top of page
Search

ni Judith Sto. Domingo @Asintado | March 7, 2026



Asintado ni Judith Sto. Domingo


Isang magaang paksa naman ang ating pagkukuwentuhan sa araw na ito, matapos ang mga nakaraang nakaluluray na mga pag-analisa sa mga reyalidad ng buhay sa Pilipinas na ating sama-samang binubuno. 


Gaya ng akin nang nabanggit noong nakaraang Biyernes, balak naming magpunta ng aking pamilya sa Australia para sa maranasan ang kultura at buhay doon bilang pansamantalang turista. 


Kaya't hayaan ninyong ibahagi ko sa inyo ang makabagong paraan ng pag-aaplay para magawaran ng Australia ng visitor visa (subclass 600). 


Online na ang aplikasyon at wala nang hard copies ng mga dokumento ang kailangang ibigay. Napaka-episyente rin ng proseso at madaling intindihin. 


Kung kayo ay interesadong bumisita sa Australia, an unang hakbang ay ang pagkuha ng mga kinakailangang dokumento na isusumite na lamang online sa Immi Account ng Australian Government Department of Home Affairs. 


Ang mga papeles na ito ay ang inyong pagkakakilanlan tulad ng passport, birth certificate (at kung naiba ang pangalan dahil sa kasal ay pati marriage certificate), Philippine national identification card (harap at likod), at iba pang kayo ay mayroon. 


Maliban sa pagkakakilanlan, kailangan ring ipunin at ihanda ang mga dokumentong magpapatunay ng kabuhayan o trabaho o kasalukuyang estado, kung estudyante man o retirado. Kung isang empleyado, ang katapat na mga dokumento nito ay ang Certificate of Employment and Compensation o COEC, anim na buwang mga payslip, company ID, at Annual Income Tax Return. Bilang pagpapatunay naman ng pagkakaroon ng pagkukunan ng pondong panggastos abroad ay kailangang kumuha ng bank certificate na nagpapakita ng anim na buwang average daily balance, at anim na buwang bank statement. 


Kung isang rehistradong propesyonal o consultant naman tulad ko ay kailangan rin ng Certificate of Consultancy and Compensation mula sa kumpanyang inaalalayan (kung mayroon), Annual Income Tax Return o BIR Form 2307, rehistrasyon sa mga sangay ng pamahalaan kung saan obligado ang pagpaparehistro, at ang katibayang may pondo sa bangko gaya na ng aking naunang nabanggit.


Kung may kulang naman na mga dokumento tulad ng COEC ay kailangan ng pirmadong sulat ng paliwanag ng nag-aaplay ng visa kung bakit hindi ito kayang maisumite sa kasalukuyan. 


Kung may mga patunay ng ari-arian tulad ng Transfer Certificate of Title o Condominium Certificate of Title at credit card statements sa loob ng nakaraang anim na buwan ay may ambag itong tulong. 


Hindi ninyo na kailangang magpakuha ng litrato sapagkat sa biometrics collection na ito ng Visa Facilitation System o VFS isasagawa. 


Kung may mga anak na gustong isama ay maaari kahit wala pa silang trabaho o estudyante pa lamang basta't may katunayan ang kanilang pagiging estudyante at kung wala namang mga dokumento ay ipaliwanag lamang ng maayos kung bakit sa pamamagitan ng pirmadong liham ng nag-applay. 


Sa madaling salita, kailangan lamang patunayan sa pamamagitan ng mga dokumento na ang isang nag-aaplay ng visa ay nagdedeklara ng pawang katotohanan, walang intensiyong lumihis sa pakay, may "strong ties" o matibay na koneksyong nagtatali sa kanya sa Pilipinas na kanyang kailangang balikan, at may pondong gagamitin sa pagiging panandaliang turista sa pupuntahang bansa. 


Kapag handa na lahat ng mga dokumentong ito, ay maaari nang lumikha ng sariling online account kung saan isusumite ang lahat ng dokumento (kapag pamilya ay maaaring sama-sama sa isang account) sa Australian Government Department of Home Affairs ImmiAccount (online.immi.gov.au), kung saan lilikha kayo ng sariling username at password. Madali lamang ang pag-navigate sa nasabing site basta't basahin lamang ng maigi ang mga hinihinging dokumento para mailagay ang mga ito kung saan dapat. 


May sasagutang questionnaire na ilang pahina, na kadalasan ay "yes" or "no" at impormasyong nakapaloob sa mga dokumentong inihanda tulad ng passport no. at national ID no. 


Kung pamilya kayong nag-aaplay ay sama-sama ninyong isumite ang aplikasyon bilang isang grupo o pamilya gamit angiisang "immi account". Ang visa application fee ay P9,000 (bawat visa). 


Kapag ito ay naisumite na ay makatatanggap na kaagad ng email na nagsasabing kailangan ninyo nang magpa-biometrics collection sa loob ng 14 days. Naroon din ang guidance kung paano, na sa pamamagitan ng VFS. 


Pipili lamang ng schedule sa VFS website at sa takdang araw ay dadalhin ninyo ang inyong current passport, at dalawang sulat na inyong natanggap patungkol sa iyong schedule at aplikasyon. Sa araw na iyon ay kukunan kayo ng biometrics at larawan ng VFS na kanila namang isusumite sa Australian government ng real time. P615 ang biometrics fee, samantalang kung gustong gumamit ng Premium Lounge ng VFS na may pakape at pabiskwit pa habang masarap na nakaupong naghihintay ay may bayad na mahigit na P4,300. 


Kadalasan, tulad ng naranasan ng aking mga anak ay wala pang isang oras natanggap na nila ang kanilang visa, samantalang ang sa akin bilang kanilang nanay at tagasagot ng gastusin ay kinabukasan pa, marahil ay mas marami akong mga dokumentong kinailangangbusisiin. 


Maliban sa pamamasyal sa Australia, pinahihintulutan rin ang maximum na tatlong buwang maikling pag-aaral o training sa nasabing bansa ang sinumang pinagkakalooban ng kanilang visitor visa (subclass 600).


Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.


 
 

ni Judith Sto. Domingo @Asintado | February 27, 2026



Asintado ni Judith Sto. Domingo


Kumusta ang inyong linggo mga giliw na tagasubaybay ng ating espasyo? Patapos na naman ang maalab na Pebrero at nakadungaw na ang buwan ng Marso. 


Para sa ating mga kababayang hindi pa nakahahanap o wala pang trabaho at nawalan ng trabaho, lilipas na naman ang isang buwang puno ng utang na nadagdagan pa. Para naman sa mayroong trabaho ngunit kapos ang suweldo, naiutang na ang susuwelduhin sa darating na buwan o mga buwan.


Para naman sa mga iilan na mayroong sapat na suweldo, napagkakasya naman ito ngunit walang natira o naimpok man lang ni isang kusing. At para naman sa kakaunting mga may kalakihan ang sinusuweldo, umangat naman ang paraan ng kanilang pamumuhay o may biglang malakihang gastusin sa pamilya, kung kaya't kakaunti na rin lamang kung hindi wala nang naisubi para sa mga hindi batid na hamon sa hinaharap. 


Dahil rito, marami-rami na rin tayong mga kababayang baon na sa pagkakautang sa mga credit card o iba pang nagpapautang. Interes na lamang ang kanilang nababayaran buwan-buwan kaya't kakakarampot ang nababawas sa kanilang prinsipal na inutang. 

‘Yan mga kababayan, ang buhay ng maraming abang Pilipino sa iba't ibang sulok ng bansa. Sila ay pawang naghahangad na bumuti ang buhay sa Pilipinas ngunit sa kanilang pananaw ay tila pangingibang-bayan na lamang ang madaliang solusyon upang makaahon nang mas mabilis sa kumunoy ng kawalan ng pag-asa at oportunidad. 


Ang mabigat pa, bukod sa hindi sumasapat na kita sa hanapbuhay o propesyon,

sumasakit na ang batok ng ating mga abang kababayang hanggang leeg ang kailangang tapusing mga gawain sa pinapasukang trabaho. Kulang ang walong oras at kailangang madalas na mag-overtime para lamang mairaos ang bawat araw at magampanan ang lahat ng tungkulin. Sobra-sobra na ang bigat ng trabahong dala-dala at marami ang sukong-suko na, ngunit hindi basta makabitiw sa pinagmumulan ng pinagkakakitaan, sapagkat mahirap maghanap ng bagong trabaho at maproseso rin bukod sa madalang pa na tila patak ng ulan sa tagtuyot. 


Sa panahon ngayon ng digital at social media, lalong dumami ang trabaho sa opisina dahil kailangang maging alerto sa mga potensiyal na krisis o nauwi sa krisis na mga isyu, sapagkat nakapagbibigay na ng kani-kanilang saloobin ang ordinaryong mamamayan na walang pinipiling oras or araw. 


Hindi lamang ‘yan, marami rin sa ating mga kababayan ang may hinaing na sinusulit ng kani-kanilang amo o direct superior sa pagtatrabaho. Hindi lang sinusulit sa ipinapasuweldo sa kanila, kundi binabawian pa ng higit sa nararapat. Nasaan ang pagbabalanse sa trabaho at buhay o "work-life balance"?


Sa mga bansang tulad ng Australia na ating balak puntahan ilang buwan mula ngayon, iginagalang ang work-life balance—hindi tulad dito sa Pilipinas. 


Masuwerte na ang mga nasa ilang sangay ng gobyerno o pribadong sektor na apat na araw lamang ang pasok sa isang linggo o naka-work-from-home set-up, na hindi diretsong kaulayaw ng taumbayan o masang kailangan ng agarang tulong. 


Mayroon din namang mga tambak ang trabahong frontliners sa pamahalaan na gustung-gusto na ring magbitiw sa trabaho kaysa panawan ng ulirat, magkasakit o bawian ng buhay kalaunan. Kulang na kulang sila sa tulog, silang mabibilang na totoo at nagmamalasakit sa taumbayan.


Panahon na para mabuyangyang at maiwasto ang sobra-sobrang pagtatambak ng trabaho sa ating mga naninilbihang kababayan sa iba't ibang sektor ng lipunan. Nadinig natin ang mga hinaing ng mga empleyadong kahit bumabagyo at bumabaha na ay hindi pinapayagang lumiban sa pinapasukan ng basta-basta. 


Isang paninikil, hindi lamang ng buhay, kundi ng dignidad ang pagmamalabis na ipinapataw sa mga manggagawa. Panawagan sa Department of Labor and Employment at Civil Service Commission, upang mabusising tingnan  i-motu propio ang bawat sektor at sangay upang malantad at maitama ang anumang pagmamalabis at hagupit sa kuba nang likod ng marami nating kababayan.


Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.


 
 

ni Judith Sto. Domingo @Asintado | February 20, 2026



Asintado ni Judith Sto. Domingo


Isang tiyak at panatag na deklarasyon ng kanyang pagtakbo sa pagka-Pangulo sa taong 2028 ang inihayag ni Vice President Sara Duterte habang sinusulat natin ang kolum na ito nitong Miyerkules. Kamakailan naman ay nabanggit sa isang panayam ni Sen. Risa Hontiveros na bukas siya sa pagtakbong Pangulo o Pangalawang Pangulo—kung o kapag siya ang mapipili ng nagkakaisang oposisyon sa bansa. 


Sa kasaysayan ng Pilipinas ay dadalawa pa lamang sa 17 nitong naging mga Presidente ang babae: ang yumaong dating Pangulong Corazon Cojuangco Aquino at ang kasalukuyang mambabatas na si Rep. Gloria Macapagal-Arroyo. Bukod pa r’yan, ang sitwasyon sa kanilang pagkakahalal at pagkakaupo bilang Pangulo ay bunsod ng mga ekstraordinaryong mga pangyayari: People Power Revolution o Edsa I ang naging daan para kay Ginang Aquino, samantalang masalimuot ang uminog sa pagkakahalili ng noo'y Bise Presidente Macapagal-Arroyo kay dating Pangulong Joseph Ejercito Estrada, kasunod ng Edsa II at impeachment trial, at naturingang "pagbibitiw" nito.  


Sa madaling salita, ating mga mambabasa, ay nananatiling maliit na minorya sa Pilipinas ang mga nagiging babaeng Pangulo.


Atin ring balikan ang talaan ng mga tumakbo at hindi pinalad na mga kababaihan sa pagka-Pangulo, bagama't sila ay pawang mga kilala, may kartadang taglay, at may mga tagasunod na hindi matatawaran. Ang pinakahuli rito ay ang kasalukuyang Naga City Mayor na si dating Bise President Leni Robredo, na tinalo naman ng kasalukuyang Pangulong Ferdinand Marcos Jr. noong 2022.


Hindi rin malilimutan ang mga alaala ni Miriam Defensor-Santiago, na tumakbo rin sa pampanguluhang halalan, hindi lamang isa o dalawang beses kundi tatlo pa—noong 1992, 1998 at 2016. 


Samantala, sariwang-sariwa pa rin sa aking alaala ang pagtakbo ni dating Sen. Grace Poe, na aking inalalayan dalawang buwan matapos siyang maupo sa unang pagkakataon bilang senador noong 2013 hanggang sa aking paglipat sa Wyeth Philippines noong kalagitnaan ng 2015, hanggang sa ako'y kanyang personal na hiningang muli ng pag-alalay noong Enero 2016 sa kasagsagan ng kampanya, na nagtuluy-tuloy na hanggang sa kanyang ikalawang termino bilang senador simula 2016.


Matatandaang tumakbo rin sa pagka-Pangulo noong 1992 si dating First Lady Imelda Romualdez-Marcos, ngunit hindi rin nagtagumpay. 


Bakit nga ba mailap sa mga babae ang maihalal na Pangulo ng Pilipinas? 

Batay sa nagdaang World Values Survey, mayorya sa mga Pilipino ang naniniwalang mas maigi o angkop na politikal na lider ang mga kalalakihan—isang nakalulungkot na mindset sa panahong ito ng gender equality. Ang pagpapasakop sa lalaki, lalo na ng isang maybahay o asawang babae, na siya namang tagapag-aruga sa loob ng tahanan, ay tradisyong bulag nang nakasanayan, kahit sa pagiging moderno at patas na panawagan ng panahon, lalo pa't kung lalaki ang tanging naghahanapbuhay. Ang kaugaliang ito ay napapasalin maging sa larangan ng pulitika, na mas pinapaboran ang kalalakihang Pangulo kaysa kababaihan. 


Matindi rin ang nararanasang paninira, panlilibak, panlalait, at pambu-bully, at pagiging tampulan ng kung anu-anong tawag o name-calling lalo na ng mga babaeng nasa pulitika, na ang sakit na dulot sa damdamin ay ramdam ng kanilang mga anak, kaya't ninanais na lamang nilang manahimik upang hindi na madamay ang pamilya. 

Kung ang pagiging mailap para sa mga babae ng pagiging Pangulo ng Pilipinas ay lalamon kay o magagapi ni Bise Presidente Sara Duterte sa pampanguluhang halalang 2028 ay nananatiling isang palaisipan. 


Magwagi nawa ang tunay na kalooban ng taumbayang sawang sawa na sa kahirapan, korupsiyon at mga pangakong napapako!


Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.


 
 
RECOMMENDED
bottom of page