top of page
Search

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | February 9, 2026



Sabi ni Doc Riboflavin deficiency at ang epekto nito sa kalusugan

Photo File



Dear Doc Erwin, 

 

Ako ay isang university student at kasalukuyang nanunuluyan at isang bedspacer sa isang pribadong bahay malapit sa aming paaralan. Dahil sa aking kalagayan, madalas na kumakain na lamang ako sa mga fast food stores.


Sa ikalawang taon ng aking pag-aaral, nakaranas ako ng iba't ibang uri ng mga sintomas katulad ng pamamaga ng dila, mga singaw sa bibig at palagian na pangangati at pagluluha ng aking mga mata. 


Ayon sa aking ka-eskwela na nagmi-major sa Nutrition, maari itong sintomas ng Riboflavin vitamin deficiency. Ano ba ang Riboflavin vitamin? Ano anong uri ng pagkain ang mayroon o mayaman sa Riboflavin? At anu-anong dahilan ng kakulangan ng Riboflavin? May sakit ba na maiiwasan kung regular na iinom ng Riboflavin vitamin?


Sana ay makarating sa inyo ang liham na ito at masagot ang aking mga katanungan.


— Josephine



Maraming salamat Josephine sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at sa pagbabasa ng BULGAR newspaper.

 

Ang Riboflavin ay isang uri ng water soluble vitamin na kabilang sa mga Vitamin B. Ito ay karaniwan na tinatawag na Vitamin B2. Kaunti lamang ang Vitamin B2 sa ating katawan at dahil sa ginagamit ng ating katawan ang Vitamin B2 sa pag-breakdown ng carbohydrate, protina at fats mula sa ating pagkain upang makagawa ng energy, mabilis na nauubos ang supply ng Vitamin B2 sa ating katawan. Dahil dito, kinakailangan natin na magkaroon ng regular na supply ng Vitamin B2 mula sa pagkain o pag inom ng supplements.


Kailangan natin ang mga iba’t ibang  uri ng Vitamin B upang mapanatili ang kalusugan ng ating katawan, kabilang na ang ating digestive system, liver, mga mata, nerves, muscles at skin. Kailangan din ito sa paggawa ng hormones ng ating adrenal glands. 


Naniniwala ang mga dalubhasa na maaring maka-prevent ng cataracts at migraine headache ang Vitamin B2. Maaari rin itong makatulong sa mga may autism kasama ng Vitamin B6 at Magnesium.


Saan naman tayo makakakuha ng Vitamin B2? Ang itlog, karne ng manok at baka partikular ang kidneys at atay mula dito ay mayaman sa Vitamin B2. May Vitamin B2 din ang asparagus, parsley, broccoli, spinach, mushroom, sweet potato, nuts at mga beans. Ang pag-steam o microwave ay mabisang paraan ng pagluluto upang mas maraming Vitamin B2 ang makuha sa mga nabanggit na pagkain.


Ayon sa Food and Nutrition Board ng bansang Amerika, kinakailangan natin ng 1 mg hanggang 1.3 mg ng Vitamin B2 araw-araw.  Tumataas ang Recommended Daily Allowance (RDA) sa mga nagbubuntis at mga nursing mothers.


Maaaring ang mga sintomas na iyong nararanasan ay dahilan sa kakulangan ng Vitamin B2 o tinatawag na ariboflavinosis. Bukod sa iyong nararanasan, maaring magkaroon ng hair loss at sore throat. Maaari ring magkaroon ng cataract at anemia kung matagal ng may kakulangan sa Vitamin B2. Makakabuti na kumonsulta agad sa isang doktor upang malaman ang kalagayan ng iyong kalusugan. Maaaring may ibang sakit bukod sa kakulangan ng Vitamin B2.


Ang Vitamin B2 deficiency ay maaring dahil sa kakulangan ng Vitamin B2 mula sa kinakaing pagkain. Maari rin na ito ay dahil sa riboflavin transporter deficiency na mula sa genetic mutation at karaniwang nagmamanifest sa mga kabataan.


Makakatulong ba ang pag inom ng Vitamin B supplement o pagkain ng may sapat na Vitamin B2  upang makaiwas sa cancer? Ayon sa Melbourne Collaborative Cohort Study, isang prospective study kung saan pinag-aralan ang mahigit sa 41,000 na indibidwal, mas mababa ang risk na magkaroon ng lung cancer ang mga current smokers na sapat ang intake ng Vitamin B2. 


Sa Women’s Health Initiative Observational Study, mas mababa ang risk na magkaroon ng colorectal cancer ang sapat ang intake ng Vitamin B2. Kasama sa pag-aaral na ito  ang mahigit sa 88,000 na post-menopausal women.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 

ni Mylene Alfonso @News | January 28, 2026



File Photo: FB - Pangulong Bongbong Marcos sa zero balance billing



Ipinag-utos ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos, Jr. sa Department of Health (DOH) at Philippine Health Insurance Corporation (PhilHealth) ang pagpapalawak ng zero balance billing program upang masiguro na hindi lamang ang mga mahihirap kundi maging ang mga nagbabayad ng kontribusyon na mula sa middle class ay ganap na makikinabang sa serbisyong pangkalusugan ng pamahalaan.


Ayon kay Palace Press Officer Undersecretary Claire Castro, ang naturang hakbang ni Pangulong Marcos ay pagpapatunay sa matibay na paninindigan ng kanyang administrasyon na maghatid ng abot-kaya, accessible, at patas na serbisyong pangkalusugan para sa lahat ng Pilipino.


“Alinsunod sa kagustuhan ni Pangulong Ferdinand R. Marcos, Jr. na pangalagaan ang kalusugan ng bawat Pilipino, nakipag-ugnayan si Executive Secretary Ralph Recto sa pamunuan ng DOH at PhilHealth upang palawigin ang mga benepisyo ng programa at mapangalagaan maging ang mga contributors mula sa middle class,” pahayag ni Castro sa press briefing sa Palasyo.


Titiyakin ng pinalawak na zero balance billing na mas mararamdaman ng mga miyembro ng PhilHealth ang direktang benepisyo ng kanilang mga binabayad na premium contributions.


“Makakaasa pa sa mas maayos at mas accessible na healthcare ang mga nagbabayad ng kanilang premium sa PhilHealth,” ani Castro.


“Sa ilalim ng bagong direktiba ng Pangulo, layunin ng pamahalaan na mas maramdaman ng taumbayan ang mga serbisyong nagmumula sa mga buwis na kanilang binabayaran,” patuloy ni Castro.


Ayon pa sa Malacañang, nasa huling yugto na ang DOH ng pagsasaayos ng healthcare provider network (HPN) model, na layuning palakasin ang kakayahan ng mga local government unit (LGU) na magbigay ng mas mataas na kalidad ng serbisyong medikal sa buong bansa.


 
 

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | January 26, 2026



Sabi ni Doc Lithium orotate para sa may dementia na senior citezen

Photo File



Dear Doc Erwin, 

Maraming salamat sa patuloy ninyong paghahatid ng mga bagong pag-aaral tungkol sa kalusugan. Isa ako sa mga masugid na tagasubaybay ng Sabi ni Doc column at ng BULGAR newspaper.


Nais ko sanang magtanong tungkol sa supplement na Lithium orotate. Ano ba ang Lithium orotate at paano ito makakatulong laban sa dementia? Ano ang pinakabagong pag-aaral tungkol dito? May iba bang health benefits ang pag inom ng Lithium orotate? Safe ba na uminom ng regular ng Lithium orotate?


— Francisco


 

​​​​​​Maraming Salamat Francisco sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng BULGAR newspaper. 

 

Ang lithium orotate ay isang uri ng trace mineral na lithium na itinuturing na nutraceutical o low-dose, over-the-counter dietary supplement. Karaniwan itong ginagamit upang makatulong sa mood balance at brain health.


Sa isang pag-aaral na isinagawa ng Harvard Medical School at inilathala sa scientific journal na Nature noong Setyembre 2025, natuklasan ng mga siyentista sa pangunguna ni Dr. Liviu Aron ng Department of Genetics na ang kakulangan sa lithium ay maaaring maging salik sa pagkakaroon at paglala ng dementia, kabilang ang Alzheimer’s disease. Ayon sa pag-aaral, ang lithium supplementation ay maaaring makatulong upang maiwasan ang dementia o mapabagal ang paglala nito. Natukoy rin na ang lithium orotate ang isa sa mga mabisang anyo ng lithium para sa layuning ito.


Samantala, sa hiwalay na pag-aaral nina Dr. Lars Vedel Kessing at ng kanyang mga kasamahan mula sa University of Copenhagen, napag-alaman na sa mga lugar sa Denmark na may mas mataas na antas ng lithium sa drinking water, mas mababa ang panganib ng populasyon na magkaroon ng dementia.


Mayroon pa bang iba pang benepisyo sa kalusugan ang pag-inom ng low-dose lithium orotate? Ayon sa isang artikulo ng mga siyentista mula sa Brock University sa Ontario, Canada, na inilathala sa Current Neuropharmacology noong Marso 30, 2023, maraming posibleng benepisyo ang low-dose lithium. Batay sa pag-aaral nina Dr. Sophie Hamstra at ng kanyang mga kasamahan, ang low-dose lithium ay maaaring makatulong sa paglaban sa iba’t ibang kondisyon gaya ng cardiovascular disease, sarcopenia, osteoporosis, Alzheimer’s disease, obesity, at type 2 diabetes.


Dagdag pa rito, sa isang pag-aaral ng mga mananaliksik mula sa Institute of Psychiatry, Psychology & Neuroscience ng King’s College London sa United Kingdom, maraming umiinom ng low-dose lithium supplement ang nag-ulat ng positibong epekto nito sa pagpapabuti ng mood, pagbawas ng anxiety, at paghusay ng cognition. Ang resulta ng pag-aaral na ito ay nailathala sa Canadian Journal of Psychiatry noong Marso 28, 2025.


Kung ninanais ninyong uminom ng low-dose lithium orotate, makabubuting sumangguni muna sa inyong pinagkakatiwalaang doktor. Paalala na ang mga may sakit sa bato, mga buntis, at nagpapasuso ay hindi pinapayuhang uminom ng ganitong uri ng supplement.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 
RECOMMENDED
bottom of page