness, (iv) the utterances of the minor, (v) his overt acts before, during and after the commission of the crime, (vi) the nature of the weapon used, (vii) his attempt to silence a witness, and (viii) his disposal of evidence or his hiding the corpus delicti.”

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Karapatan sa maling sukat ng condo

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | July 2, 2026

Dear Chief Acosta, 

May nakita akong isang patalastas sa billboard sa EDSA na nagbebenta ng mga condominium unit sa Quezon City. Ayon dito, ang isang condo unit ay may sukat na 100 square meters. Matapos ko itong mabili at lagyan ng mga gamit, nagtaka ako dahil hindi magkasya ang mga binili kong gamit. Noong pinasukat kong muli ay lumabas na 80 square meters lamang pala ang aktuwal na sukat nito. Kaya kinompronta ko ang developer, nguni’t sinabi niya sa akin na ayon diumano sa aming kontrata, ang bilihan ay “as-is, where-is,” kasama ang mga posibleng mali sa sukat ng unit, kaya naman wala na siyang pananagutan o responsibilidad dito. Tama po ba siya? — Marie

---

Dear Marie,

Una muna nating pag-aralan ang konsepto ng “as-is, where is.” Ang isang kontrata ng bilihan na may ganitong kondisyon ay nangangahulugan na tinatanggap ng bumibili (buyer) ang kundisyon ng kaniyang gamit na binibili sa oras ng bentahan (sale). Samakatuwid, kung kalaunan ay madiskubre ng bumili na may hindi maayos sa gamit na binili, hindi niya pwedeng habulin ang nagbenta (seller).  

Ang tanong ngayon, tama ba ang sinasabi ng nagbenta sa iyo na wala kang karapatang habulin siya dahil nakasaad sa kontrata ninyo na “as-is, where is,” maging ang sukat at limitasyon ng binili mong condo unit? Maaaring hindi tama ang argumento ng nagbenta sa iyo. 

Sa kasong, Joseph Harry Walter Poole-Blunden vs. Union Bank of the Philippines, G.R. No. 205838, 29 November 2017, sa panulat ni Kagalang-galang na Hukom Mario Victor F. Leonen, ipinaliwanag na ang isang kontrata ng bilihan (contract of sale), na naglalaman ng kasunduan patungkol sa konsepto ng “as-is, where is” ay hindi maaaring gamiting depensa ng nagbebenta sa lahat ng pagkakataon. Narito ang pahayag: 

“Reliance on Section 12's as-is-where-is stipulation is misplaced for two (2) reasons. First, a stipulation absolving a seller of liability for hidden defects can only be invoked by a seller who has no knowledge of hidden defects. Respondent here knew that the Unit's area, as reckoned in accordance with the Condominium Act, was not 95 square meters. Second, an as-is-where-is stipulation can only pertain to the readily perceptible physical state of the object of a sale. It cannot encompass matters that require specialized scrutiny, as well as features and traits that are immediately appreciable only by someone with technical competence.”

Maliwanag ang desisyon ng Korte Suprema na ang isang nagbebenta ay hindi maaaring gamitin ang argumento na siya ay walang responsibilidad sa kanyang bumili dahil may nakasulat sa kontrata na ang nasabing pag-aari ay binebenta ng “as-is, where is,” lalo na kung hindi kaagad madaling makita ang depekto sa pisikal na anyo binibiling pag-aari, at lalo na kung alam ng nagbebenta ang kakulangan o depekto ng kanyang ibinibenta. 

Sa iyong sitwasyon, maaaring sabihin na hindi mo agad malalaman ang sukat ng condo unit na iyong binili lalo na kung hindi ka naman eksperto sa pagsusukat ng lawak o area, at lalo na kung iyong mapapatunayan na ang kakulangan sa sukat ay alam ng nagbenta sa iyo o makokonsiderang alam niya base sa kanyang posisyon o propesyon. 

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.