Todo-tanggi hanggang huli… DNA match, pinatunayang guilty

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | August 10, 2025

• 

ISSUE #361

Kadalasan, ang mga krimen ay nagaganap at nasasaksihan lamang ng salarin at ng biktima. 

Madalas, dis-oras ito isinasakatuparan, o kaya nama’y ang lugar at iba pang sirkumstansya ay nagsisilbing hadlang upang may ibang tao na makasaksi.

Dahil dito, sa maraming pagkakataon, nagiging mahirap para sa mga biktima o sa kanilang mga naulila ang makibaka para sa hustisya—lalo na’t ang hinihinging katibayan sa ilalim ng ating batas ay yaong magpapatunay sa krimen at sa may-akda nito nang higit pa sa makatuwirang pagdududa.

Ganyan mismo ang sinapit ng biktima na si Emelito—walang-awang pinaslang, at wala kahit isa ang nakasaksi sa karumal-dumal na insidenteng kumitil sa kanyang buhay.

Makakamtan pa kaya ni Emelito ang hustisya, gayung walang saksi sa pangyayaring naging sanhi ng kanyang kamatayan?

Sama-sama nating tunghayan ang kasong aming ibabahagi sa araw na ito—People of the Philippines vs. Jonifer Oydoc y Las-eg (CA-G.R. CR No. 47736, May 31, 2024) para sa mga kasagutan at higit pang kaliwanagan. 

Si Emelito ay natagpuang wala nang buhay sa loob mismo ng kanyang tahanan sa Baguio City, noong ika-17 ng Hulyo 2018. 

Ang itinuturong salarin, na pinaratangan ng paggamit ng kataksilan at pang-aabuso sa pamamagitan ng higit na lakas sa pagsasakatuparan ng pamamaslang ay si Jonifer. 

Kasong murder ang isinampa laban kay Jonifer sa Regional Trial Court (RTC) ng Baguio City. 

Batay sa bersyon ng Tagausig, bandang alas-6:00 ng umaga noong nabanggit na araw, nakatanggap ng tawag si SPO1 Luis, na noon ay naka-duty sa Police Station 2 ng Baguio City, mula sa isang nagngangalang Miriam kaugnay ng pamamaslang kay Emelito. Si Miriam ay ang kasambahay ng biktima.

Nang magsagawa ng imbestigasyon si SPO1 Luis sa bahay ng biktima, ipinabatid ni Miriam na hindi niya nakita ang mukha ng salarin. 

Mga bakas lamang ng paa ng tao na pumasok sa loob ng nasabing bahay ang kanyang napansin. Maging ang mga kapitbahay ay hindi rin umano napansin na may naganap na insidente, sapagkat malakas ang ulan noong gabi ng ika-16 ng Hulyo 2018.

Nang matagpuan ni SPO1 Luis ang walang-buhay na katawan ng biktima, ito ay nakatagilid at nadaganan ng mga damit, kahon, at maleta. Meron din umanong mga sugat sa mukha at mga kamay si Emelito, bunsod ng pagkakataga. Ang kama, sahig, at iba pang bahagi ng bahay ay nakita ring may mga mantsa ng dugo.

Diumano, noong araw ding iyon, nakatanggap ng ulat si SPO1 Amoy na may pasyenteng biktima ng pananaksak na nasa isang ospital sa Baguio City. 

Ipinaalam ni SPO1 Amoy kay PMSgt Dangli ang naturang ulat, at nagtungo naman si PMSgt Dangli sa nasabing ospital noong ika-19 ng Hulyo 2018 upang magsagawa ng karagdagang imbestigasyon.

Nang mabatid nina PMSgt Dangli, kasama si PO3 Bagtawa, na nailipat na sa ibang ospital ang naturang pasyente, agad silang nagtungo ru’n. Nauna umanong nakarating ang kanilang mga senior officer, na siya ring kumilala sa pasyente bilang si Jonifer.

Sa isinagawang imbestigasyon, ipinaalam ni Jonifer kay PMSgt Dangli na siya ay sinaksak umano sa parehong kamay bandang alas-3:00 ng madaling araw, noong ika-17 ng Hulyo 2018, sa Bokawkan Road. Boluntaryo umanong pumayag si Jonifer na sumailalim sa buccal at blood swabbing.

Ang mga specimen na nakuha mula kay Jonifer at sa iba pang mga suspek ay isinumite noong ika-20 ng Hulyo 2018, sa Serology Section ng Crime Laboratory Service sa Baguio City upang sumailalim sa pagsusuring Deoxyribonucleic Acid o DNA. 

Batay sa DNA Laboratory Report na inihanda ni PCI Amangan, tumugma ang mga sample ng dugo ni Jonifer sa mga sample ng dugong nakuha mula sa tahanan ng biktima. 

Mariin namang itinanggi ni Jonifer sa hukuman ang mga paratang laban sa kanya. 

Ayon sa kanya, bandang alas-4:00 ng hapon, noong ika-16 ng Hulyo 2018 ay nagtungo siya sa Baguio City upang makipagkita sa kanyang katrabaho. 

Subalit, hindi umano ito sumipot, kaya’t nagtungo na lamang siya sa kainan ng kanyang tinuturing na nanay-nanayan. 

Doon, kasama ang ilang kaibigan, sila ay nag-inuman hanggang bandang alas-8:00 ng gabi. 

Pagkaraan, lumipat umano sila sa isang bar upang ipagpatuloy ang pag-iinuman hanggang alas-9:30 ng gabi. 

Bandang alas-10:00 ng gabi ay nagpaalam si Jonifer na mauuna na siyang umuwi upang makipagkita sa kanyang katrabaho, at idinahilan na meron pa siyang pasok kinabukasan.

Habang naghihintay siya ng taxi sa Bokawkan Road ay sinundan diumano siya ng tatlong lalaki, hinawakan ang kanyang mga balikat, at ang isa sa mga ito ay tinangka umano siyang saksakin. Nanlaban diumano siya, dahilan ng pagtamo niya ng mga sugat sa kanyang mga kamay. Tumalilis diumano ang mga nasabing lalaki bitbit ang kanyang wallet at cellphone habang siya ay naiwang nakadapa sa lupa at nauulanan.

Diumano, bumalik na lamang si Jonifer sa kanyang mga kaibigan at ipinaalam ang nangyari sa kanya. Pinapunta umano siya ng kanyang tinuturing na nanay-nanayan sa ospital upang magpagamot, subalit nagtungo muna siya, kasama si Hilda na kanyang kaibigan, sa bahay ng kanyang kapatid. Nang hindi siya makapasok dahil wala pa umano ito at nakakandado ang gate, nagpasya silang magpunta na lamang sa boarding house ni Hilda. Doon ay nakapagkape siya at nakapagpalit ng damit. 

Bandang alas-2:00 ng madaling araw, noong ika-17 ng Hulyo 2018, nagtungo sila ni Hilda sa ospital upang ipagamot ang kanyang mga sugat. Nakalabas umano siya sa nasabing pagamutan nang tanghali ring iyon at nagpalipas ng araw sa boarding house ni Hilda, sapagkat wala pa rin umano ang kanyang kapatid sa bahay nito.

Noong ika-18 ng Hulyo 2018, nagpunta umano sila ni Hilda sa isa pang ospital upang muling magpagamot. 

Kinabukasan, dumating umano ang ilang mga pulis na kumuha ng kanyang pangalan at nagsabi na siya ay isasailalim sa buccal at blood swabbing. Puwersahan umano nilang kinuha ang kanyang mga sample, at nang tanungin niya kung saan gagamitin ang mga ito, hindi siya sinagot. Sa halip, sinabihan umano siya ng mga pulis na, “Makisama ka na lamang.” 

Nang makalabas umano siya sa nasabing ospital noong araw ring iyon, agad siyang nagtungo sa himpilan ng pulis upang i-report ang umano’y pagnanakaw na naganap sa kanya noong ika-17 ng Hulyo 2018. 

Matapos iyon ay bumalik umano siya sa Acupan. Laking gulat na lamang umano niya nang malaman na siya ay pinaparatangan ng pamamaslang.

Sa inilabas na desisyon ng Regional Trial Court (RTC) noong ika-30 ng Hunyo 2022, hinatulang guilty beyond reasonable doubt si Jonifer sa kasong homicide. 

Ipinataw sa kanya ang indeterminate penalty na 12 taon na prision mayor bilang minimum hanggang 17 taon at 4 na buwan ng reclusion temporal bilang maximum. 

Inatasan din siya ng hukuman na magbayad ng civil indemnity na P50,000.00, at moral damages na P50,000.00.

Agad na inakyat ni Jonifer ang nasabing desisyon sa pamamagitan ng apela. 

Sa tulong at representasyon ni Manananggol Pambayan M.L.C. Pilimpinas mula sa Public Attorney’s Office – Special and Appealed Cases Service (PAO-SACS), iginiit ng depensa na nararapat siyang mapawalang-sala dahil sa kawalan ng circumstantial evidence na magpapatunay na siya ang may-akda ng pamamaslang.  

Bagaman may DNA evidence na iniharap laban sa kanya, ang naipakita lamang umano nito ay ang presensya ni Jonifer sa bahay ng biktima, at hindi ang aktuwal na pamamaslang. 

Dagdag pa ng depensa, nabigo umano ang tagausig na patunayang mahigpit na nasunod ang mga panuntunan sa pangangalap ng DNA evidence, dahilan upang magkaroon ng makatuwirang pag-aalinlangan sa integridad ng mga nakuhang samples. Hindi rin umano napatunayan ng tagausig ang lahat ng elemento ng krimeng homicide. 

Giit pa ng depensa, nagkamali ang RTC sa hindi pagbibigay-halaga sa pagtanggi at alibi ng inakusahan, lalo’t ang mga ito ay pinagtibay ng testimonya ng dalawa pang saksi.

Matapos ang masusing muling pag-aaral sa apela ni Jonifer, pinagtibay ng Court of Appeals (CA) Manila ang pasya ng RTC na hindi napatunayan ng tagausig ang lahat ng elemento ng krimen na murder, partikular ang qualifying circumstances na treachery at abuse of superior strength. 

Ipinaliwanag ng appellate court na walang malinaw at tiyak na ebidensya na nagpapakita na sinadya ng inakusahan ang pagpili ng paraan ng pag-atake upang matiyak na wala siyang magiging panganib mula sa anumang pagtatanggol ng biktima. Wala rin umanong saksi sa naturang insidente na nagpatunay ukol sa antas ng puwersang ginamit, uri ng sandatang ipinantay sa pamamaslang, at bilang ng mga salarin na sangkot sa krimen.

Pinagtibay rin ng CA Manila na merong probative value ang resulta ng isinagawa na DNA testing sa mga nakuha na samples. 

Si PCI Amangan ay kuwalipikado umano na expert witness bilang siya ay Forensic DNA

Analyst mula sa Philippine National Police, Regional Crime Laboratory Office ng Cordillera. 

Batay sa kanyang DNA Laboratory Report, tumugma ang mga specimens ni Jonifer sa mga specimens na nakuha mula sa tahanan ng biktima. 

Para din sa hukuman ng mga apela, naitaguyod ng tagausig sa pamamagitan ng mga ebidensya at saksi, na naingatan ang integridad ng mga nakuha na DNA samples batay sa dokumentasyon ng pagsasalin ng mga ito.

Binigyang-diin din ng CA Manila na ang mga pulis ay walang nalabag na karapatan ni Jonifer. 

Paglilinaw ng appellate court, ang karapatan ng bawat tao laban sa pagsasangkot sa sarili o self-incrimination, na ginagarantiyahan ng ating Saligang Batas, ay hindi tumutukoy sa lahat ng uri ng pamimilit o pamumuwersa. Bagkus, ang proteksyon na ipinagkakaloob ng ating Saligang Batas ukol dito ay iyong para lamang sa mga puwersahan o sapilitan na pagtetestigo o testimonial compulsion sa sarili.

Sa depensa naman ng denial at alibi, binigyang-linaw ng appellate court na kinakailangan na sapat na nakumbinsi ang pagtatanggi at pagdadahilan upang ang mga ito ay bigyang-halaga ng hukuman. 

Kinakailangan na maitaguyod ng inakusahan na sadyang imposible na siya ay nasa lugar ng pinangyarihan ng krimen sa oras na naganap ito. 

Sa sitwasyon ni Jonifer, batay sa desisyon ng CA Manila, bagaman pinatotohanan ng dalawa pang mga saksi ng depensa na kasama nila si Jonifer noong gabi ng ika-16 ng Hulyo 2018, hindi nawaglit sa mapanuri na isipan ng hukuman ng mga apela na umalis ang inakusahan bandang alas-10:00 ng gabing iyon at bumalik lamang sa kanyang mga kaibigan makalipas ang dalawampung minuto. Wala umanong nakakaalam kung saan nagpunta ang inakusahan noong punto na iyon. Bumalik na lamang siya na basang-basa na ng ulan at sugatan na ang mga kamay.

Gayunpaman, binago nang bahagya ng CA Manila ang ipinataw ng hukuman ng paglilitis na parusa kay Jonifer bunsod ng kawalan ng sirkumstansya na magbabago sa bigat ng krimen. 

Pangungulungan ng 8 taon at isang araw na prision mayor, bilang minimum, hanggang 14 na taon, 8 buwan at isang araw na reclusion temporal, bilang maximum, ang ipinataw na parusa sa kanya. 

Ipinag-utos din ng CA Manila ang pagbabayad-pinsala ni Jonifer ng P50,000.00, P50,000.00 naman bilang moral damages, at P50,000.00 bilang temperate damages para sa mga naulila ni Jonifer, na merong karagdagan na 6% na interes bawat taon mula sa petsa na naging pinal ang nasabing hatol hanggang sa mabayaran ni Jonifer ang kabuuang halaga ng mga ito. 

Ang nabanggit na desisyon ng CA Manila ay ipinroklama noong ika-31 ng Mayo 2024 at naging final and executory noong ika-29 ng Hunyo 2024.

Napakalaki ng ambag ng siyensya sa pagreresolba ng mga krimen at paghahatid ng hustisya sa mga partido na karapat-dapat na mapagkalooban nito. 

Tulad na lamang sa nangyari kay Emelito, naging mahalaga na susi ang mga natuklasan mula sa DNA samples na nakalap ng mga kapulisan.

Sa pagwawakas ng kaso na ito, nawa ay tuluyan nang nakamit ng nagtangis na kaluluwa ni Emelito ang hustisya mula sa malagim niyang sinapit may pitong taon na ang nakararaan. Ang hatol ng hukuman ng mga apela, hindi man maibabalik ang buhay ni Emelito, nawa ay katahimikan naman ng kaluluwa at kalooban ng kanyang pamilya ang madala niya.

‘Di napatunayang pagkakakilanlan ng akusado, kaso ibinasura

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | August 3, 2025

• 

ISSUE #360

Sa sitwasyon kung saan inabot ng dekada bago maaresto ang isang pinaghihinalaang may-akda ng krimen ng pagpaslang o homicide – sapat na ba ang pagpapatunay ng pagkakakilanlan ng may-akda ng krimen ang tinatawag na stipulation o kasunduan sa pagkakakilanlan ng akusado sa panahon ng pre-trial?

Sa araw na ito, ating silipin ang naging tugon ng hukuman ukol sa nasabing katanungan kaugnay sa isa sa mga kasong nahawakan ng ating tanggapan. 

Sa kasong People v. Millo (Criminal Case No. 01-xx80) noong ika-10 ng Hunyo 2022, sa panulat ni Honorable Presiding Judge Encarnacion Jaja G. Moya (Regional Trial Court-Branch 146, Makati City), ating balikan ang mga pangyayaring humantong sa pagkamatay ni Jobert, hindi niya tunay na pangalan, at kung paano ang daing ng ating kliyente, na itago na lamang natin sa pangalang “Gooding,” ay pinal na natuldukan nang siya ay napawalang-sala mula sa kasong pagpatay o homicide.

Bilang pagbabahagi ng mga kaganapan, narito ang buod ng mga salaysay na inilahad sa hukuman. 

Si Bowie, hindi niya tunay na pangalan, ay tumestigo noong ika-1 ng Abril 2001, bandang alas-11:00 ng gabi, naka-duty siya sa parking area ng Makati Medical Center. Ayon sa kanya, pagkatapos niya gawin ang logbook, nakita niya si Gooding, Chief-in-Charge sa gabi, na papasok sa parking area kasama si Jobert, na isang kasamahan. 

Lumapit umano si Bowie sa dalawa na tila nag-aaway at naghahamunan. Sa puntong ito ay hindi marinig ni Bowie ang kanilang pinag-uusapan. Subalit, sinubukan ni Bowie na pigilan ang pagtatalo, ngunit ang dalawa ay hindi nag-abala sa pakikinig kay Bowie. 

Nakita naman ni Bowie na lumapit si Jobert kay Gooding na sa puntong iyon ay bumunot ng baril, at itinutok kay Jobert.

Ikinuwento ni Bowie na binaril ni Gooding si Jobert na tumakbo patungong barracks. Sa puntong ito, hinabol ni Gooding ang sugatang si Jobert. Hindi na hinabol pa ni Bowie ang dalawa, sa halip ay tumakbo siya sa gilid. Nang pumasok si Gooding sa kuwartel, narinig ni Bowie ang tatlong putok ng baril. 

Nakita ni Bowie na umalis si Gooding sa barracks at tumakbo patungo sa direksyon ng ospital. Nalaman na lamang ni Bowie ang pagkamatay ni Jobert noong sumunod na araw. 

Nang tanungin si Bowie sa open court o hukuman na naglilitis kung maaari niyang tukuyin ang akusado mula sa isang line-up ng mga tao, sinabi ni Bowie na hindi na niya matukoy ang akusado kung isasaalang-alang na ang mga pangyayari ay naganap isang dekada na ang nakakaraan, at ang salarin ay walang anumang mga marka ng pagkakakilanlan.

Dagdag pa, nang tanungin ng hukuman noong panahon ng paglilitis, nilinaw ni Bowie na bukod kay Gooding ay meron pang isang tao na nasa loob ng barracks bago pa pumasok sina Gooding at Jobert dito. Aniya, ang taong ito ay si Paloma, na matapos aniya niyang marinig ang ika-apat na putok ay nakita niyang lumabas din mula sa barracks, na sinundan ni Gooding.

Sa memorandum ng depensa, ikinatuwiran ng akusado na ang kabiguan ng pangunahing testigo ng tagausig na positibong kilalanin ang akusado ay nangangahulugan ng pagpapawalang-sala sa akusado. Alinsunod dito, aniya ay walang paghatol sa akusado kapag walang patunay ng pagkakakilanlan sa kanya na lampas sa makatuwirang pagdududa. Bagaman meron diumanong stipulation o kasunduan sa pagkakakilanlan ng akusado sa panahon ng pre-trial, ito ay tumutukoy lamang sa patunay na siya ang akusado na kasalukuyang nililitis at hindi ito pag-amin o kasunduan sa akusado bilang may-akda ng krimen.

Matapos ang paglilitis, sa tulong at representasyon ni Manananggol Pambayan Margie M. Consulta, mula sa aming PAO-Makati City, District Office, pinal na natuldukan ang daing ni Gooding, kaugnay sa nasabing kaso nang siya ay ipawalang-sala ng hukuman.

Ayon sa hukuman, pagkatapos suriin ang testimonya pati na ang dokumentaryong ebidensya na isinumite, ang hukuman ay nagdesisyon pabor sa akusadong si Gooding.

Gamit ang desisyon sa kaso ng People v. Caliso (G.R. No. 183830, Oktubre 19, 2011, sa panulat ni dating Mahistrado na naging Kagalang-galang na Punong Mahistrado at ngayon ay Executive Secretary Lucas P. Bersamin), ibinahagi ng hukuman na nagkaroon ng pagkakataon ang Korte Suprema na talakayin ang kahalagahan ng isang positibong pagkakakilanlan, na sinasabi:

“Sa katotohanan, ang isang matagumpay na pag-uusig ng isang kriminal na aksyon ay higit na nakasalalay sa patunay ng dalawang bagay: ang pagkakakilanlan ng may-akda ng krimen, at ang kanyang aktuwal na paggawa. Ang isang sapat na patunay na ang isang krimen ay nagawa ay walang silbi kung sa pag-uusig ay hindi makakakumbinsi na patunayan ang pagkakakilanlan ng nagkasala.”

Sa kasong ito ni Gooding, walang positibong pagkakakilanlan sa akusado, sa kabila ng pagkakataon tulad noong paglilitis o sa open court ng pangunahing saksi ng tagausig na kilalanin ang akusado.

Iginiit ng tagausig na hindi kailangan ang isang positibong pagkakakilanlan sa kondisyon na walang duda sa pagkakakilanlan ng akusado alinsunod aniya sa isang kaso ng Korte Suprema na People vs Quezada. Bagama't sumasang-ayon ang hukuman sa nasabing jurisprudence o desisyon na binanggit ng tagausig, aniya hindi maaaring sumang-ayon ang hukuman, batay sa ipinakitang ebidensya, kinuhang testimonya, at mga pangyayari na nakapalibot sa kaso, na ang pagkakakilanlan ng akusado ay naitatag nang walang makatuwirang pagdududa. 

Para isalaysay ang mga pangyayari sa kasong ito, ang impormasyon ay inihain sa Tanggapan ng Tagausig noong unang bahagi ng taong 2001, laban sa isang nagngangalang Gooding, para sa diumano'y pagkamatay ng isang Jobert. Subalit, dahil hindi naaresto ang pinaghihinalaan, ang kaso ay na-archive noong taong 2003. Sa panahong ito, dahil ang katunayan na ang akusado ay hindi kailanman naaresto, walang larawan ang nasabing akusado. Noong 2021, isang Gooding ang naaresto sa Tarlac. Isang yugto ng dalawampung taon ang lumipas mula noon hanggang ngayon, bago umusad ang paglilitis ng kaso. Sa panahon ng pre-trial, ang mga partido ay itinakda ang pagkakakilanlan ng akusado.

Hinggil sa mga nabanggit, ayon sa hukuman ay walang kahalagahan na gumawa ng takda ang mga partido tungkol sa pagkakakilanlan ng akusado noong pre-trial. Idinagdag ng hukuman na ang itinatakdang ito ay nauukol lamang sa katotohanan na siya ay isang taong nagngangalang Gooding, na kasalukuyang kinasuhan ng pagkamatay ni Jobert. Binigyang-diin ng hukuman na kailangan pa ring patunayan ng tagausig nang lampas sa makatuwirang pagdududa, na ang akusado nga ang may kagagawan ng krimen na kinasuhan.

Gayunpaman, sa pagpapasya ng hukuman, sinabi nito na nabigo ang tagausig na magsumite ng anumang ebidensya o testimonya na magpapakita na ang akusado sa kasong ito na pinangalanang Gooding ay ang parehong Gooding na bumaril sa biktimang si Jobert mga dalawampung taon na ang nakararaan. Ito ay sa kadahilanan na walang mga larawang nakunan ang akusado noong 2001 na isinumite bilang ebidensya, kung saan matutukoy ng korte na ang taong kinasuhan ilang taon na ang nakararaan ay ang parehong taong inaresto, at ang parehong tao na nakita ng testigo ng tagausig sa parking place na binaril ang biktima. Ang tanging paraan upang malaman na ang akusado ay ang taong bumaril kay Jobert ay sa pamamagitan ng positibong pagkakakilanlan ng testigo ng tagausig. Gayunpaman, nabigo ang testigo ng tagausig na gawin ito sa open court.

Kung wala ang positibong pagkakakilanlan ng pangunahing saksi ng tagausig, imposible na ngayon, dahil sa mga kalagayan ng kasong ito, na idiin ang krimen kay Gooding, ang taong inaresto at nilitis. Dahil dito, ang pagpapawalang-sala sa akusado batay sa makatuwirang pagdududa ay kinakailangan sa kasong ito.

Muli, bagama't ikinalulungkot natin ang malagim na sinapit ni Jobert, ang hustisya ay kailangang manatiling makatarungan at tiyak. Hindi ito dapat makamit sa pagbibigay kaparusahan sa mga hindi napatunayang nagkasala nang higit sa makatuwirang pagdududa tulad ni Gooding.

Sa pagkamatay ni Jobert, at sa pagkakaabsuwelto kay Gooding – muling pinatotohanan ng hukuman na ang parehong tinig ng biktima at inaakusahan ay dapat marinig. 

Natuldukan na ang daing ni Gooding, habang sa bahagi naman ni Jobert, nawa’y patuloy na dinggin ng Lady Justice ang kanyang sigaw mula sa kabilang buhay. 

Hangad nating maiharap sa hukuman at mapanagot ang tunay na salarin.

Babae, patay sa pamamaril ng nakabisikletang gunman

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | July 21, 2025

• 

ISSUE #359

Ang headline mula sa isang kilalang programa sa telebisyon o YouTube ay nagsabing, “Babae, patay matapos barilin ng nagbibisikletang gunman!” Hinggil sa nabanggit, ang babaeng namatay ay ang nakatatandang kapatid ni Leon na si Karen. 

Bumibili lamang siya noon ng pagkain sa kalapit na karinderya, nang bigla siyang pagbabarilin ng isang gunman na diumano’y nakasakay sa bisikleta. 

Sa kasong People v. Armada (Criminal Case No. 22-xx52) noong ika-31 ng Enero 2024, sa panulat ni Honorable Presiding Judge Victor R. Aguba (Regional Trial Court-Branch 255, Las Piñas City), ating balikan ang mga pangyayaring humantong sa pagkamatay ni Karen, at kung paano ang daing ng ating kliyente, na itago na lamang natin sa pangalang Boss Joel, ay pinal na natuldukan nang siya’y napawalang-sala mula sa kasong pagpatay o murder.

Bilang pagbabahagi ng mga kaganapan, narito ang buod ng mga salaysay na inilahad sa hukuman. 

Noong ika-31 ng Mayo 2022, bandang alas-11:00 ng gabi, ayon kay Leon, siya ay pumunta sa tindahan upang bumili ng cup noodles. Doon ay namataan niya ang kanyang ate na si Karen, na bumibili rin ng pagkain sa kalapit na karinderya. 

Hindi nagtagal, nakarinig siya ng mga putok ng baril, at nakakita ng mga taong nagtakbuhan sa iba't ibang direksyon. Napatakbo rin siya, at nakita niya ang kanyang ate na tumatakbo papunta sa kanyang puwesto, ngunit nang malapit na ito sa kanya ay bigla na lamang itong bumuwal sa kalsada. 

Napansin ni Leon na duguan ang likod ng kanyang ate, kaya’t agad siyang humingi ng tulong. 

Napansin din niya sa ‘di kalayuan si Boss Joel na may hawak na baril, sumakay sa isang bisikleta at tumakas patungong palengke.

Bilang naturang salarin sa pagkamatay ni Karen, inilarawan ni Leon si Boss Joel na nakasuot ng shorts, asul na sando, nakasuot ng face mask na takip ang kanyang ilong at bibig. 

Ayon kay Leon, nakilala niya si Boss Joel dahil sa pamamaraan ng paglalakad nito na aniya ay tila “sakang,” at pamilyar siya rito bilang isang mangingisda. Gayunpaman, nilinaw ni Leon sa paglilitis na narinig lamang niya ang putok ng mga baril, at bandang mata lamang ng akusado ang kanyang nakita.

Sa kabilang banda, mariing iginiit ni Boss Joel ang kanyang kawalang-sala sa nasabing pamamaslang kay Karen. 

Aniya, siya ay nasa kanyang tahanan ng mga panahon na nangyari ang naturang pamamaslang upang maghanda sa pangingisda sa kasunod na araw. 

Dagdag pa niya, ang gunman na ipinakita diumano sa CCTV na ipinalabas sa YouTube ay walang tattoo sa kanang braso katulad niya. 

Sa paglilitis, inamin niya na marunong siyang magpaandar ng motorsiklo, ngunit hindi ng bisikleta.

Matapos ang paglilitis, sa tulong at representasyon ni Manananggol Pambayan Diomdelia B. Vergara, mula sa aming PAO-Las Piñas City, District Office, pinal na natuldukan ang daing ni Boss Joel, kaugnay sa nasabing kaso nang siya ay ipawalang-sala ng hukuman.

Ayon sa hukuman, sa pag-uusig ng krimen, at ang desisyon ay dapat na nakabatay sa lakas ng ebidensya ng tagausig, hindi sa kahinaan ng depensa.

Sa pagsusuri kung ang akusado ay maaaring mahatulan sa isang krimen, ibinahagi ng mababang hukuman ang sinabi ng Korte Suprema sa kasong People v. Rodrigo (G.R. No. 176159, 11 September 2008), kung saan inihayag ng huli na dapat isaalang-alang ang mga sumusunod: 

“Una, ang pagkakakilanlan ng akusado bilang may kagagawan ng krimen, ang kredibilidad ng testigo ng tagausig na gumawa ng pagkakakilanlan, gayundin ang pagsunod ng tagausig sa mga legal na pamantayan ng Saligang Batas; at ikalawa, ang lahat ng mga elementong bumubuo sa krimen ay dapat na mapatunayan ng tagausig.”

Alinsunod dito, bagaman maaaring matagumpay na itatag ng tagausig ang lahat ng elemento para sa krimeng murder o pagpatay, hindi naman mahanap ng hukuman na nagkasala ang akusado sa krimen na ipinaratang kung ang pagkakakilanlan ng may kagagawan ng krimen ay kaduda-duda. 

Muli, dinadala ng tagausig ang pasanin na ito, at ang hindi pagtupad sa pasanin na ito ay nagbibigay-katuwiran sa paghatol ng pagpapawalang-sala. 

Sa huli, inuuna ng Saligang Batas ang presumption of innocence o pagpapalagay ng kawalang-sala kesa sa hindi tiyak na pagkakakilanlan ng sinasabing may-akda ng krimen.

Sang-ayon sa mga pangyayaring nakuha sa kasong ito, nakita ng hukuman na mahirap tanggapin na mabilis na naobserbahan, at naisaulo ni Leon ang mga pisikal na katangian ng bumaril, lalo na’t gabi ang krimen, may kaguluhan, at ang mga tao ay nagtakbuhan sa iba't ibang direksyon, at ganap na nakatakip ang ulo at mukha ng diumano’y salarin. 

Ang limitadong antas ng atensyon ni Leon sa pagkakakilanlan ng salarin, kasama ang mabilis, at biglaang paraan kung saan ginawa ang krimen ay nagpapalabo sa pagiging malinaw at kredibilidad ng alaala ng nakasaksi sa pagkakakilanlan ng mamamaril. 

Higit sa lahat, sinabi ng hukuman na walang sinuman sa saksi ang nakakita sa aktuwal na pamamaril. 

Ayon mismo kay Leon, napagtanto lamang niyang binaril ang kanyang kapatid nang ito ay bumagsak sa lupa at duguan. 

Ang mga hindi malinaw na alaala ng nakasaksi ay lubhang kulang sa mga detalye. Dahil dito, hindi natukoy ang aktuwal na salarin nang may makatuwirang katotohanan dahil may takip ang kanyang ulo, at ang kanyang mukha ay natatakpan ng face mask mula sa sariling salaysay ni Leon bilang saksi.

Bagama't ikinalulungkot natin ang malagim na sinapit ni Karen, ang hustisya ay kailangang manatiling makatarungan at tiyak. Hindi ito dapat makamit sa kapinsalaan ng isang inosenteng buhay, o pagbibigay kaparusahan sa mga hindi napatunayang nagkasala tulad ni Boss Joel.

Sa pagkamatay ni Karen, at sa pagkakaabsuwelto kay Boss Joel – muling pinatotohanan ng korte na ang parehong tinig ng biktima at ng inaakusahan ay dapat marinig. Natuldukan na ang daing ni Boss Joel, habang sa bahagi naman ni Karen, nawa’y patuloy na dinggin ng Lady Justice ang kanyang sigaw mula sa kabilang buhay. Hangad nating maiharap sa hukuman at mapanagot ang tunay na salarin.