Mga komyuter, nakahinga rin na walang taas-pasahe

ni Leonida Sison @Boses | December 8, 2025

Sa gitna ng taas-presyo ng mga bilihin at bayarin, kasabay nito ang araw-araw na pagod sa pagko-commute, malaking ginhawa ang hatid na desisyon ng Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) na hindi muna magpatupad ng dagdag-pasahe sa mga tradisyunal at modern jeepneys. 

Matapos ang big-time oil price rollback, malinaw na hindi ito ang panahong dapat dagdagan ang pasanin ng taumbayan, lalo na ng komyuter. Sa panahon ng patung-patong na problema, kahit maliit na bawas-gastos ay isang malaking kaginhawaan. 

Ayon kay Acting Transportation Secretary Giovanni Lopez, ang taas-pasahe ay may direktang pagtama sa ekonomiya, mula sa presyo ng pamasahe hanggang sa galaw ng mga pangunahing bilihin. Pinagtibay pa ito ng datos mula sa Department of Economy,

Planning and Development na nagsabing ang P1 hanggang P2 na dagdag ay magtutulak pataas sa inflation sa susunod na dalawang taon. Kumbaga, ang maliit na increase sa pamasahe ay magiging malaking dagok sa bulsa ng buong bansa. 

May limang rehiyon na tutol din sa taas-pasahe — Central Luzon, Calabarzon, Bicol Region, Central Visayas at Metro Manila — mga lugar na puno ng daily commuters. 

Kapag nagsalita ang mga pagod lagi sa pang-araw-araw na biyahe, ramdam ang hinaing ng masa. 

Maging ang mga PUV operators ay nag-aalangan din, ayon sa pag-aaral at konsultasyon ng LTFRB. Ibig sabihin, hindi lang pasahero ang nabibigatan, pati sila, hirap na ring makipagsabayan sa galaw ng ekonomiya. 

Kasabay ng freeze sa pasahe, pinalalakas naman ng DOTr at LTFRB ang Anti-Colorum Task Force. Dahil sa pagdami ng ilegal na PUVs, umaabot sa 30% ng kita ng mga lehitimong driver ang nawawala. Kaya’t tama lang na habulin ang mga kolorum at bigyang pagkakataon ang TNVS operators na magparehistro sa 17,000 slots na bukas ngayon. 

Sa panahong ang piso ay parang 10 sentimo, ang pagpigil at hindi pag-apruba sa fare hike ay hindi lang desisyong pang-masa, isa itong pagkiling sa mas nakararaming mamamayan. 

Hindi man ito pangmatagalang lunas, pero sa gitna ng nararanasang hirap at pagod, sapat na itong sandaling paghinga para sa mga kababayan na matagal nang naghahanap ng ginhawa.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Mas maraming guro, mas may direksyon ang edukasyon

ni Leonida Sison @Boses | December 7, 2025

Matagal nang sumisigaw ang sektor ng edukasyon para sa dagdag na guro, pero ngayon lang seryosong gumawa ng hakbang ang pamahalaan. 

Hindi ito simpleng recruitment drive, ito ang pinakamalaking pagtatangka ng Department of Education (DepEd) na punan ang kakulangan sa teaching force at isaayos ang sitwasyon sa loob ng mga silid-aralan na matagal nang masikip, mainit, at puno ng batang sabay-sabay humihingi ng gabay ng mga guro. 

Kaya naman inihayag ng DepEd ang plano nitong kumuha ng halos 33,000 Teacher I positions, kasama ang 6,000 School Principal I at 10,000 School Counselor Associate I sa 2026. Ito ay isang pakinabang para sa libu-libong pamilya na umaasang may trabaho at magtutulak sa kanila sa mas maayos na buhay. Ang pagtuturo ay hindi lang propesyon, dahil ito ay puso at pundasyon ng sektor ng edukasyon, maging sa Lipunan. 

Ayon kay DepEd Secretary Sonny Angara, ang karagdagang manpower ay magpapagaan sa trabaho ng mga guro at magpapababa ng classroom congestion. Ito ay siguradong ramdam ng masa, dahil kung mas kaunti ang estudyante kada guro, mas malinaw ang pagtuturo, mas may oras para ituwid ang hirap sa aralin, at mas nagtatagal ang kanilang pagkatuto. Kasabay nito, pinalalakas din ang mental health support sa mga paaralan.

Sa panahong laganap ang bullying at stress sa kabataan, malaking hakbang ang pagkakaroon ng 10,000 guidance counselors. 

Hindi rin nakakalimot ang DepEd sa administrative burden na pasanin ng mga guro kaya isasama sa hiring ang 11,268 Administrative Officer II at 5,000 Project Development Officer I. Ang dating sobrang papel at reports ng mga guro, ipapasa na sa tamang tao. Ganyan dapat! 

Malaki ang badyet na P1.044 trilyon para sa 2026, pero mas malaki ang balik nito sa masa. Kapag mas marami ang guro, mas may direksyon ang edukasyon. Kapag mas maraming batang natuto, mas malakas ang susunod na henerasyon. 

Tama lang na bigyan ng trabaho ang ating mga guro dahil sila ang pundasyon ng kinabukasan ng bawat pamilyang Pinoy. Isipin din natin na ang pondo ay hindi gastos, ito ang puhunan sa pagbangon ng bansa. Ito ay pangmatagalang benepisyo na hindi kayang tumbasan ng kahit anong imprastraktura. Kapag guro ang sinuportahan, buong bayan ang aangat.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Good news sa mga kawani ng gobyerno

ni Leonida Sison @Boses | December 6, 2025

Ngayong halos walang pahinga ang pagtaas ng bilihin, kasabay nito ang bigat ng trabaho, anumang report na may dalang kaunting ginhawa ay isang katuparan para sa mamamayan. Kaya ang desisyon ni Pangulong Ferdinand R. Marcos, Jr. na muling magbibigay ng Service Recognition Incentive (SRI) ay isa magandang balita na may pagkilala sa serbisyo ng mga kawani ng gobyerno. 

Inihayag ng Malacañang na inaasahang pipirmahan ng Pangulo ang dokumentong magpapatibay sa SRI para sa government workers ngayong taon. 

Ayon kay Palace Press Officer Claire Castro, nakaabang na lang ang lahat sa pormal na paglabas ng order. Hindi pa inaanunsyo ang eksaktong halaga at petsa ng release, subalit tiniyak ng Palasyo na darating ang “good news” sa tamang oras. 

Matatandaan na noong Disyembre 2024, naglabas ang Pangulo ng Administrative Order 27, na nagbigay ng P20,000 SRI sa mga kuwalipikadong kawani, kabilang ang mga guro at uniformed personnel. 

Sa dami ng responsibilidad na pasan ng mga frontliners sa gobyerno, mula edukasyon, seguridad, kalusugan, hanggang serbisyong publiko, ang ganitong insentibo ay isa nang pagtanaw ng utang na loob sa kanilang hindi matatawarang ambag sa lipunan.  

Kung tutuusin, hindi lang ito usapin ng pera, ito ay tungkol sa paggalang at karapatan ng mamamayan. Ang ganitong pagkilala ay nagbibigay lakas-loob, lalo na sa panahong marami ang nawawalan ng gana dahil sa bigat ng trabaho at liit ng suweldo. 

Ang SRI ay hindi solusyon sa maituturing na kakulangan, pero isa itong hakbang na nagpaparamdam na hindi nakakalimutan ang mga nasa ground level ng serbisyo-publiko. Paalala rin ito na ang tunay na backbone ng gobyerno ay ang mga ordinaryong empleyado nito. 

Gayundin, totoong magiging masaya ang Kapaskuhan ng mga kawani ng gobyerno at kanilang pamilya dahil sa naturang insentibo.

Ang pagbibigay ng incentive ay minsanang tulong pero ang epekto nito ay pangmatagalan — pag-angat ng moral, pagbabalik ng sigla, at pagpapatibay na may saysay ang kanilang pagod. Ang mabuting pamamahala ay hindi lang nakikita sa malalaking proyekto, kundi sa simpleng pagkilalang na gaya nito. 

Tandaan natin na sa bawat insentibo na naibibigay, tumitibay ang tiwala ng masa na may lideratong handang umalalay, hindi lang sa panahon ng krisis kundi sa pang-araw-araw na laban ng mga empleyado. At sa bansang puno ng pagsubok, maliit man o malaki, ang pagkilala ay laging magandang simula.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com