Benefits ng Nattokinase sa kalusugan

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | October 3, 2025

Photo File

Dear Doc Erwin, 

Ako ay isang empleyado ng gobyerno, mahigit na 50 years old at may pamilya. Isa akong masugid na tagasubaybay ng Sabi ni Doc column at ng BULGAR newspaper.

Sa aking edad na ito ay may mga kaibigan ako at kakilala na nagkaroon na ng atake sa puso at na-stroke. Dahil dito ay nababahala ako sa aking kalusugan. Bagama’t maingat ako sa aking katawan at regular na nag-e-exercise, nais ko sanang makaiwas o kahit papaano ay mabawasan ang aking risk na magkaroon ng atake sa puso o ma-stroke.

Sa isang TV show ay napanood ko na maaaring makatulong ang Nattokinase bilang supplement upang makaiwas sa atake sa puso at stroke. May katotohanan ba ito? May mga pag-aaral ba na nagpakita ng bisa ng Nattokinase upang makaiwas sa atake sa puso o stroke? 

Sana ay matugunan ninyo ang aking mga katanungan. -- Anastacio

---

Maraming salamat Anastacio sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at BULGAR newspaper. 

Ang Nattokinase ay isang uri ng protein enzyme na makikita sa pagkaing Natto sa bansang Japan. Ayon sa mga naunang pag-aaral ang Nattokinase ay may antihypertensive, lipid lowering, anti-platelet at neuroprotective effect. Bukod dito ayon sa isang scientific article na na-publish noong 2018 sa journal na Biomark Insights, ang Nattokinase ay may anti-atherosclerotic effect at isang promising alternative sa prevention at treatment ng mga iba’t ibang uri ng sakit sa puso. Naniniwala ang mga scientists na ang pagkain ng Natto ay may significant na contribution sa mahabang buhay ng mga Hapon at dahilan kung bakit mababa ang cardiovascular mortality sa Japanese population.

Ayon sa tatlong published na mga scientific studies may iba’t ibang mekanismo ang Nattokinase kung paano ito nakakatulong sa ating kalusugan sa pamamagitan ng pagbawas ng paglala ng atherosclerosis o pagbabara ng ugat. Sa isang randomized controlled trial na pag-aaral sa bansang Taiwan na nailathala sa Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition noong 2009, ang Nattokinase ay epektibo sa dose na 6,000 to 7,000 FU sa pagpapababa ng level ng cholesterol at pagliit ng bara sa ugat.

Sa isang pananaliksik na na-publish noong August 2022 sa journal ng Frontiers in Cardiovascular Medicine ay pinag-aralan ng mga dalubhasa kung epektibo ang Nattokinase laban sa pagbabara ng ugat (atherosclerosis) at pagpapababa ng lipids sa 1,062 study participants.

Ayon sa pag-aaral na nabanggit naging epektibo ang Nattokinase laban sa progression ng atherosclerosis at nagpababa ito ng lipid profile kasama ang cholesterol at triglycerides ng mga study participants. Nakatulong din ang pag-inom ng Vitamin K2 at aspirin dahil sa naobserbahang synergistic effect nito kasama ng Nattokinase.

Kung ninanais na uminom ng Nattokinase supplement ay makakabuti na kumonsulta sa inyong doktor kung paano ito maisasama sa inyong health regimen.

Maraming salamat muli sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y ipagpatuloy ninyo ang pag-aalaga sa inyong kalusugan. 

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Black seed oil, nakakatulong laban sa kidney disease

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | September 29, 2025

Photo File: BP

Dear Doc Erwin, 

Ako ay isang nurse sa isang pribadong ospital sa aming probinsya. Sa aking propesyon at sa aking pinapasukan ay marami akong nakita na mga pasyente na may sari-saring kidney disease. Marami rin ang mga pasyente na nagpapa-dialysis na dahil hindi na gumagana ang kanilang kidneys.

Madalas akong uminom ng pain reliever dahil sa aking madalas na sakit ng ulo at kirot na nararamdaman sa katawan. Dahil dito at sa maaaring masamang dulot ng madalas na pag-inom ng mga pain reliever, ako ay nag-aalala.

Sa aking pagbabasa ay aking nabasa ang tungkol sa magandang dulot ng Black Seed o Black Seed Oil. Ayon sa aking nabasa, maaaring mapanatili nito ang kalusugan ng kidney at mapigilan ang kidney injury dahil sa iba’t ibang kadahilanan.

Maaari ba ninyo akong matulungan at mapayuhan tungkol sa Black Seed Oil? Makakatulong ba ito sa kalusugan ng aking kidney? May mga research studies na ba na nagpapatunay na maaaring makatulong ang Black Seed Oil na mapanatiling mabuti ang kidney health?

Sana ay matugunan ninyo ang aking mga katanungan. -- Maria Leida

---

Maraming salamat Maria Leida sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at BULGAR newspaper. 

Maraming dalubhasa, ang katulad mo ay naniniwala na ang mga tao na may kidney disease ay patuloy na tumataas ang dami sa buong mundo. Ito ang ipinahayag ng mga scientist noong 2019 sa International Journal of Toxicology kung saan sabi nila na itinuturing na ang kidney disease bilang global health problem.

Maraming kadahilanan ang kidney disease. Ayon sa mga dalubhasa, maaari itong dahil sa inflammation, tubular injury o vascular damage. Ang mga ito ay posibleng dahil sa ating exposure sa iba’t ibang uri ng drugs, toxins at mga environmental chemicals.

Ayon sa isang scientific article sa International Journal of Molecular Science na na-publish noong August 2021, ang Nigella sativa o mas kilala sa tawag na Black Cumin ay isang sikat na spicy herb. Ang buto nito na tinatawag na Black Seed ay kilalang gamot sa iba’t ibang uri ng sakit kasama ang mga sakit na apektado ang ating mga kidney. Ang Thymoquinone ay ang main active component ng Black Seed at ng Black Seed Oil na nagpo-promote ng function ng ating iba’t ibang organs kasama na ang ating kidneys. 

Sa isang comprehensive review article noong 2021, ipinahayag ng mga scientist na ‘there is mounting evidence’ na ang Black Seed at ang major active component nito na Thymoquinone ‘can alleviate kidney complications’ dahil sa iba’t ibang uri ng stress factors katulad ng mga chemotherapeutic agents, metabolic deficits at mga environmental toxicants.

Ayon sa maraming mga preclinical studies, ang Black Seed at ang Thymoquinone ay nagpoprotekta laban sa kidney injuries na dulot ng ischemia, cancer drugs, mga analgesics (katulad ng paracetamol at aspirin), heavy metals, pesticide at iba pang mga chemical. May mga ebidensya rin na nagkakaroon ng clinical improvement ang mga pasyente na may chronic kidney disease na ginamot ng Black Seed o Black Seed Oil. Nakatulong din ang Black Seed sa mga pasyenteng may hypertension, sakit sa puso, at diabetes, bukod sa kidney disease.

Ang kidney-protective effects ng Black Cumin o Black Seed ay dahil sa anti-oxidant, anti-inflammatory, immunomodulatory, anti-apoptotic at anti-fibrotic properties nito at ng active component nito na Thymoquinone.

Sa isang systematic review at meta-analysis ng mga randomized-controlled clinical trials na nailathala sa journal na Pharmacological Research noong taong 2020 at isa pang pag-aaral na nailathala sa Saudi Journal of Kidney Diseases and Transplantation, ang Black Cumin o Black Seed ay nakatulong makapagpababa ng mga kidney function parameters katulad ng blood urea nitrogen (BUN), serum creatinine at total urinary protein. 

Sa isa pang randomized clinical trial, marami sa mga pasyenteng may kidney stones na uminom ng black seed capsules (500mg) twice a day sa loob ng 10 linggo ay iniihi o lumiit ang mga kidney stone nila.

Marami pa ang scientific studies na hindi natin nabanggit ngunit maliwanag sa mga pag-aaral na malaki ang maitutulong ng Black Cumin o Black Seed upang mapanatili ang kalusugan ng ating mga kidneys o maiwasan ang kidney disease.

Kung ninanais na uminom ng Black Seed Oil o isama ng regular sa pagkain ang Black Seed sumangguni sa inyong doktor. Tandaan natin na maaaring magkaroon ng allergic reaction sa Black Seed Oil at nararapat na uminom lamang ng tamang dose na recommended ng inyong doktor.

Maraming salamat muli sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y ipagpatuloy ninyo ang pag-aalaga sa inyong kalusugan. 

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Bee Pollen, epektibo ba laban sa allergy?

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | September 15, 2025

Photo File: BP

Dear Doc Erwin, 

Ilang taon na mula nang ma-diagnose ako ng may allergic rhinitis, at mula noon ay patuloy akong umiinom ng mga gamot para rito. May asawa ako at may mga anak. Dahil sa kamahalan ng mga gamot na inireseta sa‘kin ng aking doktor ay nagsaliksik ako ng maaaring makatulong sa‘kin upang maibsan ang aking allergy.

Ang Bee Pollen ang isa sa mga nasaliksik ko na maaaring makatulong sa ‘kin. Nais ko sanang malaman kung may basehan ang aking mga napanood na videos sa YouTube at nabasa sa internet na epektibo ang Bee Pollen sa allergy. May ebidensya na ba ang mga researcher na ito ay makakatulong sa allergies? Safe ba ang Bee Pollen na gamitin laban sa allergy, at ano ba talaga ang Bee Pollen? Sana ay mapansin n’yo ang aking sulat at matugunan ang aking mga katanungan. -- Fortunato

---

Maraming salamat Fortunato sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at BULGAR newspaper. 

Ang Bee Pollen ay isang kilalang “apitherapeutic” product sa larangan ng natural medicine na may mga potential na medical at nutritional na gamit. Ang apitherapeutics ay mga natural agents na may chemical compounds na may approved action at range activity na maaaring gamitin bilang gamot laban sa mga sakit. 

Ang Bee Pollen ay matagal nang ginagamit bilang medisina ng mga ancient societies ng Greece, China at Egypt. Tinawag itong “life-giving dust” ng mga ancient Egyptian. 

May laman ang Bee Pollen na proteins, amino acids, enzymes, co-enzymes, carbohydrates, lipids, fatty acids, phenolic compounds, bio-elements at vitamins. Kumpleto ang mga essential amino acids na hindi ginagawa sa ating katawan. Marami din na vitamins katulad ng vitamin E, provitamin A, at Vitamin D. Mayroon din na Vitamin C at Vitamins B1, B2 at B6. May mga bio-elements din katulad ng sodium, magnesium, calcium, phosphorus, potassium, zinc, copper, manganese, iron at selenium. Dahil sa mga nabanggit, karaniwan din itong ginagamit ng mga atleta bilang pampalakas, ganu’n bilang nutritional support para sa may sakit, at sa mga matatanda.

Ayon sa 2015 article na isinulat ng mga scientist mula sa Medical University of Silesia sa bansang Poland, ang Bee Pollen ay may antifungal, antimicrobial, antiviral, anti-inflammatory, hepatoprotective, anti-cancer, immunostimulating at local analgesic effects. Nakakatulong din ito sa paggaling ng mga burn wounds. 

Ayon pa sa artikulo na nabanggit na nailathala sa Evidence-based Complementary and Alternative Medicine Journal, ang Bee Pollen ay may anti-allergic activity. Binanggit nito ang pag-aaral ng mga Japanese scientists mula Atopy (Allergy) Research Center sa Juntendo University School of Medicine, sa Tokyo, Japan kung saan ang Bee Pollen ay napatunayang pinipigilan ang degranulation ng mast cells at pag-release nito ng histamine. Ang histamine ang dahilan ng iba’t ibang sintomas ng allergy. 

Sa pag-aaral din ng mga scientist mula sa Centro de Ciencias da Saude ng Universiodade Federal da Paraiba sa bansang Brazil ay may anti-allergic effect ang Bee Pollen. Mababasa ang detalye ng kanilang pag-aaral sa Journal of Ethnopharmacology na inilathala noong September 2, 2008.

Bagama’t may anti-allergic effect ang Bee Pollen, maaari rin na maging dahilan ito ng allergic reaction ayon sa isang case study na binanggit sa research na isinagawa ng mga scientist mula sa Sweden, Egypt, China at United Kingdom. Kaya’t pinag-iingat ang mga may allergy, lalo na sa mga may allergy sa weed pollens, chrysanthemum at dandelion pollen. Mababasa ang pag-aaral na ito sa journal na Nutrients na inilathala noong May 31, 2021. 

Ayon sa mga dalubhasa mula sa Medical University of Silesia sa bansang Poland, maaaring inumin ang Bee Pollen araw-araw, 3 hanggang 5 teaspoons para sa matatanda at 1 hanggang 2 teaspoons naman sa mga bata. Maaaring inumin ito mula 1 hanggang 3 buwan, at puwedeng ulitin ng 2 hanggang 4 na beses sa isang taon.

Tandaan lamang na maaaring makaapekto ang Bee Pollen sa ibang iniinom na gamot. Maaari rin na gumamit ng mababang dose kung iinumin ito kasama ang ibang mga gamot o para sa mga chronic diseases. Makakabuti kung kokonsulta sa inyong doktor o sa mga dalubhasa na may kaalaman sa natural medicine o alternative at complementary medicine.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com