Paalala sa taxi drivers: Turista man o Pinoy, dapat pantay ang singil

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | August 9, 2026

Pasaway na taxi driver, pasaway na serbisyo—at kapag turista ang napagdiskitahan, hindi lang isang pasahero ang napapahiya kundi pati ang bansang dapat sana’y nagpapakita ng maayos na pagtanggap.

Kaya tama lamang ang ginawa ng Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) na pansamantalang suspendihin ng 30 araw ang operasyon ng taxi na iniuugnay sa reklamo ng isang foreign tourist dahil sa umano’y sobrang singil sa pamasahe. Naging viral sa social media ang insidente matapos umanong singilin ng P2,000 ang turista para sa maikling biyahe mula Ninoy Aquino International Airport at payagang sumakay ang isa pang pasahero.

Dahil dito, naglabas ang LTFRB ng show cause order laban sa operator upang hingan ito ng paliwanag sa umano’y paglabag sa mga panuntunan sa pampublikong transportasyon. Inatasan din ang operator na isuko muna ang plaka ng taxi at ipasailalim sa drug test ang driver. Inaasahang magsusumite ang operator ng notarized explanation sa pagdinig sa Agosto 19, 2026.

Mahalagang linawin na ang suspension ay pansamantalang hakbang habang nagpapatuloy ang proseso at hindi pa nangangahulugang pinal na napatunayang may pananagutan ang operator. Bahagi ito ng due process na dapat sundin sa anumang reklamo.

Hindi dapat gawing pagkakataon ang taxi para pagsamantalahan ang sinumang pasahero. Pilipino man o dayuhan, may karapatan ang bawat commuter sa makatarungan, ligtas at maayos na serbisyo. Mas lalo itong mahalaga sa mga turistang unang nakikita ang bansa sa sandaling lumabas sila sa paliparan.

Kung ang unang karanasan ng isang turista ay paniningil nang sobra, panlalamang o hindi maayos na serbisyo, maaaring iyon ang maging unang impresyon niya sa Pilipinas. Sayang ang turismo, sayang ang tiwala, at sayang ang magandang pangalan ng ating bansa.

Nagbabala ang LTFRB na maaaring humarap sa suspension o pagbawi ng prangkisa ang mga driver at operator na mapapatunayang lumabag sa mga regulasyon. Makatarungan lamang na maging mahigpit ang pagpapatupad dahil ang prangkisa ay hindi lisensya para manlamang ng pasahero.

Hindi rin dapat matapos sa isang suspension ang ganitong usapin. Kailangang tuluy-tuloy ang monitoring, malinaw ang fare information at mabilis ang pag-aksyon sa mga reklamo. Dapat maramdaman ng bawat pasahero na may ahensiyang handang umaksyon kapag nilabag ang kanilang karapatan.

Ang taxi ay bahagi ng mukha ng pampublikong serbisyo. Sa bawat biyahe, hindi lamang pasahero ang dinadala nito kundi pati ang tiwala sa ating sistema. Walang puwang ang panlalamang sa lansangan, at walang pasaherong dapat gawing biktima ng sobrang singil.

Pondo sa kalusugan, ‘di dapat mabahiran ng katiwalian

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | August 8, 2026

Sa usapin ng kalusugan, hindi dapat magkaroon ng puwang ang anumang hakbang na maaaring magdulot ng pagkaantala sa serbisyong kailangan ng mga pasyente. Kapag ang pinag-uusapan ay gamot laban sa tuberculosis (TB), bawat araw ng pagkaantala ay maaaring magkaroon ng malaking epekto sa buhay ng libu-libong Pilipino. Kaya nararapat lamang na maging mabilis, malinaw at transparent ang bawat proseso upang mapanatili ang tiwala ng publiko.

Ito ang dahilan kung bakit naghain ng reklamo sa Office of the Ombudsman ang grupong Concerned Health Advocates for the Prevention and Control of Tuberculosis laban kay Acting Health Secretary Jose Pujalte Jr.

Kaugnay ito ng umano’y pagpigil sa procurement ng humigit-kumulang P3.225 bilyong halaga ng mga anti-TB medicines at iba pang tuberculosis commodities para sa 2026. Kasabay ng reklamo, hiniling din ng grupo ang preventive suspension ng kalihim habang isinasagawa ang imbestigasyon.

Ayon sa reklamo, naglabas umano si Pujalte ng direktiba noong Hulyo 24 na pansamantalang ihinto ang procurement ng mga gamot at medical supplies para sa tuberculosis. Iginiit ng mga complainant na maaaring magdulot ito ng kakulangan sa suplay ng gamot dahil karaniwang inaabot ng anim hanggang siyam na buwan ang procurement at delivery ng mga anti-TB medicines. Binigyang-diin din nila na may nakalaan nang pondo ang Kongreso para sa naturang programa kaya umano’y walang sapat na batayan upang ipahinto ang proseso.

Binanggit din sa reklamo ang umano’y impormasyon mula sa mga whistleblower na nagsasabing sinadyang maantala ang bidding upang mapaboran ang isang pribadong supplier. Dahil dito, hiniling ng grupo na imbestigahan si Pujalte sa mga alegasyon ng grave misconduct, grave abuse of authority, conduct prejudicial to the best interest of the service, at posibleng paglabag sa Sections 3(e) at 3(f) ng Anti-Graft and Corrupt Practices Act. Ayon pa sa mga naghain ng reklamo, wala umanong kapangyarihan ang kalihim na ipatigil ang paggamit ng pondong inaprubahan na ng Kongreso.

Samantala, mariing itinanggi ni Pujalte ang paratang na sadyang pinatagal ang procurement. Ipinaliwanag niyang bahagi lamang ng patuloy na review ang kasalukuyang proseso at nagpahayag siyang handa siyang isumite ang lahat ng kinakailangang dokumento sa mga awtoridad upang mapatunayan ang kanyang panig.

Mahalagang mabigyan ng patas at masusing imbestigasyon ang kasong ito dahil ang pangunahing nakataya ay hindi lamang ang usapin ng pananagutan kundi ang kalusugan ng milyun-milyong Pilipino. Ang mga pasyenteng umaasa sa tuluy-tuloy na suplay ng gamot ay hindi dapat maging biktima ng anumang pagkaantala, maging ito man ay dulot ng kapabayaan o ng kinakailangang pagsusuri sa proseso. Ang pinakamahalagang dapat manaig ay ang katotohanan, transparency at mabilis na pagkilos upang matiyak na ang bawat pondong inilaan para sa kalusugan ay mapupunta sa serbisyong tunay na makikinabang ang taumbayan.

Dugyot, trapik at delikadong Divisoria, no more!

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | August 7, 2026

Ang sarap makita na unti-unting bumabalik ang kaayusan sa isa sa pinakakilalang pamilihan sa bansa. Kapag malinis ang paligid, maayos ang daloy ng publiko at sasakyan, at mas komportable ang pamimili, mas nararamdaman ng mga mamamayan na may direksyon at malasakit ang pamahalaan. 

Ang pagbabago sa Divisoria ay isang paalala na posible pa ring maibalik ang disiplina at kaayusan kung may malinaw na pamumuno at pagtutulungan.

Nang dahil kay Manila Mayor Isko Moreno, agad na nagbunga ang resulta ng kanyang pangakong tutukan ang paglilinis ng lungsod. Ang Divisoria at mga kalapit na lansangan ay naging mas malinis, mas maayos at mas ligtas matapos ang serye ng cleaning at clearing operations na isinagawa ng pamahalaang lungsod sa pamamagitan ng Special Mayor’s Reaction Team (SMaRT).

Naalis ang maraming sagabal sa bangketa at kalsada kaya naging mas magaan ang daloy ng trapiko at mas ligtas ang paglalakad ng mga mamimili, residente at motorista. Bahagi ito ng patuloy na kampanya ng lokal na pamahalaan upang maibalik ang disiplina sa lansangan at mapanatili ang kalinisan at kaayusan sa Maynila.

Kapansin-pansin ang mas kaaya-ayang karanasan sa pamamalengke. Mas malinis ang paligid, mas organisado ang mga puwesto, at maraming panindang gulay, prutas at iba pang sangkap sa pagluluto ang mukhang sariwa at maayos ang pagkakaayos. Nakadadagdag din sa magandang karanasan ang magalang at magiliw na pakikitungo ng maraming tindero at tindera na nagbibigay ng mas magaan na pakiramdam sa mga bumibili.

Hindi maikakaila na ang ganitong pagbabago ay bunga ng maayos na pamamahala at mahigpit na pagpapatupad ng mga ordinansa. Ngunit mahalagang tandaan na ang kalinisan ng Divisoria ay hindi lamang responsibilidad ng alkalde o ng mga kawani ng lungsod. Nakasalalay rin ito sa pakikiisa ng mga vendor, motorista, mamimili at bawat mamamayan sa tamang pagtatapon ng basura, pagsunod sa mga alituntunin at paggalang sa pampublikong espasyo.

Karapat-dapat pasalamatan si Mayor Isko Moreno sa pagsisimula ng mga hakbang na nagbigay ng bagong mukha sa Divisoria. Ang isang pamilihang dati ay madalas iugnay sa matinding siksikan at kalat ay nagiging mas maayos at mas kaaya-ayang puntahan.

Gayunman, ang tunay na sukatan ng tagumpay ay kung mapananatili ang kaayusang ito sa paglipas ng panahon. Kapag nagpatuloy ang mahusay na pamumuno at nanatiling katuwang ang taumbayan, mas marami pang pampublikong lugar ang maaaring maging malinis, ligtas at maipagmamalaki ng bawat Manileño at ng buong bansa.