Obligasyon ng employer na patunayang nagpapasahod nang tama

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | June 23, 2023

Dear Chief Acosta,

May maliit na negosyo ng talyer at carwash ang kapatid ko na halos mag-iisang taon pa lamang.

Mayroon siyang isang manggagawa na lumipat na ng pinagtatrabahuan. Kamakailan ay bumalik diumano ang manggagawa na ito sa talyer at iginigiit niya na mayroon pa diumano siyang sahod at benepisyo na hindi ibinibigay ng kapatid ko. Sa tala naman ng kapatid ko ay nabayaran na niya ang lahat ng dapat niyang bayaran. Obligasyon ba ng kapatid ko na ipakita ang mga nasa tala niya kaugnay sa mga ibinayad niya sa manggagawang ito? Hindi ba pasanin ng manggagawang ito na patunayan ang kanyang ibinibintang kung nais niyang magreklamo? - Gino

Dear Gino,

Ginagarantiyahan ng ating Saligang Batas ang pagbibigay ng legal na proteksyon sa mga manggagawa, kabilang na rito ang pagsiguro na mabigyan ng sapat na proteksyon ang kanilang karapatan na mabayaran ng angkop na sahod at mga benepisyo. Ang garantiya na ito ay mababanaag sa Section 3, Article XIII ng 1987 Philippine Constitution:

“SECTION 3. The State shall afford full protection to labor, local and overseas, organized and unorganized, and promote full employment and equality of employment opportunities for all.

It shall guarantee the rights of all workers to self-organization, collective bargaining and negotiations, and peaceful concerted activities, including the right to strike in accordance with law. They shall be entitled to security of tenure, humane conditions of work, and a living wage.”

Kung sa totoong palagay ng dating manggagawa ng iyong kapatid na hindi siya nabayaran ng angkop na sahod at benepisyo, maaari niyang igiit iyon. Maaari rin siyang magpresinta ng dokumento o ebidensya na susuporta sa kanyang alegasyon. Ngunit nais naming bigyang-diin na hindi lamang ang manggagawa ang mayroong pasanin ng pagpapatunay. Ang employer, tulad ng kapatid mo, ay mayroon ding pasanin na patunayan na sadyang nabayaran niya nang tama ang kanyang manggagawa.

Ipinaliwanag ng ating Korte Suprema, sa panulat ni Honorable Associate Justice Rodil V. Zalameda, sa kasong Salvador dela Fuente and Manuel Sarraga vs. Marilyn E. Gimenez (G.R. No. 214419. November 17, 2021):

“Moreover, it is a settled labor doctrine that in cases involving non-payment of monetary claims of employees, the employer has the burden of proving that the employees did receive their wages and benefits and that the same were paid in accordance with law. As we have explained in Heirs of Ridad v. Gregorio Araneta University Foundation:

“Well-settled is the rule that once the employee has set out with particularity in his complaint, position paper, affidavits and other documents the labor standard benefits he is entitled to, and which he alleged that the employer failed to pay him, it becomes the employer's burden to prove that it has paid these money claims. One who pleads payment has the burden of proving it, and even where the employees must allege non-payment, the general rule is that the burden rests on the employer to prove payment, rather than on the employees to prove non-payment. The reason for the rule is that the pertinent personnel files, payrolls, records, remittances, and other similar documents — which will show that overtime, differentials, service incentive leave, and other claims of the worker have been paid — are not in the possession of the worker but in the custody and absolute control of the employer.”

Kung kaya’t magiging mainam na ipakita at ipaliwanag ng iyong kapatid sa dati niyang manggagawa ang tala na kung saan nakasaad na ang huli ay nabayaran na nang angkop at sapat ng iyong kapatid. Kung sadyang hindi kumbinsido ang naturang manggagawa at ipilit pa rin nito na maningil ay hindi siya mapipigilan na maghain ng reklamo. Kung mangyari man iyon ay obligado ang iyong kapatid na patunayan, maging sa National Labor Relations Commission (NLRC) man o umabot hanggang sa hukuman, na nagbigay siya ng sapat na pagpapasahod at legal na mga benepisyo sa naturang manggagawa.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa inyong patuloy na pagtitiwala.

Paraan para makuha ang naiwang sahod ng namatay na asawa

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | June 22, 2023

Dear Chief Acosta,

Pumanaw kamakailan ang tiyuhin ko na namasukan bilang drayber para sa isang pribadong kumpanya ng pampasadang sasakyan. Mayroon pang naiwang sahod ang tiyuhin ko para sa mga araw na nakapasok pa siya bago siya binawian ng buhay. Dahil mayroon pang naiwang bayarin sa ospital, hiniling ng tiyahin ko, asawa ng tiyuhin ko, sa kumpanya na makuha na ang nasabing sahod. Ang sabi diumano sa kanya ay dapat mayroon pa munang extrajudicial settlement bago i-release sa kanya ang natitirang sahod ng aking tiyuhin dahil mayroon silang anak. Para na rin diumano sa kasiguruhan ng kumpanya. Tama ba iyon? Maaari bang manghingi ng tulong sa opisina ninyo sakaling mayroon pang karagdagang kailangang legal ang tiyahin ko? Salamat. - Lhydia

Dear Lhydia,

Ang naaangkop na probisyon ng batas sa iyong katanungan ay ang Artikulo 105 ng Labor Code of the Philippines na nagsasaad ng mga sumusunod:

“ART. 105. Direct payment of wages. - Wages shall be paid directly to the workers to whom they are due, except:

a. In cases of force majeure rendering such payment impossible or under other special circumstances to be determined by the Secretary of Labor and Employment in appropriate regulations, in which case, the worker may be paid through another person under written authority given by the worker for the purpose; or

b. Where the worker has died, in which case, the employer may pay the wages of the deceased worker to the heirs of the latter without the necessity of intestate proceedings. The claimants, if they are all of age, shall execute an affidavit attesting to their relationship to the deceased and the fact that they are his heirs, to the exclusion of all other persons. If any of the heirs is a minor, the affidavit shall be executed on his behalf by his natural guardian or next-of-kin. The affidavit shall be presented to the employer who shall make payment through the Secretary of Labor and Employment or his representative. The representative of the Secretary of Labor and Employment shall act as referee in dividing the amount paid among the heirs. The payment of wages under this Article shall absolve the employer of any further liability with respect to the amount paid.”

Alinsunod sa nabanggit na probisyon ng batas, mali ang sinabi ng supervisor ng iyong namayapang tiyuhin na dapat ay mayroon munang extrajudicial settlement of estate bago maibigay ang naturang natitirang sahod. Bagkus, mismong ang batas na ang nagsasabi na maaari itong ibigay sa mga tagapagmana ng namayapang manggagawa.

Kinakailangan lamang ay magsumite ang mga ito ng sinumpaang salaysay na pinapatotohanan nila ang kanilang relasyon sa namayapa na sila lamang ang mga tagapagmana nito.

Para sa karagdagang legal na tulong, payo at/o representasyon kaugnay sa nabanggit mong suliranin, bukas ang aming tanggapan upang magbigay ng angkop at agarang serbisyo. Maaaring direkta at personal na magsadya ang iyong tiyahin o ang kanyang anak sa alinman sa aming mga PAO district office upang sila ay makausap ng isa sa aming mga abogado. Karaniwang matatagpuan ang aming district offices sa loob o malapit sa munisipyo, kapitolyo, city hall, o mga hall of justice ng bawat bayan, siyudad o probinsya.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa inyong patuloy na pagtitiwala.

Nasa nagsasampa ng kaso ang dapat patunayang empleyado ng inirereklamong kumpanya

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | June 21, 2023

Dear Chief Acosta,

Ako at ang aking asawa ay naglilingkod para sa isang kumpanya. Ang aking asawa ay isang driver, habang ako naman ay isang janitress. Isang gabi, matapos na ipagmaneho ng aking asawa ang kanyang boss, ay ipinatawag siya nito sa kanyang opisina. Matapos hingin ng aking asawa ang kanyang sahod ay bigla na lamang nagalit ang aming amo, tinutukan siya ng baril, at pinukpok sa ulo. Ako ay sumaklolo sa aking asawa at napagbuntunan naman ako ng aming amo ng kanyang galit. Kami ay ikinulong sa isang kwarto at pinalabas lamang nang sumunod na araw. Dahil sa takot, kaming mag-asawa ay hindi na pumasok sa trabaho at agarang nagpunta sa NLRC upang magsampa ng kasong Constructive Dismissal. Ikinakaila ng aming amo na kami ay empleyado dahil wala ang aming mga pangalan sa listahan na isinusumite sa BIR, SSS, PhilHealth, at Pag-IBIG. Wala kaming kahit anong patunay ng aming pagiging empleyado tulad ng kontrata, ID, at iba pang mga dokumento. Ang tanging meron ako ay mga sulat-kamay na pay slip. Tama ba ang tinuran na hindi kami empleyado? - Rima

Dear Rima,

Ang iyong katanungan ay sinagot ng Korte Suprema sa kasong Gerome B. Ginta-Ason v. J.T.A. Packaging Corporation and Jon Tan Arquilla, G.R. No. 244206, Mar. 16, 2022, Ponente: Honorable Associate Justice Ramon Paul L. Hernando, kung saan tinalakay ng Korte Suprema ang aplikasyon ng tinatawag na ‘four-fold test’ upang masuri kung may employer-employee relationship ang isang manggagawa at kumpanya. Ayon din sa nasabing desisyon, pasan ng taong nagsasampa ng kaso na patunayan na siya ay isang empleyado. Ayon sa Korte Suprema:

“Settled is the rule that allegations in the complaint must be duly proven by competent evidence and the burden of proof is on the party making the allegation. In an illegal dismissal case, the onus probandi rests on the employer to prove that its dismissal of an employee was for a valid cause. However, before a case for illegal dismissal can prosper, an employer-employee relationship must first be established. In this instance, since it is petitioner here who is claiming to be an employee of JTA, the burden of proving the existence of an employer-employee relationship lies upon him. Unfortunately, petitioner failed to discharge this burden.

Applying the "four-fold test" in determining the existence of an employer-employee relationship, to wit: (a) the selection and engagement of the employee; (b) the payment of wages; (c) the power of dismissal; and (d) the power to control the employee's conduct, the NLRC, as affirmed by the CA, found that petitioner failed to prove, by competent and relevant evidence that he is an employee of JTA.

To prove the element of payment of wages, petitioner submitted pay slips allegedly issued by JTA. Significantly, the pay slips presented by petitioner bore no indication whatsoever as to their source. Absent any clear indication that the amount petitioner was allegedly receiving came from JTA, We cannot concretely establish payment of wages.In Valencia v. Classique Vinyl Products Corporation, the Court rejected the pay slips submitted by the petitioner employee because they did not bear the name of the respondent company. Thus, We cannot sustain petitioner's argument that the failure to indicate who issued the pay slips should not be taken against him.

Additionally, there were no deductions from petitioner's supposed salary such as withholding tax, SSS, PhilHealth or Pag-Ibig Fund contributions which are the usual deductions from employees' salaries. Thus, the alleged pay slips may not be treated as competent evidence of petitioner's claim that he is JTA's employee.”

Gaya sa kaso ninyong mag-asawa, hindi n'yo sapat na napatunayan na kayo ay mga empleyado ng inyong pinapasukang kumpanya sapagkat walang kahit na anong dokumento ang nagpapatunay nito maliban sa inyong alegasyon na kayo ay empleyado.

Sa kasong nabanggit, kinatigan ng Korte Suprema ang mga talaan ng empleyado na isinusumite sa mga ahensya ng gobyerno gaya ng Social Security System o SSS, PhilHealth, at Pag-IBIG, upang patunayan ng kumpanya na hindi nila empleyado ang mga nagrereklamo. Parehas sa inyong kaso, nasa inyo ang pasanin na patunayan na kayo ay empleyado ng kumpanya bago magbunga ang inyong reklamo para sa constructive dismissal.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa inyong patuloy na pagtitiwala.