Repatriation program, pinalalakas para sa OFWs na apektado ng US-Israel vs. Iran war

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | April 7, 2026

Nitong nakaraang linggo, inilabas ang preliminary report ng Proactive Response and Oversight for Timely and Effective Crisis Strategy (PROTECT) Committee, kung saan nagbigay tayo ng mga rekomendasyon sa pagtugon sa kasalukuyang mga problemang dulot ng krisis sa Gitnang Silangan.Isa sa mga isinusulong natin ang pagpapatatag ng repatriation program para sa ating mga Overseas Filipino Workers, kabilang ang mga programa para sa upskilling at reskilling.

Hinihimok din natin ang Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) na palawakin pa ang kanilang mga programa para sa upskilling at reskilling ng mga manggagawang nawalan ng trabaho.

Kung babalikan natin ang 2026 national budget, P8 bilyon ang inilaan para sa Training for Work Scholarship sa ilalim ng TESDA. May P3.7 bilyon ding nakalaan para sa Special Training for Employment Program. Layunin nito na matulungan ang ating mga OFWs na makahanap ng trabaho o iba pang mga oportunidad para sa kanilang reintegration.

Mahalagang tiyakin nating handa ang ating OFWs sa mga bagong oportunidad sa bansa upang mabigyan sila ng mas matibay na pag-asa sa buhay.Pinangangambahan natin na kung sakaling magtagal pa ng 90 araw ang alitan sa Gitnang Silangan, maaaring dumami ang bilang ng mga kababayan nating walang trabaho.

Batay sa ating pagsusuri, ang mga kababayan nating nagtatrabaho sa Saudi Arabia, Qatar, at United Arab Emirates ang nakikita nating lubos na maaapektuhan, lalo na’t sa mga bansang ito may pinakamaraming bilang ng mga land-based OFWs, batay sa datos ng nakaraang taon.

Sa ilalim naman ng ating panukala, magiging bahagi ng reintegration framework ang mapping ng mga skills at sa domestic labor market demands, mga targeted na programa para sa job placement, at access sa abot-kayang pinansya upang tulungan silang makapagsimula muli.

Patuloy nating tututukan ang krisis sa Gitnang Silangan at ang epekto nito sa ating mga kababayan sa loob at labas ng bansa. Makakaasa ang ating mga kababayan na patuloy na maghahain ng mga panukalang aksyon ang PROTECT Committee upang matulungan ang mga kababayan nating nangangailangan ng tulong. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Sapat na suplay ng langis at produktong petrolyo, dapat tiyakin

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | April 2, 2026

Kamakailan ay ipinag-utos ng Pangulo ang pakikipag-usap ng ating Department of Foreign Affairs sa Embahada ng Iran upang matiyak na makakadaan at makarating nang ligtas ang mga oil tankers na dadaan sa Strait of Hormuz patungo ng Pilipinas.

Ikinagagalak natin ang balitang ito, lalo na’t iminungkahi ng inyong lingkod ang hakbang na ito nitong mga nakaraang araw. Kung ating babalikan, ginawa ng bansang Thailand ang parehong hakbang na magkaroon ng negosasyon sa bansang Iran. Kasunod nito, natiyak nilang makakadaan nang ligtas sa Strait of Hormuz ang kanilang oil tankers at mga commercial vessels.

Sa gitna ng matinding krisis na ating kinakaharap, mahalaga ang pakikipag-ugnayan natin sa iba’t ibang mga bansa, upang matiyak nating may sapat na suplay ng langis at mga produktong petrolyo na magagamit ng ating mga kababayan. Kailangang matiyak natin ang sapat na suplay ng mga produktong ito upang maprotektahan natin ang ating mga mamamayan mula sa pinsalang dulot ng kasalukuyang krisis sa ating ekonomiya.

Ang pakikipag-usap sa bansang Iran ay isa lamang sa mga hakbang na ating isinusulong upang malagpasan ng ating mga kababayan ang krisis na kinakaharap. Nitong mga nakaraang araw, nagmungkahi pa tayo ng ilang mga hakbang na maaaring magbigay ng proteksyon sa atin.

Kabilang dito ang panawagan natin sa Department of Energy (DOE) at sa Department of Trade and Industry (DTI) na tiyaking may sapat na suplay ng liquefied petroleum gas (LPG), bantayan ang presyo sa merkado, at kung kinakailangan ay magpataw ng price cap sa mga produktong ito.

Ang pagpataw ng price cap sa panahon ng krisis o sakuna ay alinsunod sa Republic Act No. 10623 na nag-amyenda sa ilang probisyon ng Price Act (RA 7581).Bilang Chairman ng Proactive Response and Oversight for Timely and Effective Crisis Strategy (PROTECT) Committee, tinitiyak ng inyong lingkod ang kahandaan nating makipagtulungan sa UPLIFT (Unified Package for Livelihoods, Industry, Food, and Transport) Committee na pinamumunuan ng Pangulo.

Matatandaang binuo ang UPLIFT Committee matapos ideklara ang national energy emergency sa bansa. Iisa ang ating layunin: gumawa ng mga hakbang upang bigyang proteksyon ang ating mga kababayan mula sa pinsalang dulot ng krisis sa Gitnang Silangan. Kung kinakailangan, nakahanda ang Senado na magpasa ng kaukulang batas o mga batas upang matulungan ang ating mga kababayan.

Sa mga susunod na araw, asahan ninyong patuloy nating isusulong ang mga hakbang at mga polisiya na layong itawid at ibangon ang ating mga kababayan sa gitna ng hinaharap nating krisis. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Paglala ng mental health crisis, tinututukan ng pamahalaan

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | March 31, 2026

Sa gitna ng pag-akyat ng mga naitalang kaso ng suicide sa Metro Manila, isinusulong ng inyong lingkod ang mas maigting na pagpapatupad ng mga komprehensibong programa sa mental health.

Iniulat kamakailan ng National Capital Region Police Office (NCRPO) na mahigit doble ang inakyat ng bilang ng mga kaso ng “self-harm” sa National Capital Region sa unang tatlong buwan ng 2026. Nakapagtala ang NCRPO ng 111 kaso mula January 1 hanggang March 23 ngayong taon, mas mataas ng halos tatlong beses sa 38 na naitala sa parehong mga buwan noong 2025.

Nakakabahala ang datos na ito dahil ipinapakita lang na hinaharap din ng bansa ang lumalalang krisis pagdating sa mental health. Kung hindi tayo kikilos, maaaring umakyat pa ang bilang ng ating mga kababayang magwawakas ng kanilang mga buhay.

Sa gitna ng pagdami ng mga kasong ito, mahalagang tiyakin natin ang epektibong pagpapatupad ng mga programa sa mental health upang magbigay ng proteksyon at pagkalinga sa mga Pilipinong nangangailangan ng tulong. Sa ilalim ng 2026 national budget, may P742.6 milyong nakalaan para sa pagpapatupad ng Mental Health Program alinsunod sa mandato ng Mental Health Act (Republic Act No. 11036).

Mahalagang isaisip din natin na sa gitna ng tumitinding krisis na kinakaharap ng ating bansa dahil sa pagtaas ng presyo ng langis at mga pangunahing bilihin, ngayon din higit kailangan ng ating mga kababayan ang suporta — hindi lamang upang maitawid ang kanilang mga pangangailangan araw-araw — kundi para rin itaguyod ang kanilang kaligtasan at kapakanan.

May mahalaga ring papel ang ating mga paaralan upang maghatid ng mga programa at serbisyong pang-mental health sa ating mga mag-aaral. Naglaan din ang 2026 national budget ng P2.9 bilyon para sa pagpapatupad ng School-Based Mental Health Program alinsunod sa mandato ng Basic Education Mental Health and Well-Being Promotion Act na isinulong ng inyong lingkod.Kung babalikan natin ang naturang batas, layon nitong itaguyod ang mental health at kapakanan ng ating mga mag-aaral, pati na rin ang pagpigil sa mga kaso ng suicide.

Popondohan din ng 2026 national budget ang paglikha ng Learner Wellness Division sa ilalim ng Bureau of Learner Support Services. Tungkulin ng tanggapang ito na magtakda ng mga targets sa pagpapatupad ng batas, pagpuno sa mga kinakailangang posisyon, at pagbuo ng mga school mental health offices at care centers.

Ilan lamang ito sa mga maaari nating gawin upang suportahan ang ating mga kababayan pagdating sa kanilang mental health. Sa ating mga kababayan, huwag tayong magdalawang-isip na humingi ng tulong sa mga propesyonal kung may pinagdaraanan tayo sa ating mental health. Sa kabila ng mga hamong ating kinakaharap, hindi tayo nag-iisa, meron tayong karamay, at meron tayong maaaring takbuhan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com