Kasambahay, may ‘K’ sa 13th month pay

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney Marso 8, 2024

Dear Chief Acosta,

Isang taon na akong namamasukan bilang isang kasambahay dito sa Maynila. May karapatan ba akong makatanggap ng 13th month pay? -- Toyang

Dear Toyang,

Malinaw na nakasaad sa Republic Act No. 10361, o kilala bilang “Batas Kasambahay”, na ang isang kasambahay ay may karapatan sa 13th month pay. Ang eksaktong probisyon ng nasabing batas ay sinipi sa ilalim ng:

 “SEC. 25. Payment of Wages. – x x x

The domestic worker is entitled to a thirteenth month pay as provided for by law.”

Kaugnay nito, alinsunod sa Implementing Rules and Regulations (IRR) ng nasabing batas, ang isang kasambahay na nakapagbigay nang hindi bababa sa 1 buwang serbisyo ay may karapatan sa 13th month pay na hindi bababa sa 1/12 ng kanyang kabuuang pangunahing suweldo na kinita sa isang taon ng kalendaryo:

“RULE IV RIGHTS OF KASAMBAHAY

SECTION 1. Rights and Privileges of Kasambahay. – The rights and privileges of the Kasambahay, are as follows: xxx

(b) Other mandatory benefits, such as xxx 13th month pay; xxx

SECTION 8. Thirteenth-Month Pay. – The Kasambahay who has rendered at least one (1) month of service is entitled to a thirteenth-month pay which shall not be less than one-twelfth (1/12) of his/her total basic salary earned in a calendar year.

The thirteenth-month pay shall be paid not later than December 24 of every year or upon separation from employment.”

Ibig sabihin, ayon sa mga nabanggit na probisyon, kung hindi ka pa nababayaran ng 13th month pay, ikaw ay may karapatang hingin ito mula sa iyong amo.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Pagtaas ng renta sa apartment hanggang 4% lang

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney Marso 5, 2024

Dear Chief Acosta,

Magdadalawang taon na akong umuupa sa maliit na apartment unit na tinitirhan namin dito sa Maynila kasama ang aking kapatid at mga pinsan. Nagbabayad kami ng P10,000.00 na upa kada buwan. Ngunit noong nakaraang buwan, inabisuhan kami ng may-ari na 10% ang dagdag sa renta ngayong taon simula Pebrero. Meron bang limitasyon sa pagtaas ng renta? -- Joselle

Dear Joselle,

Ang pagpapatuloy ng regulasyon sa pag-upa ay magbibigay ng proteksyon sa mga pamilyang umuupa sa pamamagitan ng pagtiyak ng pagiging abot-kaya ng mga lugar na paupahan, upang hindi lalo pang lumala ang problema ng bansa dahil sa tumataas na mga pangangailangan sa pabahay at kawalan ng tirahan.

Alinsunod dito, nag-isyu ang National Human Settlements Board (NHSB) ng Resolution No. 2023-03, na may petsang ika-13 ng Oktubre 2023:

“WHEREAS, Republic Act No. 9653, otherwise known as the “Rent Control Act of 2009”, declares as a policy the State’s continuing program of encouraging the development of affordable housing to protect housing tenants in the lower-income brackets and other beneficiaries from unreasonable rent increases;

xxx

WHEREAS, the continuation of the rental regulation will provide protection to renting families by ensuring their tenure and the affordability of rental premises;

WHEREAS, upon the recommendation of the National Economic and Development Authority (NEDA), the maximum percentage increase of monthly rental rates be capped at the upper bound of the inflation rate target of the current administration which is at 4%;

WHEREFORE, pursuant to the foregoing, the National Human Settlements Board hereby RESOLVES, as it is hereby

RESOLVED, to continue the rental regulation for the period January 1, 2024 to December 31, 2024 under the same terms and conditions provided under NHSB Resolution No. 2022-01, that for as long as the unit is occupied by the same lessee, the rent of any residential unit shall not be increased by more than four percent (4%) for the monthly rental rates of P10,000.00 and below;”

Ayon dito, hangga’t ang unit ay inookupahan ng parehong lessee o nangungupahan, ang upa ng anumang residential unit ay hindi dapat tumaas ng higit sa apat na porsyento (4%) para sa buwanang renta na Php10,000.00 at mas mababa.

Dahil kayo ay nangungupahan ng isang residential unit sa loob ng halos dalawang taon at ang renta ninyo kada buwan ay Php10,000.00, hindi maaaring magtaas ang inyong lessor nang higit 4% ng kasalukuyang renta ninyo. Ibig sabihin, labag sa batas ang balak na 10% increase sa renta na hinihingi ng inyong lessor.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Pagsasampa ‘Labor Money Claims’ epektib sa loob ng 3 taon

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney Marso 4, 2024

Dear Chief Acosta,

Ako ay pitong taon na sa aking pinagtatrabahuhan bilang isang security guard, ngunit noong unang dalawang taon ko sa agency ay hindi nabayaran ang aking overtime pay. Maaari ko bang ireklamo ang aking agency upang masingil ang overtime na aking iginugol sa trabaho sa unang dalawang taon ng aking pagtatrabaho? -- Roger

Dear Roger,

Para sa iyong kaalaman, mayroong batas na nakasasaklaw sa iyong katanungan.

Ayon sa Article 306 ng ating Labor Code of the Philippines, nakasaad na:

“Art. 306 [291]. Money claims. - All money claims arising from employer-employee relations accruing during the effectivity of this Code shall be filed within three years from the time the cause of action accrued; otherwise they shall be forever barred.”

Sang-ayon sa nabanggit na batas, lahat ng money claims, isa na roon ang overtime pay, mula sa iyong trabaho kung saan kayo ng iyong employer ay nagkaroon ng employer-employee relationship, ay maaari lamang isampa sa loob ng tatlong taon mula sa araw na ikaw ay nagkaroon ng karapatan para rito. Kung hindi ito maisasampa sa naturang panahon ay mawawala ang iyong karapatan upang masingil ang mga nasabing claims.

Sumakatuwid, hindi mo na maaaring ihain ang reklamo para masingil ang iyong overtime pay para sa unang dalawang taon mo sa iyong agency sapagkat ayon sa batas, ang karapatan mo para rito ay maaari lang i-claim sa loob ng tatlong taon.

Sa iyong sitwasyon, tanging ang overtime pay lang para sa nakaraang tatlong taon ang iyong pwedeng singilin, at hindi ang overtime pay para sa unang dalawang taon mo sa iyong trabaho, sapagkat ito ay lagpas na sa tatlong taong prescriptive period na ibinigay sa batas.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.