Pinakamahusay na training at edukasyon, ibigay sa mga guro

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | Apr. 3, 2025

Pinangunahan kamakailan ng Commission on Higher Education (CHED) ang Excellence in Quality Assurance in Teacher Education (EQUATE) Awards, kung saan kinilala ang mga Teacher Education Institutions (TEIs) na patuloy na nagpapakita ng kahusayan sa paghubog ng mga susunod na henerasyon ng mga guro. 

Kinilala ang mga naturang TEIs para sa pagpapanatili ng pinakamataas na mga pamantayan pagdating sa pre-service teacher education programs. Para sa kaalaman ng ating mga kababayan, ang pre-service teacher education ay tumutukoy sa mga programa o kursong kinukuha ng mga nagnanais maging guro bago kumuha ng Board of Licensure Examination for Professional Teachers (BLEPT).Kabilang din sa mga kinilala sa EQUATE Awards ang mga patuloy na nagpakita ng mataas na marka sa BLEPT. 

Binabati natin ang mga kinilalang TEIs at hangad nating ipagpatuloy nila ang pagpapakita ng kahusayan. Kung ako ang tatanungin, naniniwala akong ang ating mga guro ang may pinakamahalagang papel sa edukasyon ng ating mga kabataan. Kaya naman kung nais nating iangat ang kalidad ng edukasyon sa ating bansa, mahalagang tiyakin din nating nakakatanggap ang mga susunod na henerasyon ng mga guro ng pinakamahusay na pagsasanay o training sa kolehiyo pa lamang.

Kaya naman isinulong natin ang pagsasabatas ng Excellence in Teacher Education Act (Republic Act No. 11713) na layong itaas ang kalidad ng edukasyon para sa ating mga guro. Pinapatatag ng naturang batas ang Teacher Education Council (TEC) upang mapaigting ang ugnayan sa mga ahensyang may kinalaman sa edukasyon ng ating mga guro: ang Department of Education (DepEd), CHED, at ang Professional Regulation Commission (PRC). 

Sa pamamagitan ng mas pinaigting na ugnayang ito, matitiyak nating natuturuan ang ating mga guro batay sa pangangailangan ng DepEd, lalo na’t sa ating mga pampublikong paaralan nagtuturo ang karamihan sa mga nagtapos mula sa mga TEIs. Matitiyak din natin na ang BLEPT ay akmang sukatan sa kahandaan ng mga gurong pumasok sa ating sistema ng edukasyon. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Mga magulang, guro at LGUs, magtulungan para matigil ang karahasan sa iskul

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | Apr. 1, 2025

Nabalitaan natin noong nakaraang linggo na isang Grade 8 student sa isang paaralan sa Parañaque ang nasawi matapos saksakin ng kanyang kamag-aral. Nakakalungkot ang pangyayaring ito at ipinapaabot natin ang ating pakikiramay sa pamilya ng nasawing mag-aaral. 

Nakakabahala ang nagaganap na ito lalo na’t noon lamang Pebrero ay napaulat din ang ilang mga insidente ng saksakan na kinasangkutan ng mga mag-aaral sa iba’t ibang bahagi ng bansa.

Matagal nang problema sa atin ang bullying. Kung babalikan natin ang mga resulta ng Programme for International Student Assessment (PISA) noong 2018 at 2022, lumalabas na pinakamataas ang mga insidente ng bullying sa ating bansa kung ihahambing sa ibang mga bansang lumahok sa naturang international large-scale assessment. 

Nakakaalarma ang mga insidenteng nababalitaan natin dahil tila dumarami ang mga mag-aaral na nasasangkot sa karahasan. Sa pagsugpo ng ganitong mga insidente, mahalaga ang papel ng ating mga magulang upang magabayan ang kanilang mga anak.  

Nakasaad sa Juvenile Justice Welfare Act of 2006 (Republic Act No. 9344) na exempt sa criminal liability ang mga kabataang 15 taong gulang pababa. Ngunit kailangang dumaan sa intervention ang isang batang nasangkot sa krimen. Kabilang sa mga

maaaring maging intervention ang counseling, skills training, at patuloy na edukasyon. 

Ngayon, ang mag-aaral na nasa Grade 8 na sumaksak sa kanyang kaklase ay isinailalim na sa kustodiya ng Bahay Pag-Asa ng Department of Social Welfare and Development (DSWD).

Nais ko ring bigyang-diin ang mahalagang papel at tungkulin ng ating mga magulang para mapigilan ang pagiging marahas ng ating mga kabataan. Sa ilalim ng Civil Code, maaaring magkaroon ng civil liability o pananagutan ang mga magulang para sa mga pinsalang dulot ng kanilang mga anak. Ito ay kung mapapatunayang naging pabaya sila sa pagganap ng kanilang tungkulin. 

Mahalaga rin ang papel at tungkulin ng ating mga paaralan, kabilang ang mga guro at mga school administrators. Sa ilalim ng Family Code, maaaring magkaroon ng civil liability o pananagutan ang paaralan at mga kawani nito kung mapapatunayang nagpabaya o nagkulang sila sa kanilang tungkulin lalo na’t may otoridad sila sa kanilang mga mag-aaral.

Nais ko ring bigyang-diin ang mahalagang tungkulin ng ating local government units (LGU) upang masugpo ang karahasan sa mga paaralan. Dahil mas nauunawaan ng mga LGU ang sitwasyon ng kanilang mga paaralan sa kanilang nasasakupan, maaari silang magpatupad ng mga hakbang at mga programa para sa kaligtasan ng mga mag-aaral.

Tuloy din ang ating panawagan para sa mas matatag na mga programa para sa counseling at mental health. Magagawa natin ito kung epektibo nating maipatutupad ang Basic Education Mental Health and Well-Being Promotion Act na nagmamandato ng pagkakaroon ng school-based mental health program. Layon din ng batas na tiyakin ang pagkakaroon ng sapat na bilang ng mga eksperto, kabilang ang mga guidance counselor, upang gabayan at pangalagaan ang mental health ng ating mga mag-aaral.

Malaking hamon ang pagsugpo sa karahasan na nangyayari sa loob mismo ng ating mga paaralan, ngunit kung tayo ay magtutulungan — mga magulang, mga guro, at mga komunidad — maitataguyod natin ang kaligtasan at kapakanan ng ating mga mag-aaral.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Bilang ng taon sa kolehiyo, dapat bawasan

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | Mar. 27, 2025

Simula School Year (SY) 2025-2026 ay unti-unting ipapatupad ng Department of Education (DepEd) ang bagong curriculum ng senior high school (SHS). 

Sa ilalim ng bagong curriculum, magiging dalawa na lamang ang tracks na maaaring kunin ng mga mag-aaral: ang academic track at ang technical professional track o techpro.

Magiging bahagi na ng academic track ang dating sports at arts and design strands. Mababawasan din ang mga core subjects mula 15 pababa sa apat. Kakailanganin ding kumuha ng mga mag-aaral ng apat hanggang pitong electives, kabilang ang work immersion o capstone project. 

Bagama’t sinusuportahan natin ang mas simpleng programa para sa SHS, patuloy naman nating hinihimok ang DepEd at ang Commission on Higher Education (CHED) na mag-ugnayan upang mapaikli ang panahong kinakailangang gugulin para sa kolehiyo. 

Kung babalikan natin ang mga deliberasyon para sa Enhanced Basic Education Act of 2013 (Republic Act No. 10533) o K to 12 Law, ipinangako noon na ang dagdag na taon sa high school ay magdudulot ng mas kaunting taon sa kolehiyo pero hindi ito naisakatuparan. 

Ipinangako rin ng K to 12 na magiging mas handa sa kolehiyo ang mga magtatapos nito. Ngunit batay sa Year Two Report ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II), ‘below-proficient’ ang mga National Achievement Test (NAT) scores ng mga mag-aaral sa Grade 12 noong 2022. 

Kinakailangan pang magpatupad ng bridging programs ang mga higher education institutions (HEIs) dahil hindi pa handa ang mga SHS graduates sa kolehiyo. Isa ito sa mga dahilan kung bakit hindi nabawasan ang mga taong dapat gugulin ng mga mag-aaral sa kolehiyo. Para sa inyong lingkod, kailangan nang tanggalin ang mga bridging programs na ito. 

Kung ating babalikan, apat lamang sa 10 sa ating mga kababayan ang nagsasabing kuntento sila sa SHS. Sa isang Pulse Asia survey na kinomisyon ng inyong lingkod, lumalabas na 41% lamang ang kuntento sa SHS, 42% ang hindi kuntento, samantalang 16% ang nagsasabing hindi sila tiyak kung kuntento ba sila o hindi sa programa. 

Mahalagang pag-usapan at pag-isipan nang maigi ng DepEd at CHED kung paano mapapaiksi ang panahon ng mga mag-aaral sa kolehiyo. Kung magagawa natin ito, mas madaling makakapagtapos ang mga mag-aaral at madali rin silang makakahanap ng trabaho.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com