PAO lawyers, bawal nang umasiste sa extra-judicial confession proceedings — Chief Acosta

ni Madel Moratillo | May 23, 2023

Pinagbawalan na ang lahat ng abogado ng Public Attorney's Office na umasiste sa pagbibigay ng extra-judicial confession ng Persons Deprived of Liberty o iba pang suspek sa panahon ng custodial investigation o iba pang pagkakataon kaugnay ng isang criminal investigation.

Sa isang memorandum na pirmado ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta, nakasaad na ang hakbang ay kasunod ng mga insidente ng pagbawi ng nasabing indibidwal sa nauna nitong extra-judicial confession.

Layon umano nitong maiwasan na magkaroon ng conflict of interest sa kaso sakaling mai-assign ang parehong kaso sa PAO.

Layon din umano nitong maiwasan na magamit o maabuso ang PAO ng “evil-minded persons”na ang nais lang ay lituhin ang mga imbestigador o makaiwas sa parusa.

Sa halip, lahat ng requests para sa legal assistance ay ieendorso umano sa Philippine National Police (PNP), National Bureau of Investigation (NBI), at iba pang law enforcement agency.

Kung wala naman itong kakayahang kumuha ng abogado, papayuhan ito na puwede naman siyang bigyan ng competent at independent counsel ng investigating officer.

Sa isang bukod na post sa kanyang social media page sinabi ni Acosta na nakasaad sa Section 5 ng Republic Act No. 9406 na ang awtoridad at responsibilidad para magpatupad ng mandato o kapangyarihan nito ay nakabatay sa hepe Public Attorney.

“Proximate cause” sa mga danyos perhuwisyo na kaso

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | May 22, 2023

Dear Chief Acosta,

Ano ba ang ibig sabihin ng “proximate cause” na diumano ay isa sa mga rekisito kapag magkakaso ng danyos perhuwisyo? Upang maituring na “proximate cause”, nararapat ba na ang dahilan ng naturang injury o pinsala ay ang pinakamalapit sa pamantayan ng oras at panahon? – Jal

Dear Jal,

Ang sagot sa iyong mga katanungan ay matatagpuan sa isa sa mga naging desisyon ng Korte Suprema. Kaugnay nito, ayon sa kasong Abrogar v. Cosmos Bottling Company (G.R. No. 164749, 15 March 2017) na sinulat ni Ret. Hon. Chief Justice Lucas Bersamin, ang doktrina o rekisito na proximate cause ay ipinaliwanag, viz.:

“Proximate cause is "that which, in natural and continuous sequence, unbroken by any new cause, produces an event, and without which the event would not have occurred."

The question of proximate cause is said to be determined, not by the existence or non-existence of intervening events, but by their character and the natural connection between the original act or omission and the injurious consequences. When the intervening cause is set in operation by the original negligence, such negligence is still the proximate cause.”

Kaugnay sa iyong ikalawang katanungan, nilinaw ng Kataas-taasang Hukuman sa nasabing kaso na ang pagiging proximate cause ay hindi nakabatay sa pagkakasunod-sunod sa oras o panahon. Bagkus, ito ay naaayon sa katangian at likas na koneksyon nito sa naging pinsala:

“To be considered the proximate cause of the injury, the negligence need not be the event closest in time to the injury; a cause is still proximate, although farther in time in relation to the injury, if the happening of it set other foreseeable events into motion resulting ultimately in the damage.”

Alinsunod sa nabanggit, ang proximate cause ay ang dahilan na – sa likas at tuluy-tuloy na pagkakasunud-sunod na hindi naputol ng anumang bagong dahilan –ay nagbubunga ng isang pangyayari, at kung wala ang kaganapan, hindi mangyayari ang naging pinsala.

Ang pagiging proximate cause ay hindi nakadepende lamang sa pagkakasunod-sunod ng panahon o oras ng mga pangyayari. Sa halip, ito ay naaayon sa katangian at likas na koneksyon ng isang pangyayari sa naging pinsala. Kaya naman, maaari pa ring maging proximate cause ang isang pangyayari kahit na hindi ito ang pinakamalapit sa oras na natamo ang pinsala, kung ito pa rin ang siyang naging pinakadahilan kung bakit gumulong ang mga susunod na pangyayari na siyang nagdulot ng pinsala.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang inyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na inyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng inyong salaysay.

Maraming salamat sa inyong patuloy na pagtitiwala.

3 beses nabakunahan… 13-anyos, nawala sa sarili bago namatay sa Dengvaxia

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | May 19, 2023

Bilang mga magulang ni Maekyla S. Cruz, lubhang nasisiyahan sina G. Rodrigo Cruz at Gng. Mila Samontina ng Taguig sa mga paglalambing nito sa kanila.

Sa kasamaang palad, may mga paglalambing si Maekyla na nagpapaalala ng mapait na nakaraan. Narito ang bahagi ng kanilang Salaysay:

“Nasa bahay na kami nang makita na parang hindi na normal ang kanyang kinikilos.

Napansin din naming gumagalaw nang kusa ang kanyang mga kamay at pati na ang daliri sa kanyang paa. Lubos kaming nag-alala dahil sa mga pagbabago kay Maekyla at hindi namin maiwasang umiyak dahil sa awa. Nang napansin niyang umiiyak kami sa kanyang kalagayan ay niyakap at nginitian niya kami.”

Si Maekyla, 13, at namatay noong Agosto 21, 2020. Siya ang ika-157 na naturukan ng Dengvaxia na under Clinical Trial Phase 3 (WHO, Peter Smith) at nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki, at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga, at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) na sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015}. Siya ay sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos itong hilingin ng kanyang magulang. Siya ay tatlong beses na naturukan ng Dengvaxia sa kanilang paaralan, una noong Abril 18, 2016; pangalawa noong Oktubre 21, 2016; at pangatlo noong Hunyo 29, 2017.

Si Maekyla ay masayahin, aktibo, masigla at malusog na bata. Siya ay naglalaro ng volleyball kapag may palaro sa kanilang eskuwelahan. Kailanman ay hindi siya nagkaroon ng malubhang karamdaman at ang tanging pagkakaospital niya ay noong 6-anyos siya nang magkaroon siya ng Urinary Tract Infection (UTI). Ang sumunod niyang pagkakaospital ay noong Agosto 2018 nang magkaroon siya ng dengue. Noong mga huling linggo ng Hulyo 2020, sinabi ng kanyang kapatid na madalas siyang uminom ng paracetamol at nagsasabing hindi siya makatulog. Pagdating ng Agosto 2020, narito ang pinagdaanan ni Maekyla, hanggang sa siya’y bawian ng buhay noong Agosto 21, 2020:

• Agosto 12 - Hirap siyang makatulog. Pinayuhan siya ni Gng. Mila na uminom ng gatas upang makatulog.

• Agosto 13 - Wala na siyang gana kumain. Namamanhid din ang kalahati ng kanyang mukha hanggang sa kanang bahagi ng kanyang kamay. Agad nilagyan ni Gng. Mila ng hot compress ang mga nasabing parte ng katawan ni Maekyla. Ang sabi niya ay nawala naman umano ang pamamanhid. Pinasulat siya ni Gng. Mila ng kanyang pangalan. Naisulat naman niya ang kanyang buong pangalan na, “Maekyla S. Cruz”. Ngunit matapos niya itong sulatin ay nahirapan na siyang magsalita na para bang may stroke.

• Agosto 14 at 16 - Dinala siya sa isang ospital sa Taguig. Sa inisyal na diagnosis ng doktor, inirekomenda na isailalim siya sa CT scan sa ospital sa Manila, sapagkat nakita ng doktor na hindi na siya makapagsulat ng kahit ano bukod sa pangalan niya. Dahil sa sitwasyon noong pandemya, natakot ang mga magulang ni Maekyla na dalhin siya sa nasabing ospital sa Manila.

Sa kanilang bahay, naganap ang mga pangyayaring nabanggit sa unahan ng artikulong ito hinggil sa hindi na normal na mga galaw ng mga kamay ni Maekyla, pati na ang mga daliri niya sa kanyang mga paa.

Bandang ala-1:00 ng tanghali noong Agosto 14, tinawag ni Gng. Mila ang kapitbahay nilang nurse na nagtatrabaho sa isang pagamutan na pang-mental health dahil napansin nila na tila nasisiraan na ng isip si Maekyla at iba na ang sinasabi niya. Dahil hindi siya makatulog, binigyan siya ng kanilang kapitbahay na nurse ng gamot pampatulog at pampakalma. Gayunman, hindi pa rin siya nakatulog, nanghingi na ng gamot ang magulang niya sa isang doktor sa medical center sa Makati sa pamamagitan ng online consultation. Pinabili sila ng Rivotril upang ipainom kay Maekyla, ngunit ‘di pa rin siya makatulog. Hindi rin siya makapagsalita at hindi na nakakaintindi. Wala rin siyang reaksyon sa mga sinasabi ng kanyang pamilya. Kapag may nais siyang sabihin, sumesenyas na lang ito. Nagtagal ang ganitong kalagayan ni Maekyla hanggang Agosto 16, 2020. Hindi na siya makaramdam ng init dahil kinain niya nang dire-diretso ang sobrang init na kanin. Palakad-lakad at paikot-ikot na lang siya sa kanilang tahanan.

• Agosto 17 - Dahil sa kakaibang ang inaasal ni Maekyla, dinala siya ng kanyang mga magulang sa isang ospital sa Makati kung saan nilagyan siya ng swero, isinailalim sa x-ray, CBC at swab test, at nag-negative siya sa COVID-19.

• Agosto 18 - Napansin ni Gng. Mila na wala na siya sa sarili. Galaw nang galaw at nagwawala kaya nilagyan siya ng tali sa kanyang kama.

• Agosto 20 - Inilipat siya sa isang ospital sa Quezon City.

• Agosto 21 - Nagwawala na siya at galaw nang galaw kaya itinali siya ni Gng. Mila sa kanyang kama. Nang lumabas ang resulta ng CT scan niya, niresetahan siya ng steroids.

Ayon sa kanyang magulang,“Nakakapanghina dahil sa kabila ng pagpapainom sa kanya ng gamot, hindi pa rin bumubuti ang kanyang kalagayan. Hindi na siya makakain nang maayos, kaya naka-nasogastric tube na siya. Hindi na bumuti ang kalagayan niya hanggang sa siya ay bawian ng buhay.”

Dagdag pa nila, “Nasaan ang sinasabi nilang proteksyon kontra dengue ang bakunang Dengvaxia? Maliban sa siya ay na-dengue, nagkaroon pa siya ng karamdaman. Sa napakaikling panahon na nasa ospital siya, mayroon nang gamot, ngunit ‘di pa rin bumuti ang kanyang kalagayan.”

Palaisipan sa mga magulang ni Maekyla ang pagkakaroon niya ng sakit na nauwi sa kamatayan.

Nagpabigat pa rito ang kondisyon niya na nagmistula siyang baliw, samantalang mula pagkabata ay hindi naman siya kinakitaan ng kakaibang ugali dahil mabait siyang bata.

Hindi ba dapat ang bakuna ay magbibigay ng proteksyon sa naturukan nito? Ito ang katanungang isinisigaw ng bawat pamilya ng biktima ng bakunang Dengvaxia. Isang katanungang ang sagot sana natin ay “Oo”, subalit hindi tayo paniniwalaan, sapagkat marami ang nabiktima ng bakunang Dengvaxia. Kaya ang aming Tanggapan ay patuloy na makikipaglaban kasama ang pamilya ni Maekyla na makamit ang hustisyang para sa kanya. Bahagi ng ipinaglalabang katarungan nina Gng. Mila at G. Rodrigo ang pagtutuwid sa kasaysayan ng kanilang anak. Kasama ang PAO at PAO Forensic Laboratory Division na hiningan nila ng tulong sa laban na ito. Kapag natamo ang katarungan, mabibigyang-halaga ang katotohanan na naging tuntungan nito.

Ang katotohanang ito ang kasagutan para kina Gng. Mila at G. Rodrigo, para sa palaisipan na nakintal sa kanilang kamalayan.