P1.7 trillion pondo para sa edukasyon, aprub na sa Senado

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | December 11, 2025

Inaprubahan na ng Senado sa ikatlo at huling pagbasa ang bersyon nito ng 2026 national budget, ang kauna-unahang tumugon sa pamantayan ng United Nations para sa paggasta sa edukasyon.

Sa bersyon ng budget na ipinasa ng Senado ngayong linggo, P1.37 trilyon ang inilaan sa sektor ng edukasyon, katumbas ng 4.5% ng Gross Domestic Product (GDP). Ito ang kauna-unahang budget na sumusunod sa rekomendasyon ng UNESCO na maglaan ng 4 hanggang 6% ng GDP para sa sektor ng edukasyon.

Hindi lamang natin ilalaan ang pinakamataas na pondo sa edukasyon para sa 2026.  Titiyakin din natin na mabibigyang prayoridad ang mga mahahalagang programa upang mapalawak ang access sa edukasyon at mapatatag ang pundasyon ng ating mga kabataan. 

Sa pagkakataong ito, nais kong bigyang-diin ang mga mahahalagang pagbabagong ginawa ng Senado upang tumaas pa lalo ang pondo ng edukasyon. Nagdagdag tayo ng P19.2 bilyon sa halagang nakasaad sa General Appropriations Bill (GAB) o House Bill No. 4058 upang makapagpatayo ng mahigit 24,000 na mga bagong silid-aralan sa bansa.

Makakatanggap din ang Department of Education ng P28.6 bilyon para sa School-Based Feeding Program upang masaklaw ang 200 na araw ng pasukan. Inaasahang 4.8 milyong mga mag-aaral ang makikinabang sa naturang programa, kabilang ang lahat ng mga mag-aaral sa Kindergarten at Grade 1. Magpapatuloy naman ang suporta sa mga ‘wasted’ at ‘severely wasted’ na mga mag-aaral mula Grade 2 hanggang Grade 6.

Para sa mga State Universities and Colleges (SUCs), maglalaan tayo ng P139.03 bilyon. Mas mataas ito ng P7.35 bilyon sa halagang nakalaan sa GAB, upang palawakin ang kanilang kakayahang tumanggap ng mas maraming mag-aaral. Pinuna kase natin noon na may 168,000 na mga kwalipikadong mag-aaral na hindi nakapag-enroll sa mga SUCs dahil  sa kakulangan ng kanilang mga kapasidad.

Naglaan din tayo ng P1 bilyon sa ilalim ng Local Government Support Fund upang ma-convert ang mahigit P3,000 daycare centers sa mga fourth at fifth class municipalities bilang Child Development Centers (CDCs). Saklaw din ng naturang pondo ang paglikha ng 150 plantilla positions ng mga Child Development Workers. 

Nagpapasalamat tayo sa ating mga kasamahan sa Senado para sa kanilang tulong na gawing mas transparent ang proseso ng pagba-budget. Ngayong nasa huling yugto na tayo ng pagbuo ng 2026 national budget, hinihimok natin ang ating mga kababayan na patuloy na maging mapagmatyag. Sama-sama nating tiyaking magiging malaya ang 2026 budget mula sa anumang anyo ng katiwalian.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Dagdag-pondo sa feeding program, maraming mag-aaral ang makikinabang

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | December 9, 2025

Noong sinimulan nating talakayin ang panukalang 2026 national budget, tiniyak ng inyong lingkod na bibigyan natin ng prayoridad ang edukasyon. Bukod dito, binigyan din natin ng prayoridad ang kalusugan at mga social services na magtataguyod sa kapakanan ng ating mga kababayan.

Kaya naman nagdagdag ang inyong Senate Committee on Finance ng pondo para palawakin pa ang School Based-Feeding Program ng Department of Education (DepEd) at ang Supplementary Feeding Program ng Department of Social Welfare and Development (DSWD). 

Napakahalagang matutukan ang kalusugan ng ating mga kabataan, lalo na’t pinatatatag nito ang kanilang pundasyon. Batay sa mga pag-aaral, isa sa apat na mga batang wala pang limang taong gulang ang itinuturing na stunted o maliit para sa kanilang edad. Nakakaapekto ito sa pagbuo ng kanilang isipan, sa kanilang kakayahang unawain ang kanilang mga aralin, at sa kanilang abilidad upang magkaroon ng magandang hanapbuhay. 

Sa ilalim ng Senate committee report sa panukalang 2026 national budget, dinagdagan pa ng P15.06 bilyon ang P13.61 bilyon na nakalaan na sa ilalim ng General Appropriations (GAB) Bill (House Bill No. 4058) para sa School-Based Feeding Program. 

Gamit ang higit P28 bilyong pondo, maipapatupad ng DepEd ang feeding program sa loob ng 200 araw o katumbas ng isang buong school year. Inaasahan ding 4.8 milyong mga mag-aaral ang makikinabang sa naturang programa. Sasaklawin ng programa ang lahat ng mga mag-aaral sa Kindergarten at Grade 1. Magpapatuloy ang suporta ng programa sa mga ‘wasted’ at ‘severely wasted learners’ mula Grade 2 hanggang Grade 6. 

Sa ilalim ng proposed 2026 national budget, naglaan tayo ng P369 milyon para suportahan ang 140,000 na mga batang mag-aaral na nagdadalang-tao na humaharap sa kakulangan sa nutrisyon. Susuportahan din ng naturang pondong ito ang mga mag-aaral na lagpas ng Grade 6 na kabilang sa mga nangangailangang sektor.

Makakatanggap naman ang Supplementary Feeding Program ng dagdag na P3.3 bilyon maliban sa P3.32 bilyon na inilaan sa ilalim ng GAB. Mapapalawak ng naturang pondo ang bilang ng feeding days ng programa mula 120 hanggang 180. Mahigit 1.8 milyong mga batang wala pang limang taong gulang na naka-enroll sa mga Child Development Centers (CDCs) ang makikinabang sa naturang programa. 

Ngayong inaasahang aaprubahan na ng Senado ang bersyon nito ng 2026 national budget, pati na rin ang talakayan kasama ng ating mga kasamahan sa Kamara sa bicameral conference, mahalagang patuloy nating matutukan ang magiging mga usapin upang tiyakin na ang bawat pisong binabayarang buwis ng taumbayan ay napupunta sa tamang mga programa.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Pagpapatayo ng mga klasrum, tuluy-tuloy lang!

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | December 4, 2025

Noong nakaraang Hulyo, nalaman natin na kulang ng 147,000 ang mga silid-aralan sa buong bansa. Napakahalaga ng pagkakaroon ng sapat na classroom dahil sa mga espasyong ito hinuhubog ang susunod na henerasyon ng mga Pilipino. Kung nananatiling kulang ang ating mga silid-aralan, hindi makakapagturo nang maayos ang ating mga guro, hindi matututo ang ating mga mag-aaral, at magpapatuloy ang krisis sa edukasyon.

Kaya naman sa ilalim ng 2026 national budget, nananatiling prayoridad natin ang pagpapatayo ng mga silid-aralan. Nagdagdag ang Senate Committee on Finance ng P19.3 bilyon sa P48.7 bilyon na inilaan sa ilalim ng General Appropriations Bill (House Bill No. 4058) para sa mga classrooms. 

Umabot na sa halos P68 bilyon ang pondong ilalaan natin para sa pagpapatayo ng mga classrooms, mas mataas na ng halos limang beses kung ihahambing sa P15.25 bilyon na inilaan ng National Expenditure Program. Gamit ang pondong ito, makakapagpatayo tayo ng 19,000 hanggang 27,000 na mga silid-aralan.

Bagama’t malayo pa ito sa kabuuang kailangan nating mga silid-aralan sa buong bansa, mahalagang ipagpatuloy ang pagpapatayo ng mga classroom hanggang sa mapunan natin ang pangangailangan.  

Ngunit hindi lang tayo basta maglalaan ng pondo para sa pagpapatayo ng mga classroom. Simula sa susunod na taon, gagamit na tayo ng iba’t ibang paraan upang makapagpagawa ng mga silid-aralan. Hindi na lamang ang Department of Public Works and Highways ang maaaring magtayo ng mga classroom. 

Pahihintulutan natin ang Department of Education (DepEd) na magkaroon ng Memorandum of Agreement (MOA) sa mga local government units (LGUs) at mga Civil Society Organizations (CSOs) upang magpatayo ng mga silid-aralan. Sa mga lugar, kung saan may hamon pagdating sa peace and order, maaaring magkaroon ang DepEd ng MOA sa Armed Forces of the Philippines Corps of Engineers.

Papayagan na rin natin ang mga public-private partnership (PPP) para sa pagpapatayo ng mga classroom. Sa katunayan, naglaan tayo ng P160 milyon para sa site development activities ng mga proyekto sa ilalim ng PPP. Gamit ang iba’t ibang mga paraang ito, sabay-sabay na makakapagpatayo ng classrooms ang iba’t ibang sektor at maaaring mas marami tayong magagawang silid-aralan sa susunod na taon.

Noong nagsimula ang talakayan para sa 2026 national budget, nanindigan ang inyong lingkod na ang budget na ito ay tututok sa edukasyon. Dahil maituturing na pangunahing pangangailangan ang mga classrooms, tiniyak nating mabibigyan ito ng prayoridad sa susunod na taon. Patuloy nating tutukan ang mga nalalabing araw ng pagtalakay sa 2026 national budget at sama-sama nating tiyaking itataguyod nito ang kapakanan ng ating mga kababayan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com