P7.2T 2027 national budget, huwag sana gawing gatasan ng mga pulitiko

ni Pablo Hernandez @Prangkahan | August 2, 2026

SOBRANG HIRAP NA NG BUHAY NG MGA PINOY SA MARCOS ADMIN – Dahil sa muling pagsiklab ng digmaan sa Middle East sa pagitan ng Amerika at Iran, posible umanong madagdagan ng P27.50 ang presyo ng bawat 11kilong tangke ng LPG sa bansa.

Dapat gumawa ng hakbang ang administrasyong Marcos upang hindi umabot sa ganito kalaki ang madagdag sa presyo ng bawat tangke ng LPG.

Nahihirapan na nga ang mamamayan sa ilalim ng administrasyong Marcos dahil sa patuloy na pagtaas ng presyo ng mga produktong pagkain, tapos pati ang ginagamit sa pagluluto ay lalo pang magmamahal. Tsk!

XXX

PAREHONG MABUBULOK SA KULUNGAN ANG MAG-INANG SEN. LOREN AT CONG. LEVISTE KAPAG HINDI NILA NALUSUTAN ANG KASONG PLUNDER – Inanunsyo ng Office of the Ombudsman na inihahanda na ng kanilang tanggapan ang kasong plunder na isasampa laban kina Sen. Loren Legarda at Batangas 1st District Rep. Leandro Legarda Leviste kaugnay ng umano'y P10 bilyong "ghost electricity."

Ayon kay Ombudsman Boying Remulla, may kaugnayan umano ito sa solar franchise na naipagkaloob kay Cong. Leviste sa tulong ng kanyang ina. Gayunman, hindi umano nakapag-produce ng kuryente sa Pilipinas ang kumpanya ng kongresista at sa halip ay ibinenta ang prangkisa sa iba, na malinaw umanong panloloko sa gobyerno at sa mamamayang Pilipino.

Naku, kapag hindi nalusutan nina Sen. Loren at Cong. Leviste ang kasong ito, at dahil no bail ang plunder, malamang ay parehong mabulok sa kulungan ang mag-inang ito. Boom!

XXX

MAKATIIS KAYA ANG MGA KONGRESISTA NA HINDI MAGSINGIT NG KANILANG PORK BARREL PROJECTS? – Tiniyak ni Speaker Bojie Dy na magiging transparent ang pagbusisi ng Kamara sa P7.2 trilyong national budget para sa 2027.

Sa laki ng halagang iyan, tingnan natin kung makakatiis ang mga kongresista na hindi magsingit ng kanilang mga pork barrel project. Abangan!

XXX

DAPAT MAGSAGAWA NG MALALIMANG IMBESTIGASYON ANG MARCOS ADMIN SA ISYUNG NAGKA-CASINO ANG BAGONG DOH SEC. NA SI DR. PUJALTE  – Matapos italaga ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (PBBM) si Dr. Jose Brittanio Pujalte Jr. bilang bagong kalihim ng Department of Health (DOH), lumabas ang isang manifesto na nag-uugnay umano sa kanya sa pagsusugal sa mga casino.

Bagamat itinanggi na ni Sec. Pujalte ang alegasyon at sinabing paninira lamang ito laban sa kanya, nararapat pa rin itong imbestigahan ng administrasyong Marcos. Hindi magandang tingnan kung ang kalihim ng DOH ay nasasangkot sa ganitong isyu. Period!

Libreng sakay, dagdag-ginhawa sa mga komyuter

ni Leonida Sison @Boses | August 2, 2026

Magpapagaan sa araw-araw na gastusin ng mga commuter ang bawat programang nagbibigay ng kahit maliit na kaluwagan sa pamasahe. Sa panahon na patuloy na tumataas ang halaga ng mga pangunahing bilihin, ang bawat pisong natitipid sa biyahe ay malaking tulong sa mga manggagawa, estudyante at iba pang pasaherong araw-araw na umaasa sa pampublikong transportasyon.

Bilang paggunita sa anibersaryo ng pagpapatupad ng Republic Act No. 11055 o Philippine Identification System Act, inanunsyo ng Light Rail Transit Authority (LRTA) at Department of Transportation (DOTr) na magkakaloob ng libreng sakay sa mga may hawak ng National ID sa LRT-2 at MRT-3 tuwing Miyerkules ng Agosto. Maaaring samantalahin ang libreng biyahe sa Agosto 5, 12, 19 at 26, mula 7:00 hanggang 9:00 ng umaga at 5:00 hanggang 7:00 ng gabi, kasabay ng oras ng pinakamataas na dami ng mga pasahero.

Upang makakuha ng libreng sakay, kailangan lamang ipakita ang pisikal na National ID card, printed ePhilID o digital National ID sa mga security personnel ng istasyon. Layunin ng programa na hikayatin ang mas maraming Pilipino na gamitin at kilalanin ang National ID bilang opisyal na pagkakakilanlan habang nagbibigay ng agarang benepisyo sa mga commuter.

Ayon sa DOTr at Philippine Statistics Authority (PSA), bahagi ito ng pagdiriwang ng batas na nilagdaan noong Agosto 6, 2018 na lumikha sa National ID system bilang iisang opisyal na pagkakakilanlan ng mga Pilipino at resident aliens. Hanggang nitong Enero, mahigit 90 milyong Pilipino na ang nakapagparehistro sa National ID.

Hindi rito nagtatapos ang mga benepisyo. Inihayag din ng DOTr na magkakaroon muli ng libreng sakay para sa mga National ID holder sa Setyembre 26, kasabay ng pagdiriwang ng Global Identity Day. Samantala, nananatiling bukas ang mga registration desk ng PSA sa mga istasyon ng MRT-3 Araneta-Cubao at Taft Avenue upang mas marami pang mamamayan ang makapagparehistro.

Matatandaang mula pa noong Marso ay ipinatupad na rin ang 50 porsiyentong bawas-pasahe sa MRT-3 at LRT-2. Dahil dito, bumaba sa P6 ang minimum fare sa MRT-3 at P14 naman ang pamasahe mula North Avenue hanggang Taft Avenue, na nagbigay ng dagdag na ginhawa sa milyun-milyong pasahero.

Ang libreng sakay ay maaaring pansamantala lamang, ngunit ang epekto nito sa pang-araw-araw na buhay ng mga commuter ay tunay na nararamdaman. Ipinapakita rin nito na maaaring pagsabayin ng pamahalaan ang pagpapalawak ng serbisyo at pagbibigay ng agarang benepisyo sa publiko. Kung mas marami pang programang tulad nito ang maisusulong at mapapanatili, mas mababawasan ang pasanin ng mga Pilipino sa araw-araw na pagbiyahe at mas mararamdaman nila na ang mga serbisyong pampubliko ay tunay na nakatuon sa kapakanan ng mamamayan.

Pare-parehong pamilya, pare-pareho ring problema

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | August 1, 2026

Ito ang tanong natin noong nakaraang linggo: "Gaano ba natin kamahal ang Inang Bayan?" Marahil kailangan din nating itanong: Kung mayroon man, sino pa ba ang tunay na nagmamahal sa Inang Bayan?

Kapag tatanungin ang kabataan—mga Gen Z, Millennials, at Alpha—marahil madalas nating maririnig ang ganitong sagot: "Ha! May natitira pa bang maaaring mahalin sa bayang pinagtaksilan, pinagsamantalahan, binusabos at binastos hindi lamang ng maraming namumuno kundi maging ng ilang pinamumunuan?" Bata pa lamang sila, ngunit tila pagod na sa kakapanood, kakapakinig at kakatanong kung may saysay pa bang magtiwala at umasa sa mga namamahala sa ating bansa.

Bagama't mahalagang marinig ang paglalabas ng mga ebidensya bilang suporta sa mga alegasyon ng katiwalian, karahasan, kasinungalingan at kataksilan sa impeachment trial, marami na rin ang pagod at sabik nang malaman ang magiging resulta ng lahat ng ito.

Habang sumusubaybay ang nakararami sa mahahalagang kaganapan sa Senado, may isa pang sektor na tiyak na masusing nakatutok. Kung tutuusin, sila rin ang itinuturong dahilan ng marami sa mga suliraning kinakaharap ng bansa.

Sila ang sagot sa mga sumusunod na tanong:

Una, sino ang paulit-ulit na nananalo sa iba't ibang sangay at antas ng pamahalaan tuwing eleksyon?

Pangalawa, bakit at paano sila nananalo? Talaga bang mahusay nilang naitataguyod ang kapakanan ng mamamayan?

Pangatlo, sila ba ang dahilan ng pag-unlad ng kabuhayan, katatagan ng ekonomiya, at pagpapanatili ng kaayusan at kapayapaan sa bansa?

Pang-apat, sila ba ang tunay na haligi ng isang matatag at malusog na demokrasya dahil sa bukas (transparency) at may pananagutang (accountability) pamamahala?

Sila ang mga pamilyang halos naging kasingkahulugan na ng pangalan ng mga lalawigan, siyudad, bayan at barangay. Kapag binanggit ang Makati, maiisip ang Binay; Caloocan, Malapitan; Las Piñas, Villar; Laoag, Marcos; Taguig, Cayetano; at Valenzuela, Gatchalian.

Sila ang mga dinastiyang halos hindi matalo sa eleksyon. Bukod sa pulitika, hawak din nila ang maraming mahahalagang institusyon at impluwensya sa kani-kanilang nasasakupan. Dahil dito, sila ang nagiging dominanteng puwersa sa halos lahat ng aspeto ng pamamahala at buhay ng mamamayan.

Salamat sa mga dinastiya, tila walang nagbabago sa takbo ng buhay ng maraming Pilipino. Taun-taon, buwan-buwan at araw-araw, tila pabor pa rin sa kanila ang umiiral na sistema. Tutal, bakit pa sila magpapakahirap tumakbo at gumastos sa eleksyon kung hindi rin naman sila mananalo at makikinabang sa mga puwestong kanilang napapanatili?

Hindi aksidente ang mga sumusunod na datos: humigit-kumulang 80% ng mga miyembro ng Kongreso ay mula sa mga political dynasty. Sa mga lokal na posisyon, mahigit kalahati ang nagmumula rin sa mga dinastiya. Sa 82 gobernador, 71 o 87% ay mula sa mga political dynasty, habang tinatayang 60% ng mga alkalde ay kabilang din sa mga pamilyang matagal nang naghahari sa pulitika. Sa maraming lalawigan, magkakamag-anak ang gobernador, mga mayor, konsehal, barangay captain at mga kagawad.

Pare-parehong Pamilya, Pare-parehong Problema. Same Families, Same Problems, ayon sa isang artikulo na tumukoy rin sa mga apelyidong Villar, Tulfo, Cayetano, Tolentino, Revilla, Marcos at Duterte.

Ito ang isinusulong ng grupong DAPAT ISA LANG (D1L). Kamakailan ay nagtungo sila sa San Pablo, Laguna upang magsagawa ng orientation seminar para sa mga mamamayan, kaparian, relihiyoso at lalo na sa mga kabataang magiging botante sa halalan ng 2028.

Layunin nilang maipasa ang isang tunay na Anti-Dynasty Law na maglilimita at unti-unting magwawakas sa malawak na impluwensya ng mga political dynasty. Ayon sa kanilang panukala, isa lamang ang maaaring maupo sa pambansang posisyon at isa lamang ang maaaring humawak ng lokal na posisyon mula sa isang pamilya sa bawat halalan.

Halimbawa, si Faustino "Bojie" Dy III, kasalukuyang Speaker of the House of Representatives, ay kabilang umano sa tinatayang 10 hanggang 15 miyembro ng pamilyang Dy na may hawak na iba't ibang pambansa at lokal na posisyon sa pamahalaan. Hindi rin ito natatangi, sapagkat malaking porsyento ng mga lalawigan sa bansa ay pinamumunuan ng mga political dynasty.

Isinusulong ng grupo ang panukala sa pamamagitan ng People's Initiative, na nangangailangan ng lagda ng hindi bababa sa 12% ng kabuuang rehistradong botante sa buong bansa at hindi bababa sa 3% ng mga rehistradong botante sa bawat legislative district. Kaya naman dala rin nila ang mga signature form upang makalikom ng sapat na suporta bago ito isumite sa COMELEC.

Matayog ang layuning ito upang mabago ang matagal nang problemang kinilala na mismo sa 1987 Constitution sa pamamagitan ng probisyon laban sa political dynasty. Ngunit malinaw din kung bakit wala pa ring nangyayari. Paano nga naman maipapasa ang isang batas na maglilimita sa kapangyarihan ng mga dinastiya kung ang mismong mga inaasahang boboto rito ay karamihan ay mula rin sa mga political dynasty?

Kamakailan pa nga ay naipasa ang isang panukalang tinawag na "Anti-Dynasty Bill" na iniuugnay kina Sandro Marcos at Bojie Dy. Anti ba talaga? O baka naman pro na pro sa mga dinastiya?

Sapagkat malinaw kung sino ang pinakamahal ng mga political dynasty.

Pamilya ba, o ang bayan at ang karaniwang taumbayan?