top of page
Search

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | February 16, 2026



Sabi ni Doc Girl taking glycine supplement



Dear Doc Erwin, 


Ako ay isang law student sa isang private university sa Cebu province. Dahil sa aming kalagayan sa buhay ay napilitan ako na magtrabaho ng part-time. 

Ilang buwan na ang nakakaraan, nakaranas ako ng madalas na palpitation at hirap makatulog. Ayon sa doktor na aking kinonsulta, ito raw ay sintomas ng anxiety at nag-prescribe siya ng anti-anxiety medication. 


Bagama’t nabawasan ang aking anxiety ay nakararanas ako ng madalas na pagkaantok, hilo, sakit ng ulo at madalas na pagkapagod. Dahil dito ay naapektuhan ang aking pag-aaral at pagtatrabaho. Epekto raw ito ng gamot na anti-anxiety na aking iniinom ayon sa aking doktor.


Nais ko sanang maitigil ang pag-inom ng gamot na anti-anxiety. Mayroon bang natural supplement na maaari kong inumin na makakatulong sa aking anxiety at nararamdaman na stress dahil sa trabaho at pag-aaral? Sana ay mabigyan ninyo ng pansin ang aking mga katanungan. — Jose Patrick 



Maraming salamat Jose Patrick sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng BULGAR newspaper.


Napapanahon ang iyong katanungan. Malaking porsyento ng ating populasyon ang nakararanas ng stress at anxiety. Ayon sa isang pag-aaral na nailathala ngayong January 2026, tumataas ang anxiety disorders treatment market sa buong mundo. Aabot ito sa mahigit $12 billion sa taong 2025, at aakyat sa mahigit $17 billion sa 2035. Malaking bahagi ng market na ito ay ang mga anti-anxiety drugs at inaasahan na ito ang pinakamalaki at pinakamabilis na tataas sa mga susunod na panahon.


Katulad ng iyong doktor, naniniwala ako na ang mga naramdaman mo matapos uminom ng anti-anxiety medication ay mga side effects nito. Sa patnubay ng iyong doktor, maaaring bawasan ang dose ng iyong gamot, o itigil ito at palitan ng ibang gamot. Ugaliing kumonsulta sa iyong doktor tungkol sa iyong mga iniinom na gamot.


Sa iyong katanungan tungkol sa natural supplement na makatutulong sa iyong anxiety at stress, may mga makabagong pag-aaral na tungkol dito. 


Ang Glycine ay isang uri ng amino acid na karaniwang ginagamit ng ating katawan upang gumawa ng collagen na kailangan natin upang mapanatili ang skin at joint health. Tumutulong din ang Glycine sa muscle repair at maka-recover ang ating katawan mula sa exercise at physical activity.


Sa bagong mga pag-aaral ng mga scientists, may epekto din ang Glycine sa ating central nervous system. Dahil sa epekto ng Glycine sa mga brain NMDA receptors, nababawasan ang neuron excitability kaya’t  nakatutulong ito upang tayo ay maging kalmado at relaxed. Ito rin ang nakakabawas ng anxiety. Napapababa din nito ang stress hormone na cortisol sa ating katawan upang mabawasan ang mga physical effects ng stress.


Effective rin ito upang tayo ay makatulog. Ang sapat na tulog ay kinakailangan upang mabawasan ang anxiety. Ang Glycine ay nakatutulong upang ihanda ang ating katawan sa pagtulog sa pamamagitan ng pagpapababa ng ating core body temperature. Nakaka-promote rin ang Glycine ng malalim at mahimbing na pagtulog.


Ang mga natural sources ng Glycine ay mga karne, isda, dairy at legumes. Maaari ding uminom ng Glycine supplements na mabibili sa mga health stores.


Ang recommended dose ng Glycine ay 3 to 5 grams na karaniwang iniinom sa gabi upang makatulong sa pag-relax, mapababa ang stress hormone at makatulog. Maaari ring uminom ng 1 to 2 grams na Glycine sa araw para sa anxiety.  


Kumonsulta ka muli sa iyong doktor kung ninanais na uminom ng Glycine para sa iyong anxiety at bilang panlaban sa stress.


Maraming salamat muli sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa'y ipagpatuloy ninyo ang pag aalaga sa inyong kalusugan.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | February 9, 2026



Sabi ni Doc Riboflavin deficiency at ang epekto nito sa kalusugan

Photo File



Dear Doc Erwin, 

 

Ako ay isang university student at kasalukuyang nanunuluyan at isang bedspacer sa isang pribadong bahay malapit sa aming paaralan. Dahil sa aking kalagayan, madalas na kumakain na lamang ako sa mga fast food stores.


Sa ikalawang taon ng aking pag-aaral, nakaranas ako ng iba't ibang uri ng mga sintomas katulad ng pamamaga ng dila, mga singaw sa bibig at palagian na pangangati at pagluluha ng aking mga mata. 


Ayon sa aking ka-eskwela na nagmi-major sa Nutrition, maari itong sintomas ng Riboflavin vitamin deficiency. Ano ba ang Riboflavin vitamin? Ano anong uri ng pagkain ang mayroon o mayaman sa Riboflavin? At anu-anong dahilan ng kakulangan ng Riboflavin? May sakit ba na maiiwasan kung regular na iinom ng Riboflavin vitamin?


Sana ay makarating sa inyo ang liham na ito at masagot ang aking mga katanungan.


— Josephine



Maraming salamat Josephine sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at sa pagbabasa ng BULGAR newspaper.

 

Ang Riboflavin ay isang uri ng water soluble vitamin na kabilang sa mga Vitamin B. Ito ay karaniwan na tinatawag na Vitamin B2. Kaunti lamang ang Vitamin B2 sa ating katawan at dahil sa ginagamit ng ating katawan ang Vitamin B2 sa pag-breakdown ng carbohydrate, protina at fats mula sa ating pagkain upang makagawa ng energy, mabilis na nauubos ang supply ng Vitamin B2 sa ating katawan. Dahil dito, kinakailangan natin na magkaroon ng regular na supply ng Vitamin B2 mula sa pagkain o pag inom ng supplements.


Kailangan natin ang mga iba’t ibang  uri ng Vitamin B upang mapanatili ang kalusugan ng ating katawan, kabilang na ang ating digestive system, liver, mga mata, nerves, muscles at skin. Kailangan din ito sa paggawa ng hormones ng ating adrenal glands. 


Naniniwala ang mga dalubhasa na maaring maka-prevent ng cataracts at migraine headache ang Vitamin B2. Maaari rin itong makatulong sa mga may autism kasama ng Vitamin B6 at Magnesium.


Saan naman tayo makakakuha ng Vitamin B2? Ang itlog, karne ng manok at baka partikular ang kidneys at atay mula dito ay mayaman sa Vitamin B2. May Vitamin B2 din ang asparagus, parsley, broccoli, spinach, mushroom, sweet potato, nuts at mga beans. Ang pag-steam o microwave ay mabisang paraan ng pagluluto upang mas maraming Vitamin B2 ang makuha sa mga nabanggit na pagkain.


Ayon sa Food and Nutrition Board ng bansang Amerika, kinakailangan natin ng 1 mg hanggang 1.3 mg ng Vitamin B2 araw-araw.  Tumataas ang Recommended Daily Allowance (RDA) sa mga nagbubuntis at mga nursing mothers.


Maaaring ang mga sintomas na iyong nararanasan ay dahilan sa kakulangan ng Vitamin B2 o tinatawag na ariboflavinosis. Bukod sa iyong nararanasan, maaring magkaroon ng hair loss at sore throat. Maaari ring magkaroon ng cataract at anemia kung matagal ng may kakulangan sa Vitamin B2. Makakabuti na kumonsulta agad sa isang doktor upang malaman ang kalagayan ng iyong kalusugan. Maaaring may ibang sakit bukod sa kakulangan ng Vitamin B2.


Ang Vitamin B2 deficiency ay maaring dahil sa kakulangan ng Vitamin B2 mula sa kinakaing pagkain. Maari rin na ito ay dahil sa riboflavin transporter deficiency na mula sa genetic mutation at karaniwang nagmamanifest sa mga kabataan.


Makakatulong ba ang pag inom ng Vitamin B supplement o pagkain ng may sapat na Vitamin B2  upang makaiwas sa cancer? Ayon sa Melbourne Collaborative Cohort Study, isang prospective study kung saan pinag-aralan ang mahigit sa 41,000 na indibidwal, mas mababa ang risk na magkaroon ng lung cancer ang mga current smokers na sapat ang intake ng Vitamin B2. 


Sa Women’s Health Initiative Observational Study, mas mababa ang risk na magkaroon ng colorectal cancer ang sapat ang intake ng Vitamin B2. Kasama sa pag-aaral na ito  ang mahigit sa 88,000 na post-menopausal women.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | January 26, 2026



Sabi ni Doc Lithium orotate para sa may dementia na senior citezen

Photo File



Dear Doc Erwin, 

Maraming salamat sa patuloy ninyong paghahatid ng mga bagong pag-aaral tungkol sa kalusugan. Isa ako sa mga masugid na tagasubaybay ng Sabi ni Doc column at ng BULGAR newspaper.


Nais ko sanang magtanong tungkol sa supplement na Lithium orotate. Ano ba ang Lithium orotate at paano ito makakatulong laban sa dementia? Ano ang pinakabagong pag-aaral tungkol dito? May iba bang health benefits ang pag inom ng Lithium orotate? Safe ba na uminom ng regular ng Lithium orotate?


— Francisco


 

​​​​​​Maraming Salamat Francisco sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng BULGAR newspaper. 

 

Ang lithium orotate ay isang uri ng trace mineral na lithium na itinuturing na nutraceutical o low-dose, over-the-counter dietary supplement. Karaniwan itong ginagamit upang makatulong sa mood balance at brain health.


Sa isang pag-aaral na isinagawa ng Harvard Medical School at inilathala sa scientific journal na Nature noong Setyembre 2025, natuklasan ng mga siyentista sa pangunguna ni Dr. Liviu Aron ng Department of Genetics na ang kakulangan sa lithium ay maaaring maging salik sa pagkakaroon at paglala ng dementia, kabilang ang Alzheimer’s disease. Ayon sa pag-aaral, ang lithium supplementation ay maaaring makatulong upang maiwasan ang dementia o mapabagal ang paglala nito. Natukoy rin na ang lithium orotate ang isa sa mga mabisang anyo ng lithium para sa layuning ito.


Samantala, sa hiwalay na pag-aaral nina Dr. Lars Vedel Kessing at ng kanyang mga kasamahan mula sa University of Copenhagen, napag-alaman na sa mga lugar sa Denmark na may mas mataas na antas ng lithium sa drinking water, mas mababa ang panganib ng populasyon na magkaroon ng dementia.


Mayroon pa bang iba pang benepisyo sa kalusugan ang pag-inom ng low-dose lithium orotate? Ayon sa isang artikulo ng mga siyentista mula sa Brock University sa Ontario, Canada, na inilathala sa Current Neuropharmacology noong Marso 30, 2023, maraming posibleng benepisyo ang low-dose lithium. Batay sa pag-aaral nina Dr. Sophie Hamstra at ng kanyang mga kasamahan, ang low-dose lithium ay maaaring makatulong sa paglaban sa iba’t ibang kondisyon gaya ng cardiovascular disease, sarcopenia, osteoporosis, Alzheimer’s disease, obesity, at type 2 diabetes.


Dagdag pa rito, sa isang pag-aaral ng mga mananaliksik mula sa Institute of Psychiatry, Psychology & Neuroscience ng King’s College London sa United Kingdom, maraming umiinom ng low-dose lithium supplement ang nag-ulat ng positibong epekto nito sa pagpapabuti ng mood, pagbawas ng anxiety, at paghusay ng cognition. Ang resulta ng pag-aaral na ito ay nailathala sa Canadian Journal of Psychiatry noong Marso 28, 2025.


Kung ninanais ninyong uminom ng low-dose lithium orotate, makabubuting sumangguni muna sa inyong pinagkakatiwalaang doktor. Paalala na ang mga may sakit sa bato, mga buntis, at nagpapasuso ay hindi pinapayuhang uminom ng ganitong uri ng supplement.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 
RECOMMENDED
bottom of page