top of page
Search

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | January 20, 2026



Sabi ni Doc Glycine Health

Photo File



Dear Doc Erwin, 


Ako ay isang college student sa isang private university sa Maynila. Mahilig akong mag-exercise at lumahok sa mga sports activities. Dahil dito, inaalagaan ko ang aking kalusugan sa pamamagitan ng tamang pagkain at pag-inom ng mga supplements upang mapanatili ko ang aking sigla at lakas ng pangangatawan.


Sa isang youtube video, napanood ko na ang Glycine daw ay mabisa at makakatulong sa exercise performance at recovery. May mga pag-aaral na ba na nagpapatunay nito? Ano ang epekto ng Glycine sa ating pangangatawan?


Sana ay mabigyan n’yo ng pansin at masagot ang aking mga katanungan. – Martin 



Maraming salamat Martin sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng BULGAR newspaper. 


Ang amino acetic acid, na mas kilala bilang glycine, ay mahalaga sa pagbuo ng iba’t ibang biomolecules sa ating katawan, tulad ng antioxidant na glutathione at creatine. Mahalaga rin ito sa paggawa ng maraming uri ng protina na kinakailangan ng katawan, kabilang ang collagen.


May kakayahan ang ating katawan na lumikha at gumamit ng glycine. Maaari rin itong makuha mula sa mga pagkaing gaya ng karne ng baboy, baka, at manok, pati na rin sa itlog at mga produktong dairy. Para naman sa mga vegan at vegetarian, may glycine sa mga gulay tulad ng carrots, talong, beets, patatas, kamote, legumes, mushrooms, nuts, at iba’t ibang uri ng prutas.


Ayon sa isang artikulo sa Sports (Basel) journal na inilathala noong Setyembre 2024, sa pangunguna ni Dr. Arnulfo Ramos-Jimenez ng Department of Health Sciences, Biomedical Sciences Institute ng Autonomous University of Ciudad Juarez sa Mexico, maraming pag-aaral na ang isinagawa hinggil sa glycine bilang anti-inflammatory, immunomodulatory, at cytoprotective agent. Sinuri rin ang paggamit nito sa mga may obesity, diabetes, cancer, sakit sa puso, at fatty liver disease. Batay sa mga pag-aaral na ito, naniniwala ang mga mananaliksik na maaaring makatulong ang glycine sa pagpapabuti ng physical performance at endurance, mas mabilis na recovery matapos ang ehersisyo o injury, at sa muscle growth.


Samantala, sa pag-aaral ng mga dalubhasa mula sa China Agricultural University at Texas A&M University, natuklasang ginagamit ang glycine upang maiwasan ang tissue injury, mapalakas ang antioxidant capacity, mapabilis ang protein synthesis at wound healing, at mapahusay ang immune system. Ayon kay Dr. Weiwei Wang, nakatutulong din ang glycine sa mga pasyenteng may cancer, iba’t ibang inflammatory diseases, at metabolic disorders tulad ng obesity at diabetes. Nailathala ang pag-aaral na ito sa Amino Acids journal noong Abril 25, 2013.


Sa isang pilot clinical trial, sinuri ang epekto ng glycine na sinamahan ng acetylcysteine sa mga matatandang edad 71 hanggang 80 taong gulang sa loob ng anim na buwan. Napag-alamang nabawasan ang body fat at waist circumference ng mga kalahok, bumaba ang antas ng inflammation, at humupa ang endothelial dysfunction. Bukod dito, lumakas ang kanilang pangangatawan at tumaas ang kapasidad sa ehersisyo. Ang pag-aaral na ito ay isinagawa ng mga dalubhasa mula sa Baylor College of Medicine sa Houston, Texas, at inilathala noong Marso 27, 2021 sa Clinical and Translational Medicine journal.


Mahalagang kumunsulta muna sa doktor bago isama ang glycine sa iyong supplement regimen upang mabigyan ng tamang payong medikal hinggil sa wastong dosis at paraan ng pag-inom nito.


Kumunsulta sa inyong doktor kung nais na isama ang Glycine sa iyong supplement regimen upang mabigyan ka ng medical advice tungkol sa tamang dose at paano inumin ang Glycine.


Maraming salamat muli sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa'y ipagpatuloy ninyo ang pag aalaga sa inyong kalusugan.



Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | December 9, 2025



Sabi ni Doc

Photo File



Dear Doc Erwin, 


Ako ay kasalukuyang isang junior high school teacher sa isang public school. Sa aking pagtuturo ay naka-encounter na ako ng makailang beses ng mga mag-aaral na nagkaroon ng depression. Dahil dito ay naging pamilyar na ako sa ilang mga sintomas ng depression.


Kamakailan ay napansin ko ang mga sintomas ng depression sa aking mas nakababatang kapatid na nagtatrabaho sa isang bangko. Dahil dito ay minabuti naming ipatingin siya sa isang psychiatrist at niresetahan nga siya ng gamot dahil na-confirm na siya nga ay may depression. Nagkaroon naman siya ng kaunting improvement matapos ang ilang buwan na pag-inom ng gamot na nireseta sa kanya.


Sa aking pagri-research tungkol sa depression ay nabasa ko na maaaring makatulong daw ang Creatine supplement sa mga may depression. Nais ko sanang malaman kung ano ang Creatine, at kung ito ay makakatulong sa sakit ng aking kapatid? Makakasama ba ito sa kanyang mental health? May mga research studies na ba sa epekto ng Creatine sa taong may sakit na depression?


Sana ay mabigyan n’yo ng pansin ang aking liham at masagot ang aking mga katanungan.


-- Maria Loren



Maraming salamat Maria Loren sa iyong pagsulat at pagsangguni sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng BULGAR newspaper. 


Ayon sa isang artikulo sa Journal of Clinical Psychiatry na na-publish noong 2001, itinuturing ng World Health Organization (WHO) ang depression na isa sa mga leading causes of disability na nagpapababa ng quality of life. Apektado ng depression ang approximately 280 million katao sa buong mundo, batay sa nakaraang datos ng WHO.


Ang mga indibidwal na may depression ay nakakaranas ng pagkalungkot, nahihirapan makapag-isip at madalas na pagkapagod. Dahil dito ay naapektuhan ang kanilang araw-araw na pamumuhay. 


Ang depression ay karaniwang ginagamot ng mga doktor gamit ang antidepressants, therapy at lifestyle modifications. Ayon kay Dr. Bradley Gaynes sa kanilang artikulo na isinulat sa Psychiatry Online Noong November 2009, kinakailangan ng sapat na panahon bago umepekto ang mga gamot laban sa depression, at maaaring hindi effective o kaya ay may mga unwanted side effects. Dahil marami rin ang may depression kung saan hindi epektibo ang mga kasalukuyang gamot, patuloy na naghahanap ang mga doktor ng mga bagong medisina na epektibo rito.


Ayon sa mga pag-aaral, ang nakikitang dahilan ng depression ay ang brain mitochondrial dysfunction, pagbaba ng ATP production at oxidative stress. Dahil may neuroprotective effects ang Creatine, isa ito sa mga masusing pinag-aaralan ng mga researchers ukol sa epekto nito sa depression. Sa mga laboratory studies na na-publish sa Journal of Psychopharmacology at sa mga human studies na nailathala sa American Journal of Psychiatry, ang Creatine ay nakitaan ng positibong epekto sa pag-improve ng mga sintomas ng mga indibidwal na may major depressive disorder at bipolar depression, lalo na kung ang Creatine ay ipapainom kasama ng standard antidepressant treatment.


Sa isang review study ng mga dalubhasa na pinangunahan ni Dr. Keshav Juneha, naniniwala ang mga ito na ang Creatine ay isang promising supplementary treatment para sa depression. Inilathala ang kanilang research na nabanggit sa Cureus Journal of Medical Science noong October 16, 2024.


Ayon kay Dr. Juneha, ang Creatine ay well tolerated at may good safety profile. Pinag-iingat lamang ang mga indibidwal na may bipolar depression dahil sa kaakibat ng sakit nitong manic episodes. Bagama’t walang nakita na causal relationship between Creatine at pag-trigger ng manic episodes, kinakailangan ang pag-iingat sa pag-inom ng Creatine.


Kung ninanais ninyong painumin ng Creatine Monohydrate supplement ang inyong kapatid, makakabuti na sumangguni muna sa kanyang psychiatrist.


Maraming salamat muli sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y ipagpatuloy ninyo ang pag-aalaga sa inyong kalusugan.



Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | December 2, 2025



Sabi ni Doc

Photo File



Dear Doc Erwin, 


Ako ay isang tagasubaybay ng Sabi ni Doc column at ng BULGAR newspaper. Dahil ito sa aking mga health issues na matagal ko nang hinahanapan ng natural na solusyon sa pamamagitan ng pagkain ng mga natural food. Naniniwala ako sa inyong nabanggit na adhikain na ang mga natural na pagkain ay mga gamot na maaaring maging lunas sa ating mga sakit.


Nabasa ko sa isang libro na ang pagkain ng Natto ng mga tao sa Japan ay maaaring isa sa mga dahilan kung bakit maraming centenarians sa kanilang populasyon. Ano ang Natto, at ano ang sangkap ng Natto na maaaring nakakatulong sa paghaba ng buhay? Safe ba na kainin ang Natto o inumin ang sangkap nito bilang food supplement?


Sana ay mabigyan n’yo ng pansin ang aking liham at masagot ang aking mga katanungan.

-- Fatima



Maraming salamat Fatima sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at BULGAR newspaper. 


Ang Natto ay isang kilalang traditional food sa Asia sa loob ng mahigit ng 2,000 taon. Ayon sa Takayama study na na-publish sa American Journal of Clinical Nutrition noong 2017, ang pagkain ng Natto ng mga Hapones ay isa sa mga dahilan sa mahabang buhay ng populasyon ng bansang Japan. Ang Japan ay isa sa may pinakamaraming tao na may edad na 100 taon (centenarians) at humigit pa (super centenarians). Ang madalas na pagkain ng Natto ay nakitang dahilan ng mga dalubhasa ng nabanggit na Takayama study kung bakit mababa ang risk na mamatay sa sakit sa puso (ischemic heart disease).


Noong 1987 ay nadiskubre ng mga scientists na ang Natto ay may sangkap na Nattokinase, isang fibrinolytic enzyme, na ayon sa mga pananaliksik sa Japan, Korea, China at Amerika ay siyang active ingredient ng Natto at responsible sa mga mabubuting epekto nito sa ating kalusugan. 


Ayon sa mga research na na-publish sa scientific journals na Experientia, Journal of Biological Chemistry, Acta Haematologica at sa Biological and Pharmaceutical Bulletin, ang Nattokinase ay maaaring pumigil ng pagbuo ng dugo (antithrombotic activity) at paglusaw ng namuong dugo (fibrinolytic activity). Ayon din sa mga animal at human studies na nailathala sa mga scientific journals, ang Nattokinase ay nagpapababa ng blood pressure (antihypertensive effect), pumipigil sa pagbabara ng ugat (anti-atherosclerotic), pagpapababa ng lipids sa dugo (lipid-lowering), at pumipigil na mamuo ang dugo (anti-platelet at anticoagulant effect).


Batay sa artikulo ni Dr. Hongjie Chen at kanyang mga kasamang dalubhasa ng Department of Traditional Chinese Medicine, The Third Affiliated Hospital ng Sun Yat-Sen University sa bansang China, ang Nattokinase ay isang single compound na maraming preventive at alleviating pharmacologic effects laban sa iba’t ibang cardiovascular diseases. Ang Nattokinase ay isang natural product at walang kahalintulad ito sa kasalukuyang mga gamot. May proven safety profile din ito at may potential itong ma-develop bilang new-generation drug para sa prevention, sa paggamot at matagalang pangangalaga ng mga may cardiovascular diseases, ayon kay Dr. Chen.


Ayon sa study survey nina Dr. Chen, may mga pag-aaral nang isinagawa sa mga human subjects sa Japan, at mga bansa sa North America at Asia.


Sa mga animal studies sa mga laboratory ay walang nakitang adverse effect hanggang doses na aabot sa 1000 mg/kg/day at ilang beses na mas mataas sa mga dose na ibinibigay sa tao. Wala ring nakita na adverse effect sa mga human volunteers na uminom ng Nattokinase sa dose na 10mg/kg sa loob ng 28 araw. 


Ayon din kay Dr. Chen, ang mga data na kanilang pinag-aralan ay nagpapatunay na ang Nattokinase ay safe at may maliit o walang toxic effect sa tao.


Base pa kay Dr. Hongjie Chen, iniinom ng maraming tao ang Nattokinase supplement

sa Japan, China, Korea at sa mga bansang Australia, Amerika, Canada at sa Europa para sa health promotion at improved circulation.


Kung ninanais na regular na uminom ng Nattokinase o kumain ng Natto ay makakabuti na sumangguni sa inyong doktor. Maaaring magkaroon ng drug interaction ito sa mga gamot na inyong kasalukuyang iniinom.


Maraming salamat muli sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y ipagpatuloy ninyo ang pag-aalaga sa inyong kalusugan.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 
RECOMMENDED
bottom of page