ni Jenny Rose Albason @Overseas News | May 10, 2026

Nanawagan ng pagbibitiw sa puwesto ang lider ng oposisyon sa South Africa matapos maglabas ng desisyon ang Constitutional Court na nagsasabing nilabag ng parliament ang konstitusyon nang harangin nito noong 2022 ang impeachment proceedings laban kay President Cyril Ramaphosa.
Nag-ugat ang kaso sa reklamong inihain ng Economic Freedom Fighters (EFF) at iba pang grupo. Dahil sa desisyon, posibleng muling buksan ang impeachment laban sa pangulo. Ayon sa kanyang opisina, iginagalang nila ang pasya ng hukuman at naninindigan sa konstitusyon at rule of law.
Noong 2022, isang independent panel ang nagsabing may kailangang sagutin ang pangulo kaugnay ng $580,000 (humigit-kumulang P32.48 milyon) na natangay sa kanyang farm sa Phala Phala, Limpopo, na umano’y nakatago sa sofa. May alegasyon na hindi malinaw ang pinagmulan ng pera, na itinanggi niya.
Hindi natuloy ang impeachment matapos bumoto ang parliament pabor sa pagharang dito, ngunit nagbago ang sitwasyon matapos ang 2024 elections kung saan naging coalition government ang dating mayoryang ANC.
Giit ng oposisyon, dapat magbitiw ang pangulo at hindi na maaaring sabay na humarap sa impeachment habang namumuno. Hiniling din nila sa parliament na linawin ang susunod na hakbang.
Samantala, iginiit ng ilang opisyal ng gobyerno ang kahalagahan ng rule of law at tamang proseso ng impeachment.
Ang kontrobersiya, tinaguriang “Farmgate,” ay nagsimula noong 2020 matapos ang pagnanakaw sa naturang farm. Noong 2022, tinukoy ng imbestigasyon ang posibleng paglabag sa tungkulin ng pangulo, ngunit ibinasura ng parliament ang impeachment vote na 214 kontra 148.
Ayon sa batas ng South Africa, kailangang ideposito sa bangko ang foreign currency sa loob ng 30 araw. Sinabi ng pangulo na mula ito sa pagbebenta ng kalabaw. Tatlong tao naman ang kasalukuyang nililitis kaugnay ng pagnanakaw.



