Pagpapahalaga sa kalikasan, kalusugan, kabuhayan at kabayanihan

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | June 24, 2024

Prutas, gulay, bulaklak ang kakaibang palamuti o dekorasyon ng buong altar, sa gitna at sa magkabilang gilid. 

Kinailangang magtanong sa isang kilalang designer o couturier kung posible nga bang gawing maganda at sagrado ang dating ng altar kapag ito ay papalamutian ng gulay at prutas kasama ang mga bulaklak na karaniwang ginagamit para sa paggagayak ng mga latar? Sagot ng aming kaibigang couturier, “Bakit naman hindi?” Alam naming puwede ngunit, hindi kami sanay at wala o kakaunti lamang ang may karanasang maggayak ng altar na prutas, gulay at bulaklak ang gamit.

Sa buong araw ng pagdiriwang at pasasalamat ng parokya para sa mga biyayang tinanggap, buong araw ding magpapakain ngunit sa natatangi at kakaibang paraan.

Walang isda, manok, karneng baboy o baka ang handa. Sa madaling salita, walang dugo ng pinatay na hayop o isda na karaniwang handa sa anumang pista. Sa halip, sari-saring kakanin, prutas at gulay na ihahanda kasabay ng kanin para sa lahat. Bakit? Nais ba naming itaguyod ang pagiging “vegetarian” o gulay lang ang kakanin?

Nagsimula na kaming makipag-usap sa mga opisyales ng Barangay Bahay Toro, Project 8, Quezon City. Nagkasundo kaming magkasamang maghahanap ng paraan na maglingkod sa lahat (tao at kalikasan) ayon sa mga matitinding hamon ng panahon at sitwasyon. 

Matindi ang “init” at maraming apektado at delikado dahil sa panganib ng heat stroke. Matindi ang “basura” maski saan. Sa halip na magbawas at iwasan ang pagkakalat, lalo pang nadaragdagan ang basura at ikinakalat ito kung saan-saan. Namamatay ang mga puno, mga halaman, tanim, gulay, gayundin, namamatay ang mga hayop na walang matinong silungan. Ito ang banta at panganib ng labis na init at polusyon.

Hindi man pinag-uusapan ngunit grabe na naman ang usok. Balik ang lahat ng sasakyan sa daan. Kung marumi ang hangin ganoon din karumi ang tubig na tumatanggap ng mga lason mula sa kalat at basurang ‘solid’ o ‘liquid’. Tinatalakay na rin ngayon ang lumalalang polusyon sa tubig mula sa mga batis, ilog at lawa hanggang sa karagatan. Kasama rin ang polusyon ng ingay -- ng mga sasakyan, mga malalakas na radyo sa mga dyip at tricycle, karaoke at iba pa sa mga tahanan. Ingay ng mga nagsisigawan, nagkukuwentuhan, nag-aaway. Kaya nasanay na lang sa walang humpay na ugong at ingay ng paligid na bingi at uhaw na uhaw sa tinig at himig ng katahimikan.

Sa aming pakikipag-usap at pagninilay kasama ang barangay, nakita namin ang kaugnayan ng kalikasan sa kalusugan. Kabilang din ang matinding problema ng kabuhayan na siyang dahilan kung bakit napakaraming walang sariling tahanan at nasanay nang tumira sa siksikan, mainit at mapanganib na mga pansamantalang tirahan ng maraming maralitang taga-lungsod.  Kalikasan, kalusugan at kabuhayan, napakalaking problema at pagkukulang. Napakalawak na pananagutan ang tatlong ito. 

Ngunit, tumitindi ang pang-apat na “k,” dahil sa panghihimasok, panduduro, pambu-bully ng Tsina sa ating mga mangingisda, Phil. Coast Guard at Navy, kailangang-kailangan nang pag-usapan ngayon ang kabayanihan.

Aanhin mo ang kalikasan, ang kalusugan at kabuhayan kung wala kang laya dahil niyurakan na ang kasarinlan, ang soberanya ng iyong bayan? Dahil sa palala nang palala ang panghihimasok at pang-uudyok ng mga barkong Tsino, tinatanong na ng marami kung ano ang mangyayari sa bansa, at kung ano ang maaari at dapat nating gawin upang ipagtanggol ang ating bayan at soberanya laban sa Tsina.

Sinimulan na ng barangay at simbahan sa Project 8, Quezon City ang pag-uusap at mga maliliit ngunit mahahalagang hakbang tungo sa paligid at pamayanang nagpapahalaga sa kalikasan, kalusugan, kabuhayan at kabayanihan.

At dahil simbahan ang nakikilahok sa usapin ng mabuting pamamahala (good governance na siyang puno’t dulo ng pagpapahalaga sa apat na “k”), kailangang isipin ang kaugnayan ng pang-apat na “k”. Ano nga ba ang kaugnayan ng kabanalan sa kalikasan, kalusugan, kabuhayan at kabayanihan? 

Nasagot namin ang katanungang ito sa pamamagitan ng matalinhagang larawan ng altar at napaghandaan ng aming Parokya ng Ina ng Laging Saklolo nitong Linggo. Nakita at natunghayan natin ang mga gulay, prutas, bulaklak at halaman sa gitna at magkabilang gilid ng altar. Nakita rin natin ang malaking bandera ng ating mahal na bansa na dapat ilabas, ipagmalaki at iwagayway nang husto para higit na pag-isahin at paigtingin ang ating mga diwa, damdamin, isipan at kalooban na mahalin at ipagtanggol ang nanganganib nating bansa.

Isang luntian, malinis at malusog, masagana’t maunlad, maka-Pilipino, mapayapa, ligtas at tunay ngang banal na pista ng Ina ng Laging Saklolo. Maligayang pista sa lahat!

Tunay na kulay ng pulitika

ni Fr. Robert Reyes - @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | October 10, 2021

Ibang-iba na ang Senado ngayon kumpara sa Senado noong simula ng administrasyong ito. Wala pang isang taon pagkalipas ng pambansang halalan noong Mayo 2016, naipakulong na si Senator Leila de Lima. At napakalinaw kung bakit ganun na lang kabilis ang panggigipit at pagtugis sa senadora mula sa mga hearings sa Kongreso hanggang sa pag-isyu ng arrest warrant laban sa kanya batay sa hindi pa napapatunayang alegasyong “sangkot ito sa ilegal na droga.” Tahimik ang karamihan ng mga senador. Iilan lang ang tumututol, kasama na sina Drilon, Hontiveros at Pangilinan.

Nang nagsimula ang trabaho ng Senado ng ika-18 Kongreso, malinaw ang hindi madaling trabaho ng oposisyon dahil aapat lang ito laban sa dalawang pung kasama o sumusuporta sa Administrasyon.

At dahil kasisimula pa lamang ng termino ng bagong pangulo, na mabangung-mabango pa sa mga sumuporta sa kanya, tahimik, pigil at sukat na sukat ang pananalita at pagkilos ng mga senador. Hindi man pinatawag ng Pangulo ang mga senador sa Malacañang o pinigilan ang mga ito na magsalita o makialam malinaw na malinaw na wala kundi ang apat na Senador ng oposisyon ang nagsasalita at naninindigan sa malinaw na isyu na naghuhumiyaw na mabigyang-pansin. Nang sinimulan nang murahin,insultuhin at paratangan ng kung anu-anong akusasyon si Sen. Lima hindi pinagtanggol ito ng nakararami sa mga senador na bumubuo ng Senado. Kaya patuloy ang mga planadong pangyayari na humantong sa madilim na araw ng pag-aresto sa inosenteng senador noong ika-24 ng Pebrero 2017.

Mabilis ang mga pangyayari mula nang ihain ang senadora noong ika-13 ng Hulyo 2016 ang Senate resolution na imbestigahan ang mga kaso ng Extrajudicial Killings noong Mayor ng Davao si Rody Duterte.

Mula noon sunud-sunod na ang demolition job laban sa senadora. Inilabas na ang kaugnayan nito sa kanyang dating drayber na diumanong kumukolekta ng donasyon mula sa mga drug lords para sa kanyang kampanya sa pagka-senador. Lumabas din ang matrix na sinasangkot ito sa ilegal na droga hanggang sa tumestigo na rin ang mga high-profile drug convicts sa New Bilibid Prison sa Muntinlupa laban sa Senadora.

Tinanggal pa rito ang Committee on Justice and Human Rights nang imungkahi ni Senador Manny Pacquiao na ibakante ang buong Kumite. Kaya pinalitan ni Senador Dick Gordon ang Senadora sa pamumuno sa saturang kumite.

At ngayon, isa-isa nang umaalma ang mga tahimik na senador noong batang-bata pa ang kasalukuyang administrasyon. Hindi lang matanda na at halos matatapos na ang termino ng Pangulo, ngunit tila takot na takot na ito dahil sa patuloy na pag-uungkat ng posibleng kaugnayan nito sa iskandalo ng bilyones na korupsiyon ng Pharmaly.

Simula pa lamang ng pangangampanya nang magbitiw na ng maaanghang na salita ang isang kandidato sa pagka-Pangulo laban kay VP Leni Robredo at tinawag itong peke dahil sa pagpili nito ng kulay ng kanyang kampanya.

Ito ang problema, matagal nang pinagtatalunan ang kulay ng pulitika. Pula, dilaw, blue, green, violet o pink ba ito? Ang kulay ba ng pulitika ang higit na mahalaga o ang kulay ng katotohanan.

Ang kumukulay sa pulitika ay ang pagtingin at kahandaang ipagtanggol, panindigan, ipaglaban at higit sa lahat isabuhay ang katotohanan.

Hindi lang pulso ng taumbayan, dapat kagustuhan ng Diyos ang pagtakbo ng kandidato

ni Fr. Robert Reyes - @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | October 03, 2021

Napaka-gandang inspirasyon… Dalawang banal na sinilang sa magkaibang panahon, ngunit malaki ang pagkakahawig nina Santa Teresita ng Batang si Hesus at San Francisco ng Assisi.

Hindi naging mahirap ang magsulat ng pagninilay sa Pista ni Santa Teresita kaugnay ng papalapit nang pista ni San Francisco ng Assisi noong ika-4 ng Oktubre 2021. Kinailangan nating magbigay ng omeliya sa ika-7 araw ng nobenaryo para sa pista ni San Francisco noong Biyernes, ika-1 ng Oktubre 2021. Habang sinusulat ang omeliya, naiisip ko ang mga nangyayari kaugnay ng simula ng pagdedeklara sa Commission on Elections o COMELEC ng filing ng COC o Certificate of Candidacy. Naunang mag-file si Manny Pacquiao, na kakandidato sa pagka-pangulo ng basa. Alam nating nagdeklara na si Isko, ngunit hindi pa siya nagpa-file. Gayundin sina Vicente "Tito" Sotto at Panfilo "Ping" Lacson. Samantala, hindi pa rin nagpa-file ng kandidatura si Bongbong. Uurong pa kaya at magbabago ng isip ang mga ito? Malamang ay hindi na dahil kapansin-pansin sa karamihan ng mga kandidato sa pagka-Pangulo ay siguradung-sigurado at kampanteng-kampante na mananalo sila.

Nakilala sina San Teresita at San Francisco sa kanilang pagiging mapagkumbaba. Ang tawag kay Santa Teresita ng Batang si Hesus ay ang Munting Bulaklak, o “Little Flower” dahil itinuturo niya ang “maliit na pamamaraan”. Nakilala rin si San Francisco bilang ang “Poverello” na ang ibig sabihin ay ang maliit na lalaki. Ano ang ibig sabihin ng kaliitan sa buhay ng dalawang santo? Kapwa sila mapagkumbaba at walang bahid ng kayabangan sa anumang sinasabi o ginagawa ng mga ito. Oo, kung tutuusin, walang santo na hindi mapagkumbaba. Napakalinaw na tanda ng kabanalan ang kapakumbabaan dahil mahirap isipin at tanggapin ang imahe ng santong nakikipagtalo at nakikipag-away sa Diyos.

Ang pangalawang ituturo ng mga santo ay ang Kabanalan ng Kalooban ng Diyos. Hangga’t hindi malinaw sa atin ang kalooban ng Diyos, hindi rin magiging malinaw kung ano ang dapat nating gawin. At kung ipipilit natin ang ating nakikita, naiisip at napipiling pasya, malinaw na hindi mahalaga sa atin na alamin ang kalooban ng Diyos. Maselan at masalimuot ang kalooban ng Diyos, kailangan itong maingat na kilatisin. Kailangan ng panahon, pag-iingat at tiyaga na kilatisin, alamin at sundin ang kalooban ng Diyos.

Hindi kaya ito ang dahilan ng mabagal na pasya ni VP Leni Robredo? Kaya’t madalas natin siyang marinig na nagsasabing, kailangan ko ng panahong kumilatis at piliin ang kalooban ng Diyos.

Halos lahat ng makakalaban niya na buong-buo na ang desisyong tumakbo. Huwag nating tanungin kung bakit at paano ang mga ito nagpasya. Napakahalagang unawain kung bakit hanggang ngayon ay wala pa siyang malinaw na pasya? Siya ba ay bumibuwelo o tumitiyempo lang at sigurado na siyang tatakbo o totoong nag-iingat, nagdadasal at kumikilatis ito ng kalooban ng Diyos?

Isang malinaw na ugali ng mga banal ay ang kanilang kakayahang maghirap o magdusa ng tahimik. Ganito sina Santa Teresita na matagal at tahimik na nagtiis ng kanyang sakit na Tuberculosis. Ganito rin si San Francisco, na tiniis ang kanyang Tracoma o sakit sa mata na ginawa siyang labis na maselan sa ilaw. Nakalulungkot tingnan na bihirang ipakita at ipadama ng maraming kandidato ang kakayahang maghirap, magdusa, magdasal at maingat na kilatisin ang kalooban ng Diyos.

Kung ganito rin ang kandidato, na hindi siya nagmamadali at sinisikap na pakinggan at pakiramdaman hindi lang ang pulso ng taumbayan, kundi ang pulso ng Diyos, higit na mahalaga sa kanyang malaman ang kalooban ng Diyos na kung kalooban nitong kumandidato siya, tiyak na gagamitin siya ng Diyos at dadaan sa kanya ang banal na liwanag, lakas, karunungan at tapang ng Diyos.

Nawa’y palalimin at patiningin pa ang kaliitan ng mga banal sa iyo VP Leni at tulungan ka sa lalong madaling panahon na magpasya. Amen.