Kasama sa pag-aari ng mag-asawa ang alahas

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | July 1, 2026

Dear Chief Acosta, 

Nag-asawa po ako noong taong 2025. Wala naman po kaming pinirmahang anumang kasunduan bago ang aming kasal. Ngunit bago ako ikasal ay nagmamay-ari na ako ng iba’t ibang alahas. Gusto ko lang malaman kung ang mga nasabi bang alahas ay magiging pag-aari ko lang o kasama sa ari-arian na parehas kami ang may-ari?

— Marinel

---

Dear Marinel,

Ang lahat ng ikinasal pagkatapos ng ika-3 ng Agosto 1988, kung kalian nagkabisa ang Family Code of the Philippines, at walang mga pre-nuptial agreement o kasunduan na may kaugnayan sa kanilang pag-aari, ay sinasakop ng tinatawag na absolute community of property. 

Alamin natin kung anu-anong pag-aari ang sinasakop ng absolute community of property. Ayon sa Article 91 ng Family Code of the Philippines: 

“Art. 91. Unless otherwise provided in this Chapter or in the marriage settlements, the community property shall consist of all the property owned by the spouses at the time of the celebration of the marriage or acquired thereafter.” 

Samakatuwid, maliban sa mga pag-aaring hindi isinama ng batas, ang lahat ng pag-aari ng mag-asawa kahit pa man bago sila ikasal ay magiging parte ng kanilang community of property o sa madaling-sabi ay magiging pag-aari nilang parehas. 

Gayunpaman, mayroong mga pag-aari na hindi sinasakop ng absolute community of property. Ang mga ito ay mananatiling pag-aari lang ng isa sa mag-asawa. Ayon sa Article 92 ng Family Code: 

“Art. 92. The following shall be excluded from the community property:

1. Property acquired during the marriage by gratuitous title by either spouse, and the fruits as well as the income thereof, if any, unless it is expressly provided by the donor, testator or grantor that they shall form part of the community property;

2. Property for personal and exclusive use of either spouse. However, jewelry shall form part of the community property;

3. Property acquired before the marriage by either spouse who has legitimate descendants by a former marriage, and the fruits as well as the income, if any, of such property.”

Ayon sa nasabing probisyon ng batas, ang mga alahas, bagama’t ito ay itinuturing na personal na ginagamit ng isa sa mag-asawa, ay hindi labas sa tinatawag na absolute community of property. Bagkus, ito ay kasama at sinasakop ng nasabing probisyon ng batas, at magiging pag-aari ng parehong mag-asawa. 

Sa iyong sitwasyon, dahil kayo ay walang pre-nuptial agreement at ikinasal kayo pagkatapos ng August 3, 1988, ang sumasakop sa inyong property relation ay ang absolute community of property. Kaya naman, kahit ang mga pag-aari ninyo bago kayo ikasal ay magiging pag-aari ninyong pareho. Ang iyong mga alahas ay kasama rito, kahit na ang mga ito ay ipinundar mo bago kayo ikasal, dahil sinasabi mismo ng batas na ang mga alahas ay hindi magiging parte ng community property ng mag-asawa. 

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala. 

VAT refund para sa mga turista

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | June 30, 2026

Dear Chief Acosta,

Nasubukan ko na pong mamasyal sa ibang bansa at bumili ng kagamitan doon. Nakakatuwa na minsan ay may tax refund akong nakuha sa binili ko sa ibang bansa. Ngayon naman ay may kaibigan akong foreigner na gustong magbakasyon dito sa ating bansa. Gusto ko sanang malaman kung may batas din ba tayo na maaari siyang makakuha ng tax refund sa kanyang bibilhin dito sa ating bansa? Salamat po sa iyong oras.

— Sebastian

---

Dear Sebastian,

Ang sagot sa iyong katanungan ay matatagpuan sa Seksyon 112-A ng National Internal Revenue Code, na inamyendahan ng Republic Act No. 12079, kung saan nakasaad na:

“Section 112-A. VAT Refund for Tourists. –

1. A tourist shall be eligible for a VAT refund on locally purchased goods if the following requisites are present:

1. The goods are purchased in person by the tourist in duly accredited stores;

2. Such goods are taken out of the Philippines by the tourist within sixty (60) days from the date of purchase; and

3. The value of goods purchased per transaction is equivalent to at least Three thousand pesos (P3,000.00): Provided, That such threshold shall be subject to review and adjustment every three (3) years by the Secretary of Finance, upon recommendation of the Commissioner of Internal Revenue, taking into consideration the Consumer Price Index (CPI) as published by the Philippine Statistics Authority (PSA).

2. The Department of Finance shall engage the services of one (1) or more reputable, globally recognized, and experienced VAT refund operators to provide end-to-end solutions to the government for the establishment and operation of a VAT refund system for tourists.

3. The refund under this section may be made either electronically or in cash.

4. The amount necessary for the VAT refund system for tourists under this Code shall be charged against the special account in the General Fund as provided under Section 106 of this Code.

For purposes of this section, the term 'tourist' means a non-resident foreign passport holder."

Ayon sa nasabing probisyon ng batas, ang isang turista ay maaaring makatanggap ng Value Added Tax (VAT) refund para sa mga lokal na biniling produkto. Para sa iyong kaalaman, ang sinasabing “turista” ay dapat may-ari ng pasaporte na dayuhan at hindi residente ng Pilipinas (non-resident foreign passport holder).

Dagdag dito, para maging karapat-dapat ang isang turista sa VAT refund, dapat matupad ang mga sumusunod na kwalipikasyon: (a) ang mga paninda ay binibili nang personal ng turista sa mga tindahang may akreditasyon; (b) ang mga naturang paninda ay ilalabas ng turista sa Pilipinas sa loob ng 60 araw mula sa petsa ng pagbili; at (c) ang halaga ng mga panindang binili sa bawat transaksyon ay katumbas nang hindi bababa sa P3,000, ito ay sa kondisyon na ang naturang limitasyon ay isasailalim sa pagsusuri at pagsasaayos bawat 3 taon ng Kalihim ng Finance, sa rekomendasyon ng Komisyoner ng Bureau of Internal Revenue, na isinasaalang-alang ang consumer price index na inilathala ng Philippine Statistics Authority.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Mental health and well-being office sa bawat school division

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | June 29, 2026

Dear Chief Acosta,

Bilang isang estudyante at tagapagtaguyod ng kalusugang pangkaisipan, nais ko sanang malaman kung may batas ba na naipatupad upang makatulong na bigyang solusyon o atensyon ang lumalawig na mga alalahanin sa kalusugang pangkaisipan ng mga estudyante? — Ejah

---

Dear Ejah,

Ang sagot sa iyong katanungan ay maaaring matagpuan sa Seksyon 5 ng Republic Act (R.A.) No. 12080 o mas kilala sa tawag na “Basic Education Mental Health and Well-Being Promotion Act,” kung saan nakasaad na:

“Section 5. Establishment of a Mental Health and Well-Being Office in Every Schools Division Office. - There is hereby established, under the administration and supervision of the DepEd, a Mental Health and Well-Being Office, hereinafter referred to as the Office, in every SDO, which is primarily tasked to address the mental health and well-being of all learners and personnel of the DepEd under the jurisdiction of the SDO. It shall be headed by a Schools Division Counselor with Salary Grade 24 whose qualification must include being a Registered Guidance Counselor or a Registered Psychologist.”

Ayon sa nasabing probisyon na batas, itinataguyod ang pagkakaroon ng isang Mental Health and Well-Being Office sa kada School Division Office (SDO) na siyang sasailalim sa administrasyon at pangangasiwa ng Department of Education (DepEd). Ang pangunahing tungkulin ng Mental Health and Well-Being Office ay tugunan ang kalusugang pangkaisipan at kagalingan ng lahat ng mga mag-aaral at tauhan ng DepEd sa ilalim ng hurisdiksyon ng nasabing SDO. Ang Mental Health and Well-Being Office ay pamumunuan ng isang schools division counselor na may kwalipikasyon na sasakop sa pagiging isang registered guidance counselor o registered psychologist.

Nakasaad din sa Seksyon 6 ng R.A. No. 12080, ang gagampanang tungkulin ng Mental Health and Well-Being Office. Ang ilan dito ay ang mga sumusunod:

“Section 6. Functions of the Mental Health and Well-Being Office. - The Office shall have the functions:

(a) Provide a general framework for the mental health and well-being programs of the schools under its jurisdiction. This framework shall encompass strategies and guidelines to promote the psychological welfare of learners within the educational system;

(b) Review, revise, and approve the mental health and well-being program submitted by schools, particularly if the head of the Care Center is not a School Counselor, to ensure that the programs are aligned with established standards and best practices in the field of mental health;

(c) Conduct periodic visits to the schools under its jurisdiction to assess the implementation of mental health and well-being programs, evaluate their effectiveness, and determine the overall mental health status of the learners;

(i) Perform other activities within the purview of guidance and counseling deemed necessary to enhance the mental health and well-being of learners.”

Ang nasabing batas ay ipinatupad sa kadahilanang kinikilala ng ating gobyerno ang mahalagang papel ng mga bata at kabataan sa pagbuo ng bansa, at dapat pagyamanin at protektahan ang kanilang kabuuang kapakanan. Ito ay mapapagtibay sa pagkakaroon ng mga patakaran na magtataguyod sa kalusugang pangkaisipan at kagalingan sa mga institusyong pang-edukasyon.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.