ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | September 23, 2026
Hindi na dapat maging normal sa taumbayan ang paulit-ulit na pag-ikot ng kapangyarihan sa iilang pamilya. Sa loob ng maraming taon, nanatiling nakabinbin ang malinaw na batas laban sa political dynasty kahit nakasaad sa Konstitusyon ang pagbabawal dito. Ngayon, malinaw ang panawagan ng Supreme Court: kailangang kumilos ang Kongreso at ipasa ang nararapat na batas sa lalong madaling panahon.
Mahalaga ang naging pahayag ng Korte dahil hindi lamang pangalan ng mga kandidato ang usapin dito, kundi ang pagkakataon ng bawat Pilipino na makapaglingkod sa gobyerno. Ayon sa desisyon, may batayan para isaalang-alang ang pagbabawal hanggang ikaapat na civil degree ng consanguinity o affinity. Binanggit din ang ilang umiiral na batas na kumikilala sa lawak ng impluwensiya ng ugnayang pampamilya. Gayunman, hindi itinakda ng Korte kung paano mismo bubuuin ng Kongreso ang batas o kung gaano kalawak ang magiging saklaw nito.
Sa ngayon, may panukalang batas sa Kamara na nagtatakda ng pagbabawal hanggang second degree para sa mga kamag-anak na sabay na tatakbo o uupo sa posisyon sa parehong constituency o jurisdiction. Ipinapakita nito na may iba’t ibang pananaw kung gaano kalawak dapat ang sakop ng isang anti-dynasty law. Ang mahalaga, hindi dapat mauwi sa panibagong pagpapaliban ang usaping ito.
Ang political dynasty ay hindi lamang usapin ng apelyido sa balota. May koneksyon ito sa pagkakataong makapaglingkod ang ibang kwalipikadong mamamayan, sa kompetisyon sa halalan at sa pananagutan ng mga nasa puwesto. Kapag iilan lamang ang paulit-ulit na nakapaghahari sa isang lugar, maaaring lumiit ang espasyo para sa bagong liderato at bagong mga ideya.
Hindi rin nangangahulugan na awtomatikong masama ang bawat pamilyang may kasaysayan sa serbisyo publiko. May mga opisyal na maaaring naglingkod nang maayos anuman ang kanilang apelyido. Pero hindi dapat nakasalalay sa apelyido ang pagkakataong makapasok sa serbisyo publiko. Ang tunay na sukatan ay kakayahan, integridad, programa at pananagutan sa mamamayan.
Ang anti-political dynasty law ay dapat na hindi maging batas para lamang sa mga pulitiko. Dapat itong maging mekanismo upang masiguro na bukas ang serbisyo publiko sa bawat Pilipinong may kakayahan at hangaring maglingkod.
Matagal nang hinihintay ng taumbayan ang malinaw na hakbang. Ngayon, nasa Kongreso ang responsibilidad na isalin sa isang makabuluhan at maayos na batas ang utos ng Konstitusyon. Hindi na dapat maantala pa ang pagkakataong magkaroon ng mas bukas, mas patas at mas mapagkumpitensyang serbisyo publiko.