Kapabayaan sa transport policy, nagpapalobo sa colorum drivers

ni Leonida Sison @Boses | May 5, 2026

Sa gitna ng pagtaas ng presyo ng krudo at hirap ng buhay, lumalabas ngayon na libu-libong TNVS drivers at motorcycle taxi riders ang walang prangkisa o “colorum,” ngunit kabilang sa mga humihingi ng ayuda mula sa gobyerno. Dito pa lang, malinaw na may malaking butas sa sistema at ang tanong ng taumbayan: sino ang tunay na mananagot?

Sa datos ng Department of Transportation (DOTr), may itinakdang 54,000 na lehitimong TNVS drivers. Ngunit sa listahan ng mga humihingi ng ayuda, umabot ito sa halos 100,000. Ibig sabihin, may libu-libong indibidwal na posibleng ilegal ang operasyon ngunit nakapasok pa rin sa listahan ng benepisyaryo. 

Mas matindi pa sa sektor ng motorcycle taxi—mula sa cap na 78,000 riders, tinatayang lumobo ito sa mahigit 200,000 sa kalsada. Hindi na ito simpleng paglabag, dahil malinaw na ito ay indikasyon ng sistematikong kapabayaan.

Dahil dito, ipinag-utos ng DOTr ang pagpapatigil ng onboarding ng mga bagong driver at rider, pati na ang on-the-spot na pagre-recruit ng ilang platform. Bagamat hakbang ito tungo sa pag-aayos, tila huli na ang aksyon kung iisipin kung gaano kalaki na ang lumabis. Aminado rin ang pamunuan na may pagkukulang ang mga opisyal.

Ang isyung ito ay hindi lang usapin ng prangkisa o regulasyon. Ito ay tungkol sa patas na oportunidad at tamang distribusyon ng tulong. Habang may mga legal na driver na sumusunod sa batas, may mga “colorum” na nakikinabang din sa ayuda—kawalan ng hustisya. Para sa pasahero, may dagdag pang panganib sa kaligtasan dahil hindi sigurado kung ang sinasakyang sasakyan ay rehistrado at sumusunod sa pamantayan.

Ang problemang ito ay sumasalamin sa kahinaan ng monitoring at enforcement. Hindi sapat ang paglalagay ng cap kung wala namang mahigpit na pagpapatupad. Hindi rin sapat ang pag-amin ng pagkukulang kung walang konkretong pananagutan at reporma.

Ang tunay na hamon ay kung paano maibabalik ang tiwala ng publiko. Kailangang maging malinaw ang proseso, patas ang implementasyon, at may tunay na accountability. Kung hindi ito matutugunan, mananatiling paulit-ulit ang ganitong problema—at ang laging talo ay ang ordinaryong mga Pinoy na umaasa lamang sa maayos, ligtas, at patas na sistema ng transportasyon. 

VP Sara, ginagawang serye ang pulitika, laging may eksena!

ni Ka Ambo @Bistado | May 4, 2026

Terminated na raw ang US-Iran war.

Pero, hindi pa raw “The end.”

-----$$$--

Gusto lang ni US President Donald Trump na iwasan ang tinatawag na “War resolution”—permiso ng giyera mula sa US Congress.

Kinopya ni Trump ang diskarteng Tulfo: Bend the law!

---$$$--

Tataas uli ang presyo  ng  diesel.

Parang “aswang”—pabalik-balik, at walang kamatayan!

----$$$--

Isasalang sa Impeachment Trial si VP Sara.

Lalo siyang sisikat!

-----$$$--

Kulang na lang kay VP Sara ay gumawa ng pelikula.

Tiyak na papatok sa takilya.

Ang kanyang “movie PR” ay ang mismong  mga “political at media” operator ng kanyang mga kalaban.

He-he-he!

-----$$$--

KUNG gusto ninyong matalo sa 2028  si VP Sara, dapat ay  gumawa kayo ng paraan kung paano—mawawala sa mainstream at social media ang pangalang “SARA DUTERTE” sa loob ng anim na buwang singkad.

Sa showbiz, negative PR—still a PR!

Kapag hindi na pinag-uusapan ang “pangalan”—matatalo na ‘yan!

-----$$$--

Hindi si PBBM ang kalaban ni VP Sara.

Ang kalaban niya ay “walang pangalan”—at nanatiling multo hanggang ngayon!

-----$$$--

KUNG ang eleksyon ay isang script sa pelikula, magagalit ang mga manonood.

Kasi ang bida ay nakikita, pero ang kontrabida ay “walang imahe.”

-----$$$---

Anim na buwan bago ang Mayo, 2028—hindi na kasali sa “usapan si PBBM”—dahil hindi naman siya kakandidato.

Oh sige, nasaan at sino ang kalaban ni VP Sara?

-----$$$--

DAHIL “no-contest” ang 2028 presidential election—ngayon pa lamang ay makikita  natin ang indikasyon.

Isa ring “no-contest” para hindi makaupo ang “llamado.”

-----$$$--

Ngayon lamang tayo makakasaksi  sa isang demokratikong  gobyerno na ang “posisyon” sa panguluhan ay hindi idinaraan sa “balota.”

Bagkus ang huhusga ay ang “hudikatura at lehislatura”.

Malinaw na malinaw na kontra ito sa itinatadhana ng sagradong Konstitusyon.

Tama o mali?

---

Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.

Benepisyo ng Balikbayan Program

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | May 4, 2026

Dear Chief Acosta,

Ipinanganak, lumaki, at tumira ako sa Pilipinas nang halos 20 taon bago ako nag-migrate at naging mamamayan ng Australia. Dahil matagal na akong hindi nakauwi at upang makasama ko ang nanay kong may sakit, plano kong umuwi sa Pilipinas. Kakailanganin ko ba ng visa para manatili roon ng anim na buwan? — Ahmee

---

Dear Ahmee,

Ang batas na sumasaklaw sa iyong katanungan ay ang Republic Act (R.A.) No. 9174, o kilala bilang “An Act Amending Republic Act Numbered 6768, Entitled, ‘An Act Instituting a ‘Balikbayan Program,’ By Providing Additional Benefits and Privileges to Balikbayan and For Other Purposes”, kung saan nakasaad na:

“SEC. 2. Section 2 of the same Republic Act is hereby amended to read as follows:

‘SEC. 2. Definition of Terms. — For purposes of this Act:

(a) The term “balikbayan” shall mean a Filipino citizen who has been continuously out of the Philippines for a period of at least one (1) year, a Filipino overseas worker, or a former Filipino citizen and his or her family, as this term is defined hereunder, who had been naturalized in a foreign country and comes or returns to the Philippines;

SEC. 3. Section 3 of the same Republic Act is hereby amended to read as follows:

‘SEC. 3. Benefits and Privileges of the Balikbayan. — The balikbayan and his or her family shall be entitled to the following benefits and privileges:

(c) Visa-free entry to the Philippines for a period of one (1) year for foreign passport holders, with the exception of restricted nationals;” 

Pinasimulan ang Balikbayan Program sa ilalim ng administrasyon ng Kagawaran ng Turismo upang akitin at hikayatin ang mga Pilipino sa ibang bansa na bumisita at muling makauwi sa kanilang inang bayan. Ito ay bilang pagkilala sa kanilang kontribusyon sa ekonomiya ng bansa sa pamamagitan ng foreign exchange inflow at mga kita na kanilang nagagawa.

Ang balikbayan ay may karapatan sa mga benepisyo at pribilehiyo tulad ng pagpasok sa Pilipinas nang hindi nangangailangan ng visa at pananatili rito sa loob ng isang taon. Samakatuwid, bilang isang dating mamamayang Pilipino (former Filipino citizen), ikaw ay maaaring pumasok at manatili sa Pilipinas nang walang visa sa loob ng anim na buwan, napapailalim sa mga tuntunin at regulasyon na may kaugnayan sa nasabing batas.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.