Pagbabantay sa pondo ng bayan hanggang sa huling sentimo

ni Bong Go @Bisyo Magserbisyo | January 9, 2026

Bilang mambabatas, malinaw sa akin na ang pagpirma ng Pangulo sa 2026 national budget ay hindi katapusan ng trabaho. Simula pa lamang ito ng mas masusing pagbabantay. Ang papel ng Kongreso ay hindi lang maglaan ng pondo, kundi tiyakin na tama ang paggamit nito at ramdam ng mga tao ang pakinabang sa araw-araw.

Sa mga deliberasyon, paulit-ulit kong binigyang-diin na bawat pisong inilaan sa budget ay dapat makarating sa mga Pilipino sa pamamagitan ng maayos at maaasahan na mga serbisyo at programa. Kailangang masuri kung ang mga ito ay maipapatupad nang maayos at dapat nasa tamang ahensya ang responsibilidad. Palagi kong paalala sa sarili ko na ang pondo ay galing sa buwis ng mamamayan, kaya may obligasyon tayong bantayan ito hanggang sa huling sentimo.

Samantala, nais ko ring ibahagi ang hindi ko paglagda sa Bicameral Conference Committee Report sa proposed 2026 budget. Bilang Vice Chairman ng Senate Committee on Finance, kinilala ko ang mga repormang isinulong upang gawing mas malinaw at mas bukas ang proseso ng pagba-budget, at suportado ko ang layuning iyon. Kaya nagpapasalamat ako sa ating butihing Senate Finance Committee Chair, Sen. Sherwin Gatchalian. Ngunit may mga bahagi ng panukalang budget na hindi katanggap-tanggap sa akin. May seryoso akong pag-aalinlangan sa patuloy na paggamit ng unprogrammed appropriations na madaling maabuso, at sa kakulangan ng malinaw at hiwalay na pondo para sa PhilHealth, lalo na matapos itong bigyan ng zero allocation noong 2025.

Sa kabila nito, patuloy ang trabaho kahit tapos na ang pirmahan. Dapat patuloy na bantayan ang lahat sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan sa mga lokal na pamahalaan para makita kung nakakarating ba ang tulong sa mga komunidad. Kapag may nakitang problema, kailangan itong itama agad. Kapag may kakulangan, dapat itong ilahad nang malinaw.

May mga sektor na kailangang tutukan, lalo na ang serbisyong pangkalusugan, edukasyon, at tulong sa mga mahihirap. Sa pagpapatuloy ng aking health reforms crusade, palagi kong iniisip kung paano mapapalakas ang primary care at kung paano mas mapapabilis ang access ng pasyente sa serbisyong kailangan nila. Ang pondo ay dapat nagiging konkretong serbisyo, hindi natitigil sa proseso.

Habang papalapit ang mga susunod na linggo, kasama rin sa aking isinasaisip ang kapakanan at kaligtasan ng publiko sa mga malalaking pagtitipon. Papalapit na rin ang Kapistahan ng Itim na Nazareno, at mahalagang maging handa ang lahat—mula sa seguridad hanggang sa serbisyong medikal—para maging maayos at ligtas ang paggunita.

Bilang patunay ng aking paninindigan sa serbisyo publiko, sa pagsisimula ng 2026 ay agad tumulong ang aming Malasakit Team sa mga biktima ng sunog sa Pasay City, Mandaluyong City at Makati City. Bukod dito, nagbigay rin ang Malasakit Team ng tulong sa mga biktima ng pagsabog ng granada sa Matalam, North Cotabato.

Sa ating patuloy na pagseserbisyo, nawa’y lalo pa nating patibayin ang diwa ng bayanihan at pagtutulungan bilang isang komunidad. Patuloy akong magsusulong ng mas maraming pasilidad pangkalusugan na makatutulong sa ating mga kababayang nangangailangan, at mananatili akong laging handang maglingkod sa sambayanang Pilipino sa abot ng aking makakaya. Bisyo ko ang magserbisyo at naniniwala ako na ang serbisyo sa tao ay serbisyo rin sa Diyos.

---

Kung mayroon kayong nais idulog o ipaabot sa inyong abang lingkod, maaari kayong sumulat sa BISYO MAGSERBISYO ni Bong Go, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa bisyo.magserbisyoo@gmail.com.

Paalala lamang na sana ay isama ninyo sa inyong mga liham ang inyong contact number upang mas madali namin kayong mapaglingkuran.

Mga aral ng 2025, panalangin para sa 2026

ni Judith Sto. Domingo @Asintado | January 9, 2026

Kumusta ang inyong pagsalubong sa 2026? Sana ay nakapahinga kayo nang sapat nitong nagdaang mahabang bakasyon at napuno muli ng sigla sa pagharap sa Bagong Taon. 

Kung napagbulay-bulayan na ninyo ang mga kaganapan at paano ninyo hinarap ang nakaraang taon ng 2025, sana ay nakalikom kayo ng matibay na mga reyalisasyon, aral o karunungang dadalhin sa kasalukuyang taon. 

Ilan sa mga maaaring kabilang sa mga pagtatanto na ito ay ang mga sumusunod: 

• Huwag katamaran ang pagbabasa sa araw-araw para lumalim ang kaalaman tungo sa pagbuti ng kalagayan sa buhay. 

• Huwag maging magastos at maging masinop sa pananalapi para may mahugot sa gitna ng pangangailangan. 

• Huwag makuntento sa taglay na skills o mga kasanayan, bagkus ay hasain pa o dagdagan ang mga ito para maging kalasag sa mga hamon ng buhay. 

• Iwaksi ang mga kaisipang negatibo na nagpapahirap sa puso't kalooban at piliing maging positibo lagi ang pananaw para magkaroon ng ibayong lakas na tahakin ang lakbayin tungo sa pangarap. 

• Humarap sa araw-araw na buo ang loob at may ganap na pananampalataya sa Diyos. 

Gayunman, bilang mga Pilipino ay marami tayong pangarap para sa kasalukuyang taon. Matingkad sa mga ito ang mga sumusunod:

• Mapagtibay na harinawa ang mga kaso laban sa tiwaling mga opisyal ng gobyerno at makasuhan sila at mapanagot tulad ng nararapat—lalo na ang mga mambabatas na milyun-milyon ang diumano'y kinamal mula sa kaban ng pamahalaan. 

• Matanggal o maetsapuwera na ang mga kalabisang buwis na hindi na dapat ipinapataw sa mga ordinaryong Pilipino tulad sa sistema ng ibang mga bansa. 

• Maging maayos na ang sistema ng healthcare sa buong Pilipinas, upang hindi na kailangang pumila tulad ng mga basang sisiw sa mga pagamutan o umamot ng kakarampot na tulong ang mga nagkakasakit nating kababayan.

• Maging mas abot-kaya ang presyo ng mga pagkain, para wala nang kumalam na sikmura samantalang busog na busog naman ang mga nasa kapangyarihan. 

• Mawala na ang mga sasakyang nagbubuga ng maiitim na usok sa daan, na noon pa dapat hindi na pinayagang mairehistro sapagkat sakit at peligro ang dulot ng mga ito. 

• Maayos na ang mga baku-bakong kalsada lalo na ang mga main thoroughfares, na nagpapabagal lalo na sa daloy ng trapiko at nagpapalugmok sa katawan ng pagod na nating mga pasaherong galing sa trabaho. 

• Mawala na ang talamak na sistema ng korupsiyon, sa pamamagitan ng paghihigpit sa mga daluyan nito sa pamahalaan at pagpapanagot sa lahat ng tiwali nang walang sinisino o sinasanto. 

Isang mapagpalang taong 2026 ang sumaating lahat! 

Pasasalamat at pagbati sa ating pinagpipitagang Sison family ng pahayagang ito, sa pangunguna ni Ms. Leonida "Nida" Sison, at kanyang mga anak na sina Ryan at Michelle. Mabuhay!

---

Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.

Delay na pagsampa ng kaso, ‘di nakakasira sa kredibilidad ng saksi

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | January 9, 2026

Dear Chief Acosta,

Saksi ako sa isang krimen. Inaamin kong may katagalan bago ko naipon ang lakas ng loob, dahil sa takot, upang magsampa ng reklamo at ituloy ang pagsasampa ng kaso. Dahil dito, may nagsabi sa akin na diumano ay maaaring maapektuhan ang aking kredibilidad bilang testigo dahil sa pagkaantala o “delay” sa pagrereklamo ko. Nais kong malaman kung totoo bang makasasama sa aking pagiging saksi ang aking pag-antala bago ko itinuloy ang pagsasampa ng kaso. – Jolly

---

Dear Jolly, 

Ang sagot sa iyong katanungan ay matatagpuan sa mga kaugnay na desisyon ng Korte Suprema na sinasabi na ang pagkaantala sa pag-ulat ng isang krimen o sa pagsasampa ng reklamo ay hindi awtomatikong sumisira sa kredibilidad ng isang testigo, lalo na kung ang naturang pagkaantala ay may sapat at makatwirang paliwanag.

Kaugnay nito, ipinaliwanag ng Korte Suprema sa kasong People vs. Fernandez (G.R. No. 134762, July 23, 2002), sa panulat ni Honorable Associate Justice Leonardo A. Quisumbing, ang mga sumusunod:

“Appellant’s allegation that it took Mrs. Bates more than nine months to make a criminal accusation against him before the police is, thus, correct. However, delay in reporting the crime or identifying the malefactors does not affect the credibility of a witness for as long as the delay is sufficiently explained. When the police queried Mrs. Bates why she waited until appellant was arrested before filing her complaint with them, she disclosed that she feared appellant might kill her, too. Fear of reprisal has been accepted by this Court as an adequate explanation for the delay or vacillation in filing criminal charges. The delay in making the criminal accusation having thus been explained, her credibility as a witness remains unimpaired.” 

Alinsunod sa nabanggit, kinikilala ng batas at ng ating mga hukuman na ang takot, pangamba, o kakulangan ng lakas ng loob—lalo na sa harap ng banta o panganib—ay mga lehitimong dahilan kung bakit maaaring maantala ang pagsasampa ng reklamo.

Batay sa iyong salaysay, ang dahilan ng iyong pagkaantala ay ang kakulangan mo noon ng lakas ng loob upang ituloy ang kaso. Ang ganitong kalagayan ay maaaring maituring na katulad ng mga sitwasyong kinikilala ng Korte Suprema bilang sapat na paliwanag. Dahil dito, ang iyong pag-antala sa pagrereklamo ay hindi basta maaaring gawing batayan upang kwestyunin o sirain ang iyong kredibilidad bilang testigo. Tandaan na sa usapin ng pagkaantala sa pagsampa ng reklamo, ang mahalaga ay ang pagkakaroon ng makatwirang paliwanag dito at ang pagkakatugma ng iyong salaysay sa iba pang ebidensiya sa kaso.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.