Ekstensyon ng rice import ban, malaking tulong sa mga magsasaka

ni Leonida Sison @Boses | November 4, 2025

Kung saan tila bawat butil ng bigas ay kasing halaga na ng ginto, isang malaking hakbang ang ginawa ng gobyerno na aprubahan ang pagpapalawig ng rice import ban hanggang sa katapusan ng 2025. 

Isang desisyong hindi lang tungkol sa ekonomiya kundi patunay na may malasakit pa rin ang pamahalaan sa mga magsasakang Pinoy. 

Ayon kay Agriculture Secretary Francisco P. Tiu Laurel Jr., layunin ni Pangulong Ferdinand Marcos, Jr. sa pag-apruba ng extension ng rice import ban, na mapatatag ang farmgate prices ng mga palay. 

Bagaman aminado ang Department of Agriculture (DA) na maliit lamang ang epekto ng import ban sa presyo at suplay ng bigas sa mga pamilihan, malaki naman ang maitutulong nito sa kita ng ating mga magsasaka. 

Dahil dito, nakikita ng gobyerno ang pangangailangang ipagpatuloy ang polisiya upang tuluyang mabigyan ng proteksyon ang lokal na produksyon laban sa murang imported na bigas. 

Kahapon, Nobyembre 3, ipinalabas na ang Executive Order bilang pormal na batayan ng pagpapalawig ng rice import suspension. 

Sa unang yugto ng suspensyon, pansamantalang tataas ang presyo ng palay ngunit unti-unting din namang babalik sa dati kapag malapit nang matapos ang ban. Kaya’t sa bagong desisyong ito, umaasa ang gobyerno na mas magtuluy-tuloy ang suporta sa mga lokal na magsasaka, kasabay ng programang “Sagip Saka” at pagtatakda ng floor price para sa palay. 

Tinataya naman ng DA na mananatiling sapat ang suplay ng bigas kahit pa ipagpatuloy ang naturang ban.

Paliwanag pa ng kagawaran, may 89 araw na buffer stock ng bigas sa pagtatapos ng taon, habang maaaring umabot pa ng 92 araw sa mas inaasahang pagtataya. Ibig sabihin, hindi mauubos ang bigas kahit pansamantalang isara ang pintuan sa imported grains. 

Ang desisyong ito ay hindi lamang polisiya sa agrikultura, isa itong pahayag ng ating paninindigan. Ito rin ay nangangahulugan ng pagtangkilik ng ating sariling ani mula sa mga nagsisikap na mga kababayang magsasaka. 

Ngunit, kung talagang nais nating tumagal ang epekto ng ganitong hakbang, dapat ding sabayan ito ng modernisasyon sa agrikultura, tamang irigasyon, at mas maayos na transportasyon ng mga aning pananim, upang masigurong hindi malalagay sa alanganin ang pinaghirapan ng mga magsasaka. 

Ang tunay na tagumpay ng rice import ban ay hindi lamang nasusukat sa presyo ng bigas kundi sa ngiti ng bawat magsasakang muling nakakahinga sa tamang presyo ng kanilang mga palay.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Tamang gawain, malinis na puso at malapit sa Diyos, katangiang maaaring maging santo

ni Leonida Sison @Boses | November 3, 2025

Sa tuwing dumarating ang ganitong mga panahon, karamihan sa atin ay naging abala sa paghahanda — mga kandila, bulaklak, at dasal para sa mga yumaong mahal sa buhay. Pero sa gitna ng tradisyon, madalas nakakaligtaan ang pinakamahalagang aral ng paggunita at pagdiriwang, ang panawagan sa kabanalan. Ito mismo ang mensaheng binigyang-diin ni Rev. Fr. Jackson Doung Thuen Chi sa misa nitong nakaraan sa Baclaran Church para sa Dakilang Kapistahan ng Lahat ng mga Banal.  

Sa kanyang sermon, ipinaalala ni Fr. Thuen Chi na ang Araw ng mga Santo ay hindi lamang para sa mga opisyal na kinikilalang santo ng Simbahan. Bagkus, ito rin ay pagkilala sa mga ordinaryong tao — mga magulang, guro, manggagawa, o kahit sinong simpleng nilalang na nagpakita ng hindi matitinag na pananampalataya sa Diyos sa gitna ng mga hamon ng buhay. 

Ayon sa paring Franciscano, ang kabanalan ay hindi pribilehiyo ng iilan kundi biyayang abot-kamay ng lahat. Hindi kailangang may korona o rebulto bago ituring na banal; sapat na ang pusong marunong magmahal, magpatawad, at handang lumaban sa mga masasamang gawain. 

Ang mga santo, aniya, ay hindi ipinanganak na perpekto, kundi mga taong tapat ang pananampalataya, piniling tumindig para sa tama kahit mahirap. Inilarawan din ni Fr. Jackson ang mga katangiang dapat tularan mula sa mga santo — ang tapang na manindigan laban sa karahasan, ang pagmamalasakit sa mahihirap at mahihina, ang pagsasabuhay ng kabutihan kahit walang nakakakita.   

Paliwanag pa niya, ang kabanalan ay maaaring makamtan ng sinuman, basta’t isinasabuhay ang mga aral ng Diyos.

Sa panahong laganap ang kasinungalingan at kasakiman, kailangan nating tandaan na ang tunay na kabanalan ay makikita sa mga gawaing may puso, hindi sa mga salitang magaganda lamang pakinggan. 

Kung tutuusin, araw-araw tayong binibigyan ng pagkakataong maging santo sa ating sariling paraan, sa pagtulong sa kapwa, sa pag-unawa sa mga nagkakamali, at sa pagsasabuhay ng kabutihan para sa iba kahit walang kapalit. 

Gayundin, ang ganitong araw ay paalala na hindi kailangang mamatay bago maging inspirasyon. Sa bawat mabubuting gawa, may pag-asang nabubuhay, sa bawat pag-ibig na ibinabahagi, may kabanalang naipapasa. 

Kaya habang patuloy tayong nag-aalay ng mga dasal para sa mga santo at sa yumao nating mga mahal sa buhay, sana’y isama rin natin sa ating panalangin na tayo mismo’y maging buhay na patotoo ng kabanalan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Solar-powered ferry, bibiyahe na

ni Leonida Sison @Boses | November 2, 2025

Magandang balita para sa mga komyuter na sawa at pagod na sa pagbiyahe, sabayan pa ng mabigat na trapik. Ang pagdating ng solar-powered ferry sa Pasig River Ferry Service ay isang malaking hakbang tungo sa mas malinis at sustainable na transportasyon sa ating bansa. 

Ang inobasyong ito ay bunga ng talino at malasakit sa kalikasan ng mga Pinoy, na pinondohan ng Department of Science and Technology (DOST) sa ilalim ng e-mobility program. Ang M/B Dalaray ay isang locally developed electric passenger ferry (e-ferry) na kayang magsakay ng hanggang 40 pasahero. Ito ay all-electric battery-powered ferry na mas tahimik kumpara sa tradisyonal o conventional ferry, at kinabitan ng mga solar panels sa bubong na siyang nag-o-operate ng mga accessories at fixtures. Mas matipid din ito dahil P45 lamang ang gastos kada kilometro kumpara sa P135 ng karaniwang ferry, kung saan bibiyahe na ngayong November. 

Ang proyektong ito ay hindi lang tungkol sa teknolohiya, kundi pati na rin sa pagbabago ng mindset tungo sa climate-conscious innovation. Sa isang bansa na nakakaranas ng climate change o global warming, panahon na upang itulak ang ganitong mga green transport systems. Ang naturang e-ferry ay simbolo ng pag-asa para sa isang malinis at mas sustainable na transportasyon, at ito ay environment friendly pa. Kung magpapatuloy ang inisyatiba na ito, hindi malayong maging normal na sa atin ang mga e-ferries, e-jeeps, at e-buses. 

Ang pagbabago ay nagsisimula sa maliliit at ngayon, sa bawat paglayag ng e-ferry, umaagos ang pag-asa para sa isang mas maginhawang pagbiyahe.

Gayundin, ang M/B Dalaray ay isang patunay na kayang makipagsabayan ng mga Pinoy sa makabagong teknolohiya, basta’t may suporta. Ang proyektong ito ay bunga ng pagtutulungan ng mga institusyon tulad ng University of the Philippines Diliman Electrical and Electronics Engineering Institute at ng DOST. 

Sa pagdating ng solar-powered ferry, hindi lang ang Pasig River ang muling mabubuhay, pati ang pag-asa nating maging isang green nation. Hindi lamang iyon, isang malaking hakbang tungo sa mas malinis na hangin, mas tahimik na na pagbiyahe, at mas sustainable na transportasyon. 

Ang pagkakaroon ng e-ferry ay isang halimbawa ng kung paano natin maaaring gamitin ang mga renewable energy sources gaya ng solar power upang mabawasan ang ating carbon footprint. 

Isang malaking tagumpay din ito para sa mga Pinoy na naniniwala sa kapangyarihan ng teknolohiya at inobasyon, at paalala na kayang-kaya nating lumikha at bumuo ng mga bagay basta may determinasyon, pagtutulungan at malasakit, na makabubuti rin sa ating kalikasan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com