911 hotline, dapat may sagot at agarang tulong

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | August 18, 2026

Nakababahala kapag ang isang tawag para sa emergency ay nauuwi sa pangamba ng taumbayan. Sa oras na buhay ang nakataya, bawat segundo ay mahalaga. Kaya nararapat lamang na seryosong suriin ang anumang alegasyon ng pagkaantala sa pagtugon ng 911, lalo na kung may pasyenteng nangangailangan agad ng tulong.

Iniimbestigahan ngayon ng Department of the Interior and Local Government (DILG) ang umano’y problema sa pagtugon sa isang emergency call sa Taguig na kinasangkutan ng isang 71-anyos na lalaki na inatake sa puso.

Iniutos ng ahensya ang pagsasagawa ng imbestigasyon matapos kumalat sa Facebook ang salaysay ng anak ng biktima. Ayon sa kanya, halos 10 minuto umanong paulit-ulit na tumawag ang kanyang pamilya sa 911 habang nangangailangan ng agarang medical assistance ang kanyang ama.

Dagdag pa niya, dumating ang ambulansya ngunit wala umano itong automated external defibrillator o AED at iba pang kinakailangang medical equipment. Dahil dito, napilitan ang pamilya na magsagawa ng cardiopulmonary resuscitation o CPR habang hinihintay ang tulong mula sa medical personnel. Sa kasamaang-palad, hindi na nakaligtas ang pasyente.

Mahalagang bigyang-diin na alegasyon pa lamang ang mga ito at patuloy ang imbestigasyon.

Depensa ng ahensya, taliwas ang ipinahayag ng pamilya, dahil agad umaksyon umano ang 911 hotline matapos matanggap ang distress call.

Dahil magkaiba ang mga pahayag, mas kailangan ngayon ang malinaw at patas na imbestigasyon. Hindi dapat pangunahan ng emosyon ang resulta, ngunit hindi rin dapat balewalain ang karanasan ng pamilyang nawalan ng mahal sa buhay.

Ang insidenteng ito ay higit pa sa isang reklamo. Paalala ito na ang emergency response system ay dapat gumagana kahit sa pinakamahihirap na sitwasyon. Kailangang matiyak na ang mga ambulansiya ay may sapat na kagamitan, ang mga responder ay maayos na sinanay at ang bawat distress call ay nasusundan hanggang sa makarating ang kinakailangang tulong.

Hindi rin dapat matapos sa simpleng pag-alam kung sino ang nagkamali. Kung may pagkukulang, dapat itong maitama at mapanagot ang responsable. Kung walang pagkukulang, dapat ding malinaw na maipaliwanag sa publiko ang aktuwal na nangyari.

Sa emergency, walang pamilya ang dapat maiwang nangangapa sa gitna ng takot. Ang 911 ay simbolo ng pag-asang may darating na tulong. Kaya tungkulin ng pamahalaan na siguraduhing kapag tumawag ang isang mamamayan sa oras ng panganib, ang serbisyong kailangan ay hindi lamang sumagot—kundi tunay na makatutulong.

US-Iran war, walang kasiguraduhan kung kailan matatapos

ni Ka Ambo @Bistado | August 17, 2026

Hindi magkandatuto ang mga senador sa pagtuturuan.

Sa expose ng dating DPWH secretary, tinukoy niya na halos lahat ng senador ay may “pondo” na nakatoka.

Tsk!!

-----$$$--

Nauubos ang panahon at espasyo ng media sa flood control scam at budget modus kaya nakakalaya naman ang mga pusakal na smuggler sa Aduana.

Kumbaga, nakakadiskarte sila kasi walang nag-iimbestiga.

Kung abala ang mga pusa, malaya ang mga daga!

-----$$$--

Kahit nililihim, umuusok ang katiwalian sa Aduana kasi hindi mapigil ang bunganga ng mga Marites.

Ayon kay Super Marites, anumang oras ay biglang sasabog ang napakalaking modus sa Aduana.

----$$$--

Malakas ang bulungan na nakarating na raw sa Palasyo ang kabalbalan ng “Batman and Robin tandem” na isang alyas Sitien at Agent Dobol.

At dahil dito, maaari na rin itong imbestigahan ng Office of the Ombudsman sakaling may “bumulong.”

He-he-he!

-----$$$--

ANG tsismis ay nag-ugat sa alegasyon at pagkakasangkot umano ng dalawang “bida” sa “extortion” para mailabas ang huling ilegal na shipment ng sigarilyo at vape.

Totoo ba ‘yan? Delikado ‘yan, huh!

----$$$--

NAHARANG kamakailan ang nasabing epektos ng sigarilyo sa Bulacan, samantala ang vape ay sa Port of Manila. 

May tsismis na hindi lang  P10 milyon ang idinidiskarte bagkus ay P25 milyon daw para sa sigarilyo lamang.

Isa itong paniwalaan-dili!

-----$$$--

HINDI natin alam kung gaano katotoo na sa “yosi” pala ang ibinigay ay P25 milyon.

Sinasabing isang P15 milyon tapos may isa pang P10 milyon, na tipong paper bag at maleta.

Ha-ha-ha!

-----$$$--

Hanggang ngayon ay hinihintay ang desisyon, aksyon at komento ni Kume sa naturang alingasngas na ikinakalat ng mga tsismoso’t tsismosa sa bisinidad ng Customs.

Habang tumatagal, nababahala ang ilan na baka mapagbintangan si Kume na isang dakilang Kunsintidor.

-----$$$--

Walang linaw kung hanggang kailan matatapos ang giyera ng US at Iran.

Bumababa na nang todo ang halaga ng piso kontra-dolyar.

----$$$--

KAPAG bumaba ang piso, apektado ang importasyon.

Lalong magpipiyesta ang mga pusakal na smuggler, broker at fixers.

-----$$$--

HINDI pa humuhupa ang ulan.

Tiyak na papalit d’yan ang matinding init.

-----$$$--

KAAWA-AWA si Juan, walang sisilungan.

Sala sa init, sala sa ulan.

Magdasal tayo nang walang patid!

---

Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.

Maaari bang pigilan ng ospital na makalabas ang pasyenteng hindi makabayad ng bill?

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | August 17, 2026

Dear Chief Acosta,

Naospital po ang aking ina at nanatili siya sa isang ward. Matapos ang ilang araw, sinabi ng kanyang doktor na maaari na siyang umuwi. Gayunman, hindi namin kayang bayaran nang buo ang kanyang bill sa ospital. Sinabi po sa amin ng tauhan ng ospital na hindi maaaring makalabas ang aking ina hangga’t hindi nababayaran nang buo ang kanyang bill. Maaari po ba siyang pigilan ng ospital na makalabas kahit pinayagan na siyang umuwi ng kanyang doktor?

— Calvin

---

Dear Calvin, 

Ang sagot sa iyong katanungan ay matatagpuan sa Republic Act (R.A.) No. 9439, o mas kilala sa tawag na “Act Prohibiting the Detention of Patients in Hospitals and Medical Clinics on Grounds of Nonpayment of Hospital Bills or Medical Expenses,” at sa Department of Health Administrative Order No. 2008-0001, na inilabas noong ika-7 ng Enero, 2008, na naglalaman ng Implementing Rules and Regulations (IRR) ng nasabing batas.

Nakasaad sa Seksyon 1 ng R.A. No. 9439 na:

“It shall be unlawful for any hospital or medical clinic in the country to detain or to otherwise cause, directly or indirectly, the detention of patients who have fully or partially recovered or have been adequately attended to or who may have died, for reasons of nonpayment in part or in full of hospital bills or medical expenses.”

Kaugnay nito, nakasaad naman sa Seksyon 2 ng nasabing batas na:

“Patients who have fully or partially recovered and who already wish to leave the hospital or medical clinic but are financially incapable to settle, in part or in full, their hospitalization expenses, including professional fees and medicines, shall be allowed to leave the hospital or medical clinic, with a right to demand the issuance of the corresponding medical certificate and other pertinent papers required for the release of the patient from the hospital or medical clinic upon the execution of a promissory note covering the unpaid obligation. The promissory note shall be secured by either a mortgage or by a guarantee of a co-maker, who will be jointly and severally liable with the patient for the unpaid obligation.”

Samakatuwid, hindi maaaring pigilan ng ospital o medical clinic na makalabas ang isang pasyenteng maaari nang umuwi dahil lamang sa hindi pa nababayaran nang buo ang kanyang hospital bill, kung natutugunan ang mga kondisyong itinakda ng batas.

Sa ilalim ng nabanggit na DOH Administrative Order, masasabing may detention kapag naroroon ang lahat ng sumusunod:

“a. The patient who is partially or fully recovered has expressed his/her intention to leave the hospital or medical clinic, or the attending physician has issued a discharge order;

b. The patient is not confined in a private room and is financially incapable to settle in part or in full the corresponding hospital bills or medical expenses/hospitalization expenses;

c. Patient has executed a promissory note covering the unpaid hospital bills or medical expenses/hospitalization expenses; and

d. The officer or employee of the hospital or medical clinic responsible for releasing the patient has restrained him from leaving the hospital premises.”

Batay sa iyong salaysay, kung wala kayong sapat na kakayahang bayaran nang buo ang bill sa ospital ng iyong ina, ngunit handa kayong pumirma sa isang promissory note na may garantiya ng isang co-maker o sangla, hindi siya maaaring pigilan ng ospital na makalabas dahil lamang sa hindi pa nababayaran nang buo ang kanyang hospital bill.

May karapatan din siyang hingin ang kanyang medical certificate at iba pang kinakailangang dokumento para sa kanyang paglabas. Gayunman, hindi nangangahulugan na wala na siyang obligasyong bayaran ang natitirang halaga. Mananatili ang kanyang pananagutan alinsunod sa mga kondisyon ng promissory note.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.