top of page
Search

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | February 9, 2026



Sabi ni Doc Riboflavin deficiency at ang epekto nito sa kalusugan

Photo File



Dear Doc Erwin, 

 

Ako ay isang university student at kasalukuyang nanunuluyan at isang bedspacer sa isang pribadong bahay malapit sa aming paaralan. Dahil sa aking kalagayan, madalas na kumakain na lamang ako sa mga fast food stores.


Sa ikalawang taon ng aking pag-aaral, nakaranas ako ng iba't ibang uri ng mga sintomas katulad ng pamamaga ng dila, mga singaw sa bibig at palagian na pangangati at pagluluha ng aking mga mata. 


Ayon sa aking ka-eskwela na nagmi-major sa Nutrition, maari itong sintomas ng Riboflavin vitamin deficiency. Ano ba ang Riboflavin vitamin? Ano anong uri ng pagkain ang mayroon o mayaman sa Riboflavin? At anu-anong dahilan ng kakulangan ng Riboflavin? May sakit ba na maiiwasan kung regular na iinom ng Riboflavin vitamin?


Sana ay makarating sa inyo ang liham na ito at masagot ang aking mga katanungan.


— Josephine



Maraming salamat Josephine sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at sa pagbabasa ng BULGAR newspaper.

 

Ang Riboflavin ay isang uri ng water soluble vitamin na kabilang sa mga Vitamin B. Ito ay karaniwan na tinatawag na Vitamin B2. Kaunti lamang ang Vitamin B2 sa ating katawan at dahil sa ginagamit ng ating katawan ang Vitamin B2 sa pag-breakdown ng carbohydrate, protina at fats mula sa ating pagkain upang makagawa ng energy, mabilis na nauubos ang supply ng Vitamin B2 sa ating katawan. Dahil dito, kinakailangan natin na magkaroon ng regular na supply ng Vitamin B2 mula sa pagkain o pag inom ng supplements.


Kailangan natin ang mga iba’t ibang  uri ng Vitamin B upang mapanatili ang kalusugan ng ating katawan, kabilang na ang ating digestive system, liver, mga mata, nerves, muscles at skin. Kailangan din ito sa paggawa ng hormones ng ating adrenal glands. 


Naniniwala ang mga dalubhasa na maaring maka-prevent ng cataracts at migraine headache ang Vitamin B2. Maaari rin itong makatulong sa mga may autism kasama ng Vitamin B6 at Magnesium.


Saan naman tayo makakakuha ng Vitamin B2? Ang itlog, karne ng manok at baka partikular ang kidneys at atay mula dito ay mayaman sa Vitamin B2. May Vitamin B2 din ang asparagus, parsley, broccoli, spinach, mushroom, sweet potato, nuts at mga beans. Ang pag-steam o microwave ay mabisang paraan ng pagluluto upang mas maraming Vitamin B2 ang makuha sa mga nabanggit na pagkain.


Ayon sa Food and Nutrition Board ng bansang Amerika, kinakailangan natin ng 1 mg hanggang 1.3 mg ng Vitamin B2 araw-araw.  Tumataas ang Recommended Daily Allowance (RDA) sa mga nagbubuntis at mga nursing mothers.


Maaaring ang mga sintomas na iyong nararanasan ay dahilan sa kakulangan ng Vitamin B2 o tinatawag na ariboflavinosis. Bukod sa iyong nararanasan, maaring magkaroon ng hair loss at sore throat. Maaari ring magkaroon ng cataract at anemia kung matagal ng may kakulangan sa Vitamin B2. Makakabuti na kumonsulta agad sa isang doktor upang malaman ang kalagayan ng iyong kalusugan. Maaaring may ibang sakit bukod sa kakulangan ng Vitamin B2.


Ang Vitamin B2 deficiency ay maaring dahil sa kakulangan ng Vitamin B2 mula sa kinakaing pagkain. Maari rin na ito ay dahil sa riboflavin transporter deficiency na mula sa genetic mutation at karaniwang nagmamanifest sa mga kabataan.


Makakatulong ba ang pag inom ng Vitamin B supplement o pagkain ng may sapat na Vitamin B2  upang makaiwas sa cancer? Ayon sa Melbourne Collaborative Cohort Study, isang prospective study kung saan pinag-aralan ang mahigit sa 41,000 na indibidwal, mas mababa ang risk na magkaroon ng lung cancer ang mga current smokers na sapat ang intake ng Vitamin B2. 


Sa Women’s Health Initiative Observational Study, mas mababa ang risk na magkaroon ng colorectal cancer ang sapat ang intake ng Vitamin B2. Kasama sa pag-aaral na ito  ang mahigit sa 88,000 na post-menopausal women.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | January 26, 2026



Sabi ni Doc Lithium orotate para sa may dementia na senior citezen

Photo File



Dear Doc Erwin, 

Maraming salamat sa patuloy ninyong paghahatid ng mga bagong pag-aaral tungkol sa kalusugan. Isa ako sa mga masugid na tagasubaybay ng Sabi ni Doc column at ng BULGAR newspaper.


Nais ko sanang magtanong tungkol sa supplement na Lithium orotate. Ano ba ang Lithium orotate at paano ito makakatulong laban sa dementia? Ano ang pinakabagong pag-aaral tungkol dito? May iba bang health benefits ang pag inom ng Lithium orotate? Safe ba na uminom ng regular ng Lithium orotate?


— Francisco


 

​​​​​​Maraming Salamat Francisco sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng BULGAR newspaper. 

 

Ang lithium orotate ay isang uri ng trace mineral na lithium na itinuturing na nutraceutical o low-dose, over-the-counter dietary supplement. Karaniwan itong ginagamit upang makatulong sa mood balance at brain health.


Sa isang pag-aaral na isinagawa ng Harvard Medical School at inilathala sa scientific journal na Nature noong Setyembre 2025, natuklasan ng mga siyentista sa pangunguna ni Dr. Liviu Aron ng Department of Genetics na ang kakulangan sa lithium ay maaaring maging salik sa pagkakaroon at paglala ng dementia, kabilang ang Alzheimer’s disease. Ayon sa pag-aaral, ang lithium supplementation ay maaaring makatulong upang maiwasan ang dementia o mapabagal ang paglala nito. Natukoy rin na ang lithium orotate ang isa sa mga mabisang anyo ng lithium para sa layuning ito.


Samantala, sa hiwalay na pag-aaral nina Dr. Lars Vedel Kessing at ng kanyang mga kasamahan mula sa University of Copenhagen, napag-alaman na sa mga lugar sa Denmark na may mas mataas na antas ng lithium sa drinking water, mas mababa ang panganib ng populasyon na magkaroon ng dementia.


Mayroon pa bang iba pang benepisyo sa kalusugan ang pag-inom ng low-dose lithium orotate? Ayon sa isang artikulo ng mga siyentista mula sa Brock University sa Ontario, Canada, na inilathala sa Current Neuropharmacology noong Marso 30, 2023, maraming posibleng benepisyo ang low-dose lithium. Batay sa pag-aaral nina Dr. Sophie Hamstra at ng kanyang mga kasamahan, ang low-dose lithium ay maaaring makatulong sa paglaban sa iba’t ibang kondisyon gaya ng cardiovascular disease, sarcopenia, osteoporosis, Alzheimer’s disease, obesity, at type 2 diabetes.


Dagdag pa rito, sa isang pag-aaral ng mga mananaliksik mula sa Institute of Psychiatry, Psychology & Neuroscience ng King’s College London sa United Kingdom, maraming umiinom ng low-dose lithium supplement ang nag-ulat ng positibong epekto nito sa pagpapabuti ng mood, pagbawas ng anxiety, at paghusay ng cognition. Ang resulta ng pag-aaral na ito ay nailathala sa Canadian Journal of Psychiatry noong Marso 28, 2025.


Kung ninanais ninyong uminom ng low-dose lithium orotate, makabubuting sumangguni muna sa inyong pinagkakatiwalaang doktor. Paalala na ang mga may sakit sa bato, mga buntis, at nagpapasuso ay hindi pinapayuhang uminom ng ganitong uri ng supplement.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | January 20, 2026



Sabi ni Doc Glycine Health

Photo File



Dear Doc Erwin, 


Ako ay isang college student sa isang private university sa Maynila. Mahilig akong mag-exercise at lumahok sa mga sports activities. Dahil dito, inaalagaan ko ang aking kalusugan sa pamamagitan ng tamang pagkain at pag-inom ng mga supplements upang mapanatili ko ang aking sigla at lakas ng pangangatawan.


Sa isang youtube video, napanood ko na ang Glycine daw ay mabisa at makakatulong sa exercise performance at recovery. May mga pag-aaral na ba na nagpapatunay nito? Ano ang epekto ng Glycine sa ating pangangatawan?


Sana ay mabigyan n’yo ng pansin at masagot ang aking mga katanungan. – Martin 



Maraming salamat Martin sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng BULGAR newspaper. 


Ang amino acetic acid, na mas kilala bilang glycine, ay mahalaga sa pagbuo ng iba’t ibang biomolecules sa ating katawan, tulad ng antioxidant na glutathione at creatine. Mahalaga rin ito sa paggawa ng maraming uri ng protina na kinakailangan ng katawan, kabilang ang collagen.


May kakayahan ang ating katawan na lumikha at gumamit ng glycine. Maaari rin itong makuha mula sa mga pagkaing gaya ng karne ng baboy, baka, at manok, pati na rin sa itlog at mga produktong dairy. Para naman sa mga vegan at vegetarian, may glycine sa mga gulay tulad ng carrots, talong, beets, patatas, kamote, legumes, mushrooms, nuts, at iba’t ibang uri ng prutas.


Ayon sa isang artikulo sa Sports (Basel) journal na inilathala noong Setyembre 2024, sa pangunguna ni Dr. Arnulfo Ramos-Jimenez ng Department of Health Sciences, Biomedical Sciences Institute ng Autonomous University of Ciudad Juarez sa Mexico, maraming pag-aaral na ang isinagawa hinggil sa glycine bilang anti-inflammatory, immunomodulatory, at cytoprotective agent. Sinuri rin ang paggamit nito sa mga may obesity, diabetes, cancer, sakit sa puso, at fatty liver disease. Batay sa mga pag-aaral na ito, naniniwala ang mga mananaliksik na maaaring makatulong ang glycine sa pagpapabuti ng physical performance at endurance, mas mabilis na recovery matapos ang ehersisyo o injury, at sa muscle growth.


Samantala, sa pag-aaral ng mga dalubhasa mula sa China Agricultural University at Texas A&M University, natuklasang ginagamit ang glycine upang maiwasan ang tissue injury, mapalakas ang antioxidant capacity, mapabilis ang protein synthesis at wound healing, at mapahusay ang immune system. Ayon kay Dr. Weiwei Wang, nakatutulong din ang glycine sa mga pasyenteng may cancer, iba’t ibang inflammatory diseases, at metabolic disorders tulad ng obesity at diabetes. Nailathala ang pag-aaral na ito sa Amino Acids journal noong Abril 25, 2013.


Sa isang pilot clinical trial, sinuri ang epekto ng glycine na sinamahan ng acetylcysteine sa mga matatandang edad 71 hanggang 80 taong gulang sa loob ng anim na buwan. Napag-alamang nabawasan ang body fat at waist circumference ng mga kalahok, bumaba ang antas ng inflammation, at humupa ang endothelial dysfunction. Bukod dito, lumakas ang kanilang pangangatawan at tumaas ang kapasidad sa ehersisyo. Ang pag-aaral na ito ay isinagawa ng mga dalubhasa mula sa Baylor College of Medicine sa Houston, Texas, at inilathala noong Marso 27, 2021 sa Clinical and Translational Medicine journal.


Mahalagang kumunsulta muna sa doktor bago isama ang glycine sa iyong supplement regimen upang mabigyan ng tamang payong medikal hinggil sa wastong dosis at paraan ng pag-inom nito.


Kumunsulta sa inyong doktor kung nais na isama ang Glycine sa iyong supplement regimen upang mabigyan ka ng medical advice tungkol sa tamang dose at paano inumin ang Glycine.


Maraming salamat muli sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa'y ipagpatuloy ninyo ang pag aalaga sa inyong kalusugan.



Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 
RECOMMENDED
bottom of page