Batas sa pagdo-donate ng pagkain

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | August 11, 2026

Dear Chief Acosta,

Kami ng mga kaibigan ko po ay madalas mag-isip na mag-organisa ng isang food donation drive sa iba’t ibang bahagi ng bansa. Isa ito sa naiisip naming paraan para makatulong sa ating mga kababayan na kinakapos sa kanilang pangkain sa araw-araw. May batas po ba tayo ukol sa ganitong klaseng gawain? Salamat po sa iyo. 

— Bonifacio Burgos

---

Dear Bonifacio Burgos,

Ang sagot sa iyong katanungan ay matatagpuan sa Seksyon 2 ng Republic Act (R.A.) No. 9803, na kilala rin sa tawag na “Food Donation Act of 2009”, kung saan nakasaad na:

“Section 2. Declaration of Policy. - It is the policy of the State to alleviate national poverty and reduce food wastage. As such, the State shall implement measures to encourage the donation of apparently wholesome food for charitable purposes.”

Para sa kaliwanagan, ayon sa Seksyon 3(a) (f) ng R.A. No. 9803, ang kahulugan ng mga salitang “apparently wholesome food” at “charitable purposes” ay: 

“Section 3. Definition of Terms. - For purposes of this Act, the following terms shall be defined as follows:

a. Apparently Wholesome Food" refers to food that meets all quality and labeling standards imposed by a pertinent laws and administrative regulations even though the food may not be readily marketable due to appearance, age, freshness, grade, size, surplus, or other conditions. It does not include milk products as defined and covered under Executive Order No. 51, the "National Code of Marketing of Breastmilk Substitutes, Breastmilk Supplements and Other Related Products.”

f. “Charitable Purposes" refers to philanthropic, humanitarian and non-profit objectives, including the benefit of the needy, poor, sick, prisoners, orphans, etc.”

Batay sa mga sumusunod na probisyon ng R.A. No. 9803, ang ating gobyerno ay nagpapatupad ng mga hakbang upang hikayatin ang pagbibigay ng tinatawag na apparently wholesome food para sa mga layuning pangkawanggawa (charitable purposes). Nakasaad din sa Seksyon 6 ng nasabing batas na, ang Department of Social Welfare and Development, sa koordinasyon ng Department of Health at ng mga attached agencies nito, ang Bureau of Food and Drugs at National Nutrition Council, National Disaster Coordinating Council, at iba pang kaugnay na ahensya ng gobyerno, mga non-government organization kabilang ang Philippine National Red Cross, at mga pribadong samahan ay kinakailangan bumuo at maglabas ng mga kinakailangang tuntunin at regulasyon para sa implementasyon ng nasabing batas.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa impormasyong iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala. 

Pagpapabaya sa kalusugan ng anak, may pananagutang kriminal

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | August 10, 2026

Dear Chief Acosta,

May pamangkin akong menor-de-edad na madalas naming nakikita na bigla na lamang dagliang nanginginig at tumitirik ang mga mata. Sa kasamaang palad, ang mga magulang nito ay pinagwawalang-bahala lamang ito. Sinasabi nila na wala lamang ito at saka na lamang ipapatingin sa doktor ang bata. May pananagutan ba ang aking tito at tita dahil sa kanilang pagsasawalang-bahala sa kalagayan ng kanilang menor-de-edad na anak? — Jay

---

Dear Jay,

Sa ating Saligang batas, malinaw na itinatakda ang pananagutan ng Estado na protektahan at ipagtanggol ang mga bata sa anumang uri ng pang-aabuso at itaguyod ang mga karapatan nito. Isa sa mga pangunahing batas na tumutugon dito ay ang Republic Act (R.A.) No. 7610 o ang "Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act." Sa Section 10 (a) ng nasabing batas, nakasaad na:  

Section 10. Other Acts of Neglect, Abuse, Cruelty or Exploitation and Other Conditions Prejudicial to the Child's Development. –

1.  Any person who shall commit any other acts of child abuse, cruelty or exploitation or to be responsible for other conditions prejudicial to the child's development including those covered by Article 59 of Presidential Decree No. 603, as amended, but not covered by the Revised Penal Code, as amended, shall suffer the penalty of prision mayor in its minimum period. 

Sa kaso na Gonzalo A. Araneta vs. People of the Philippines (G.R. No. 174205, June 27, 2008, Ponente: Honorable Associate Justice Minita Chico-Nazario), ipinaliwanag ng Kataas-taasang Hukuman ang nasabing probisyon: 

“Hence, the use of "or" in Section 10(a) of Republic Act No. 7610 before the phrase "be responsible for other conditions prejudicial to the child's development" supposes that there are four punishable acts therein. First, the act of child abuse; second, child cruelty; third, child exploitation; and fourth, being responsible for conditions prejudicial to the child's development. The fourth penalized act cannot be interpreted, as petitioner suggests, as a qualifying condition for the three other acts, because an analysis of the entire context of the questioned provision does not warrant such construal.”

Maliwanag sa nabanggit na anumang aksyon o di pag-aksyon na makasasama sa paglaki ng isang bata ay may kaakibat din na pananagutang kriminal na may karampatang kaparusahan. Sa kalagayan ng iyong pamangkin, ang pagsasawalang-bahala ng kanyang mga magulang ay maaaring magdulot ng masamang epekto sa kanyang paglaki. Ang agarang atensyong medikal ay kinakailangan upang matiyak na ang kanyang nararanasan na panginginig at pagtirik ng mga mata ay hindi mapanganib sa kanyang buhay. Sa gayon, habang maaga ay maagapan at magawa ang nararapat na gamutan. Kung patuloy na ito ay ipagsasawalang-bahala lamang ng kanyang mga magulang, maaari silang managot sa ilalim ng ating mga batas.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Employer na ‘di naghulog sa SSS ng empleyadong buntis

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | August 9, 2026

Malinaw na nakasaad sa Social Security System (SSS) Circular No. 2019- 009 na may petsang Marso 11, 2019, o mas kilala sa tawag na “Guidelines on the payment of Maternity Benefit,” ang mga sumusunod:

“Section 12. Liability of the Employer. – The Employer shall pay to the SSS damages equivalent to the benefits which said female employed member would otherwise been entitled to in any of the following instances:

i. Failure of Employer to remit to SSS the required contributions for the female employed member;” 

Ang karapatan ng isang babaeng empleyado na matamasa ang kanyang maternity benefits ay nakapaloob sa batas at dapat na masunod ng mga employers. Kaugnay nito, sinabi sa Seksyon 12 ng nabanggit na panuntunan na mananagot ang isang employer sa SSS ng danyos na katumbas ng benepisyo na dapat sana ay matatamasa ng babaeng empleyado kung hindi sana pumalya sa pagbabayad o pag-remit ng kontribusyon sa SSS ang nasabing employer.

Bukod pa sa nabanggit, maaaring pagmultahin, makulong at makasuhan ng krimeng Estafa ang isang employer na nagkaltas ngunit hindi nag-remit sa SSS ng kontribusyon. Ito ay alinsunod sa Seksyon 7 at Seksyon 10, Rule 46 ng Implementing Rules and Regulations ng Republic Act (R.A.) No. 11199 o mas kilala sa tawag na “The Social Security Act of 2018,” kung saan isinasaad na:

“SEC 7. Failure or Refusal to Deduct and Remit Contributions. – Whoever fails or refuses to deduct contributions from the compensation of one’s employee/s, or from his/her income, in the case of the covered SE, and to remit the same to the SSS, shall be punished by a fine of not less than five thousand pesos (P5,000.00) nor more than twenty thousand pesos (P20,000.00) and imprisonment for not less than six (6) years and one (1) day nor more than twelve (12) years. [Sec 28, (e), 2nd sentence]

SEC 10. Employer’s Misappropriation of Contributions or Loan Amortizations of Its Employees. – Any employer who, after deducting the monthly contributions or loan amortizations from his/her employee's compensation, fails to remit the said deduction to the SSS within thirty (30) days from the date they became due, shall be presumed to have misappropriated such contributions or loan amortizations and shall suffer the penalties provided for Swindling or Estafa under Article three hundred fifteen (315) of the Revised Penal Code.” 

Malinaw na nakasaad din na sinumang employer na, matapos ibawas ang buwanang kontribusyon o loan amortization mula sa kabayaran ng kanyang empleyado, ay nabigong mag-remit ng nasabing kaltas sa SSS sa loob ng 30 araw mula sa petsa na ang mga ito ay dapat na mabayaran, ay ipinagpapalagay na nakadispalko ng mga nasabing kontribusyon o loan amortization at dapat makasuhan at maparusahan para sa kasong Swindling o Estafa sa ilalim ng Article 315 ng Revised Penal Code.