SK at Brgy. officials, patuloy na maging tapat, may disiplina at malasakit

ni Leonida Sison @Boses | November 13, 2025

Dahil may isang taon pa na manunungkulan ang mga opisyal ng barangay at Sangguniang Kabataan, dapat ay mas humaba rin ang malasakit, disiplina, at tapat na serbisyo nila sa mga nasasakupan. 

Kamakailan, pinagtibay ng Korte Suprema (SC) ang legalidad ng Republic Act No. 12232, na nagtakda ng apat na taong termino para sa mga opisyal ng Barangay at Sangguniang Kabataan (BSK). Dahil dito, naurong ang halalan mula Disyembre 2025 at naging Nobyembre 2026. 

Ayon sa desisyon ng SC, ang bagong batas ay isang “term-setting law” at hindi batas na naglalayong ipagpaliban ang halalan. Ang pagbabago ng petsa ng eleksyon ay “incident lang”, hindi intensyunal na postponement. 

Tinanggihan din ng korte ang petisyong inihain ni Atty. Romulo Macalintal at iba pang grupo na nagsasabing labag ito sa karapatang bumoto ng publiko. 

Paliwanag ng Korte Suprema, nananatiling malinaw sa taumbayan kung kailan gaganapin ang susunod na halalan. Kaya’t hindi nawawala ang kakayahan ng mga botante na managot at magpanagot sa tamang panahon. 

Binigyang-diin ng hukuman na ayon sa Article X, Section 8 ng Konstitusyon, may ganap na kapangyarihan ang Kongreso na tukuyin ang haba ng termino ng mga barangay officials dahil sila ay hindi saklaw ng karaniwang tatlong taong limitasyon ng ibang halal na opisyal. 

Dagdag pa ng SC, hindi nito sinisira ang demokrasya dahil hindi naman tinatanggal o walang katapusang ipinagpapaliban ang eleksyon. Sa halip, binabago lamang ang pagitan ng termino mula tatlo patungong apat na taon. Sa madaling sabi, may bisa at saysay pa rin ang karapatan ng publiko sa pagboto. 

Habang pinag-uusapan ang bagong iskedyul, patuloy naman ang paghahanda ng Commission on Elections (Comelec). 

Ayon kay Chairman George Garcia, may 356,421 bagong aplikante na para sa 2026 BSKE. Pinakamataas ang bilang ng rehistrado sa Calabarzon (75,936), sinundan ng Metro Manila (49,342) at Central Luzon (29,541). 

Ngunit higit pa sa mga bilang at batas, ang tunay na tanong ay kung magiging matino, tapat, at may malasakit pa rin kaya ang mga opisyal sa dagdag na taong ibinigay sa kanila. 

Hindi dapat ito maging dahilan para sa kumpiyansa o katamaran, kundi panahon ng paghimok, kung paano nila mapatutunayan na karapat-dapat silang pagkatiwalaan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Quarrying, pagmimina at pagtotroso, ipagbawal na

ni Leonida Sison @Boses | November 12, 2025

Dapat na hindi lang sa tuwing may bagyo naaalala ang mga bundok na tagapagsanggalang natin, dahil habang tayo’y natutulog sa ingay ng ulan, sila ang tahimik na humaharang sa hagupit ng kalikasan. 

Kaya marahil, muling umusbong ang panawagan ng mga mamamayan na protektahan ang mga kabundukan tulad ng Sierra Madre, Cordillera Range, at Caraballo Mountains, mga tinaguriang “bantay ng Luzon” laban sa mga super typhoon gaya ni “Uwan”. 

Habang nananalasa ang unos, sila ang unang sumasangga sa lupit ng malalakas na hangin at ulan, at dahilan kung bakit maraming bayan ang ligtas hanggang ngayon. 

Ang Sierra Madre, ang tinaguriang “backbone of Luzon,” na umaabot ng mahigit 540 kilometro mula Cagayan hanggang Quezon, isang likas na pader laban sa bagyo, baha, at pagguho ng lupa. Mismong Climate Change Commission ang kumilala rito bilang “first line of defense” ng bansa laban sa mga kalamidad. 

Ayon sa isang storm chaser, hindi tuwirang napipigilan ng Sierra Madre ang bagyo bago ito tumama sa lupa, subalit malaki ang ambag nito sa pagpapahina ng unos pagkapasok sa kapatagan. Sa madaling sabi, ito ang unang panangga at humaharang sa mga hampas ng bagyo para hindi tuluyang magwakas ang mga lungsod sa dala nitong delubyo. 

Maging si Pangulong Ferdinand Marcos, Jr. ay kumilala sa mahalagang papel ng Sierra Madre sa pagprotekta sa Luzon. Paliwanag ng Malacañang, nakita mismo ng Pangulo kung gaano kalaki ang naitulong ng Sierra Madre sa pagbawas ng pinsalang dulot ni “Uwan”. 

Gayunman, sa likod ng kagandahan nito ay ang tumitinding banta ng illegal logging, mining, at quarrying na dahan-dahang kumikitil sa kagubatan. 

At habang patuloy ang papuri, tahimik namang umiiyak ang kalikasan. Ang mga punong dating payapa ay unti-unting napuputol, at ang mga bundok ay nagiging hubad sa harap ng sakim na pagmimina at walang habas na pagtotroso. 

Kahit may mga programa tulad ng Sierra Madre Natural Park at National Greening Program, kulang pa rin ang tunay na pangangalaga rito. 

Ang mga bundok ay hindi lang tanawin, ito ang ating tahanan at kalasag. Kung hindi natin ito poprotektahan, darating ang panahong wala nang haharang sa unos, at tayo mismo ang mananagot dito. 

Ang panawagan ay simple lamang, itigil ang pagsira, simulan ang pag-alaga at pagprotekta sa ating kabundukan. Dahil kung may tunay na bayani sa bawat hagupit ng bagyo, ito ay ang mga bundok na tahimik na nagsasakripisyo para sa ating kaligtasan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Bagsak na mga linya ng kuryente, agad sanang aksyunan

ni Leonida Sison @Boses | November 11, 2025

Mahirap talagang bumangon gayundin ang kumilos kapag walang makita o nangangapa tayo sa dilim. Kaya dapat ay maibalik na ang liwanag sa bawat tahanan at mapabilis pa nang husto ang pagtugon ng gobyerno sa mga sakuna. 

Habang humihina na ang Super Typhoon Uwan na nasa West Philippine Sea, patuloy namang binubuhay ng National Grid Corporation of the Philippines (NGCP) ang mga linya ng kuryente sa Luzon na binulabog ng malalakas na hangin at ulan. Ayon sa ulat nitong Lunes ng umaga, siyam na transmission lines ang naibalik na ang operasyon, ngunit halos 50 ang nananatiling bagsak at nangangailangan ng agarang pagkilos. 

Kabilang sa mga naibalik ang mga linya sa Batangas, La Trinidad, at Santiago — mga lugar na unti-unting nagkaroon muli ng liwanag matapos na walang kuryente. Ilan sa mga ito ay ang Batangas-Bauan at Batangas-Taysan 69kV Lines na konektado sa MERALCO at BATELEC II, gayundin ang La Trinidad-Lamut at Sablan Lines ng BENECO. 

Ngunit sa likod ng mga naibalik na linya ng kuryente, blackout pa rin ang malaking bahagi ng Luzon — mula Quezon hanggang Albay, Nueva Ecija, Pangasinan, Benguet, at Sorsogon. 

Apektado rin maging ang ilang bahagi ng Visayas tulad ng Samar at Northern Samar, kung saan patuloy ang pagkumpuni ng Paranas-Quinapondan at Palanas Cara-Catarman-Allen-Lao-ang 69kV Lines. 

Sa kabuuan, nananatiling hindi gumagana ang 2 linya sa 138kV, 8 sa 230kV, 2 sa 350kV, at 1 sa 500kV transmission level.

Bagaman abala ang NGCP sa pagde-deploy ng mga line crew at simultaneous restoration activities, hindi maikakaila na sa bawat patay na poste ay may kabahayang umaasang muling sisindi ang ilaw bago sumapit ang gabi. 

Kung tutuusin, ang mabilis na aksyon ng NGCP ay patunay ng dedikasyon ng mga lineman at iba pang kahalintulad nitong mga manggagawa. 

Gayunman, ipinapakita ng sitwasyong ito kung gaano kahina ang ating power infrastructure sa pagharap dito at matapos ang kalamidad. 

Paulit-ulit na lang na kada bagyo, nagiging paralisado ang mga komunidad — madilim, walang signal, at walang kasiguruhan kung kailan muling babalik sa normal ang lahat. 

Sa panahon ng krisis, maituturing na kuryente ang buhay ng bayan. Kaya’t nararapat lang na magtuluy-tuloy ang pamahalaan sa pagpapatibay ng power grid, transmission lines at paglalaan ng sapat na pondo sa preventive maintenance, hindi lang sa emergency response. 

Ang tunay na sukatan ng katatagan ay hindi kung gaano kabilis bumalik sa ayos at normal, kundi kung gaano kahanda ang sistema bago pa man tumama ang sakuna. 

Kung nais nating maiwasan ang paulit-ulit na blackout, panahon na para seryosohin ng gobyerno at pribadong sektor ang modernisasyon ng energy infrastructure, mula sa mas matibay na transmission lines hanggang sa renewable energy backup systems. Dahil dito, hindi lang linya ng kuryente ang magpapailaw sa mga tahanan, pati ang pag-asa ng sambayanang Pinoy.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com