Pagpapalawak ng feeding programs, tiyak na benepisyo sa milyong mag-aaral

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | January 20, 2026

Walang batang dapat mag-aral nang kumakalam ang sikmura. Kaya naman noong ipinasa natin ang makasaysayang pondo para sa sektor ng edukasyon ngayong 2026, tinutukan din natin ang pagpapalawak sa mga feeding program sa ating mga pampublikong mga paaralan at mga child development centers (CDCs).

Marami nang mga pag-aaral ang nagpapakita ng malalim na ugnayan sa pagitan ng nutrisyon at sa kakayahan ng ating mga mag-aaral. Sa gitna nito, nakakabahalang malaman na isa sa apat na batang Pilipinong wala pang limang taong gulang ang maituturing na stunted o maliit para sa kanilang edad.

Ang stunting ay bunga ng kakulangan ng nutrisyon sa unang 2,000 araw ng buhay ng isang bata, mula sa sinapupunan hanggang sa kanyang ikalawang kaarawan. Lumabas na rin sa maraming mga pag-aaral na nakakapinsala ang stunting sa kakayahan ng isang mag-aaral na matuto nang husto sa paaralan at magkaroon ng magandang hanapbuhay.

Bagama’t kailangang tugunan natin ang stunting sa pagdadalang-tao pa lamang, mahalagang tiyakin nating matutugunan pa rin natin ang pangangailangang pang-nutrisyon ng mga kabataan kahit umabot na sila sa dalawang taong gulang at nagsimula na sila sa pag-aaral. Sa ganitong paraan, maaari nang maiwasan ang marami pang pinsalang dulot ng kakulangan sa nutrisyon.

Kaya naman sa ilalim ng 2026 national budget, umabot sa P25.7 bilyon ang natanggap na pondo ng SBFP ngayong taon. Mula 120 araw, inaasahang aabot na sa 200 araw ang feeding days sa ilalim ng School-Based Feeding Program (SBFP) ng Department of Education (DepEd) ngayong taon.Inaasahan ding 4.6 milyong mag-aaral ang makikinabang sa SBFP ngayong 2026. Patuloy ding susuportahan ng programa ang mga wasted, severely wasted, stunted, at severely stunted na mga mag-aaral mula Grade 2 hanggang Grade 6. Umabot naman sa P9.6 bilyon ang inilaan sa Supplementary Feeding Program (SFP) ng Department of Social Welfare and Development (DSWD). Mula 120 araw, aabot na sa 180 araw ang feeding days ng naturang programa.

Inaasahang makikinabang dito ang 1.8 milyong mag-aaral. Saklaw nito ang mga batang 3 hanggang 5 taon sa mga CDCs, pati na ang mga batang 2 hanggang 4 na taong gulang na nasa ilalim ng supervised neighborhood play (SNP) program.

Ilan lamang ito sa ating mga pagsisikap upang itaguyod ang kalusugan ng ating mga kabataan upang maging matagumpay sila bilang mga mag-aaral at mga mamamayan ng ating bansa. 

Titiyakin nating ang bawat sentimong inilaan natin para sa mga programa ng pamahalaan ngayong taon, lalo na para sa sektor ng edukasyon, ay pakikinabangan nang husto ng ating mga kababayan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

P2.9B pondo para sa mental health ng mag-aaral, kasado na

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | January 15, 2026

Upang suportahan ang pagpapatupad ng Basic Education Mental Health and Well-Being Promotion Act (Republic Act No. 12080), naglaan ang 2026 national budget ng P2.9 bilyon para sa pagpapatupad ng School-Based Mental Health Program.

Kinikilala natin ang bigat at agarang pangangailangan na tugunan ang mga suliranin sa mental health ng mga kabataan. Kaya bahagi ng makasaysayang pondong inilaan natin para sa sektor ng edukasyon ang pagtaguyod sa mental health at kapakanan ng ating mga mag-aaral.

Bilang may akda ng Republic Act No. 12080, ikinagagalak natin ang suporta para maitaguyod ang mental health, kaligtasan, at kapakanan ng ating mga mag-aaral. Kung babalikan natin ang naturang batas, nakasaad doon ang mandato na itatag ang School-Based Mental Health Program at ang paghahatid ng School-Based Mental Health Services. 

Ipapatupad ang School-Based Mental Health Program sa lahat ng mga pampubliko at pribadong mga paaralan saklaw ang lahat ng mga mag-aaral, kabilang ang mga out-of-school children in special cases. Magiging bahagi ng School-Based Mental Health Program ang paghahatid ng mga sumusunod na serbisyo: screening, evaluation, assessment, at monitoring; mental health first aid; crisis response at referral system; mental health awareness at literacy; emotional, developmental, at mga preventive programs; at iba pa.  

Gagamitin din ang P2.9 bilyong pondo para magtatag ng Learner Wellness Division. Nakasaad sa implementing rules and regulations ng batas na mandato ang paglikha ng tanggapang ito upang magtakda ng mga target kada taon upang maipatupad ang Republic Act No. 12080, kabilang ang pagpapatayo ng mga school mental health offices at care centers, pati na rin ang pagpuno sa mga kinakailangang plantilla positions sa pagpapatupad ng mga programa at serbisyo para sa ating mga mag-aaral. 

Upang matiyak nating magkakaroon ang ating mga paaralan ng mga propesyonal para sa pagpapatupad ng programa, may pondo ring inilaan upang magkaroon ng 10,000 school counselor associates sa mga pampublikong paaralan. 

Kabilang sa mga kwalipikasyon ng school counselor associate ang mga sumusunod: ang pagkakaroon ng Bachelor’s Degree in Guidance and Counseling; anumang Bachelor’s Degree na may 18 units ng courses sa Guidance and Counseling o Psychology; at anumang kaugnay na Bachelor’s Degree na may minimum na 18 units ng Behavioral Science subjects at may 200 oras ng supervised practicum o internship experience sa guidance and counseling, lalo na sa mga paaralan at mga komunidad. 

Patuloy nating babantayan ang paggastos sa iba’t ibang mga programa ng pamahalaan ngayong 2026, kabilang ang makasaysayang pondong inilaan natin sa sektor ng edukasyon. Titiyakin nating magagamit nang maayos at wasto ang buwis na binabayad ng ating mga kababayan lalo na kung ang layunin natin ay itaguyod ang kapakanan ng ating mga mag-aaral.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

ARAL Program, sagot sa academic recovery crisis

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | January 13, 2026

Kamakailan ay iniulat ng Department of Education ang kanilang Middle of School Year Assessments, kung saan ipinakita ang positibong epekto ng Academic Recovery and Accessible Learning (ARAL) Program.

Ayon sa ulat ng ahensya, lumabas na umangat ng humigit-kumulang limang puntos ang kahandaang bumasa o reading readiness ng mga mag-aaral mula Grade 3 hanggang Grade 6. Samantala, umabot naman sa anim hanggang siyam na puntos ang inangat sa performance ng mga mag-aaral sa Grade 7 hanggang Grade 10. Lumabas din sa ulat ng DepEd na 3.42 milyong mag-aaral mula Grade 3 hanggang Grade 6, at 1.72 milyong mag-aaral mula Grade 7 hanggang 10 ang malapit nang makamit ang grade-level reading proficiency.

Bilang may akda at sponsor ng ‘Academic Recovery and Accessible Learning (ARAL) Program Act, ikinatutuwa kong nakakamit natin ang ating layunin upang matulungan ang mga mag-aaral na nangangailangan ng tulong. Ating balikan kung ano nga ba ang ARAL Program Act. 

Layunin ng batas na ito na matulungan ang ating mga mag-aaral na nahihirapang umunawa sa kanilang mga aralin, lalo na pagdating sa Reading, Mathematics at Science. Sa ilalim ng programang ito, magtatalaga tayo ng mga tutors na magbibigay suporta sa ating mga mag-aaral upang iangat ang kanilang critical at analytical thinking skills. 

Bahagi ng makasaysayang pondong inilaan natin para sa sektor ng edukasyon ngayong taon ang buong suporta para sa pagpapatupad ng ARAL Program. Kaya naman sa ilalim ng 2026 national budget, naglaan tayo ng P8.96 bilyon upang palawakin pa ang pagpapatupad ng ARAL Program at mapaigting natin ang learning recovery. 

Sa pamamagitan ng pondong ilalaan natin sa taong ito para sa pagpapatupad ng ARAL Program, 440,000 na mga tutors ang itatalaga natin sa ating mga pampublikong paaralan. Layunin nating tiyakin na magkakaroon ang bawat paaralan ng tutor upang maabot ang mga mag-aaral nating higit na nangangailangan ng tulong. Inaasahang 6.7 milyong mag-aaral ang tutulungan natin para sa School Year 2026-2027.

Titiyakin natin ang epektibong paggastos sa mga pondong inilaan natin para sa iba't ibang programa sa edukasyon. Kung magagamit natin nang tama ang makasaysayang pondong inilaan natin para sa sektor, malayo ang ating mararating upang tuluyan nating masugpo ang krisis na kinakaharap natin sa edukasyon.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com