P6.793 trilyong 2026 budget, pirmado na ng pangulo

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | January 6, 2026

Magandang balita para sa ating mga kababayan: pirmado na ng ating Pangulo ang P6.793 trilyong budget ng ating bansa para sa 2026. Ito na sa wakas ang bunga ng ating pagsisikap sa loob ng maraming buwan, kung saan tiniyak nating bawat sentimo ng buwis mula sa taumbayan ay kanila ring pakikinabangan sa pamamagitan ng tapat at maaasahang serbisyo mula sa pamahalaan.

Naging makasaysayan ang pagtalakay natin para sa 2026 budget. Ngayong taon, inaasahang ipatutupad natin ang mga reporma upang gawin itong mas transparent, at upang paigtingin ang pakikilahok ng ating mga kababayan sa pagsusuri sa pondong inilaan sa iba’t ibang mga programa ng pamahalaan. 

Sa kauna-unahang pagkakataon, lahat ng mga mahahalagang dokumentong may kinalaman sa national budget ay isinapubliko sa isang website na tinawag nating Budget Transparency Portal. Nakita ng ating mga kababayan ang iba’t ibang bersyon ng national budget sa bawat yugto ng proseso ng pagtalakay nito – mula sa isinumiteng National Expenditure Program (NEP) ng Pangulo, sa General Appropriations Bill (GAB) na inaprubahan ng Kamara, ang mga rebisyon ng Senado sa GAB, ang bicameral conference committee report na niratipikahan ng parehong kapulungan ng Kongreso, hanggang sa General Appropriations Act (GAA) na nilagdaan ng Pangulo. 

Sa kauna-unahang pagkakataon din, nasaksihan ng ating mga kababayan ang bicameral conference committee meeting, kung saan niresolba ng Senado at Kamara ang magkaibang bersyon nila ng budget. Ang reporma para sa mas transparent na pagtalakay ng national budget ay isang mahalagang hakbang upang ibalik ang tiwala ng taumbayan sa pamahalaan. Inaasahang sa pagtalakay natin ng national budget sa mga susunod na taon, magiging pamantayan na ang ganitong proseso. Sa ganitong paraan, mas mababantayan ng ating mga kababayan kung paano nilalaan ng ating mga mambabatas ang kanilang mga buwis sa mga programang dapat nilang pinakikinabangan.

Makasaysayan ang 2026 budget dahil sa pagtutok nito sa pantaong kaunlaran, lalo na sa edukasyon. Ang P1.35 trilyong pondo para sa sektor ng edukasyon ngayong taon ay hindi lamang ang pinakamataas sa kasaysayan ng ating bansa. Ito rin ang unang beses na nakasunod tayo sa rekomendasyon ng UNESCO na maglaan ng 4 hanggang 6% ng Gross Domestic Product (GDP) sa edukasyon. Para sa 2026, ang pondo para sa sektor ng edukasyon ay katumbas ng 4.4% ng GDP. 

Sa ilalim ng 2026 national budget, inaasahang mapapabilis natin ang pagpapatayo ng mga silid-aralan, mapapalawak natin ang School-Based Feeding Program, at mapakikinabangan din ng mas maraming mga mag-aaral ang libreng kolehiyo.

Tututukan din ng 2026 budget ang kalusugan ng ating mga kababayan. Umabot sa

P129.7 bilyon ang pondo para sa PhilHealth at inaasahang mapapatatag natin ang Zero-Balance Billing sa ating mga pampublikong ospital.

Sa puntong ito, mahalagang matiyak natin na magiging epektibo ang mga ahensya ng pamahalaan sa pagpapatakbo ng mga programang pinaglaanan natin ng pondo. Bilang Chairman ng Senate Committee on Finance, aktibong makikilahok ang inyong lingkod sa patuloy na pagrepaso sa mga programa ng pamahalaan upang matiyak na bumabalik sa ating mga kababayan ang bawat sentimo ng buwis na kanilang binabayaran.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Isinusulong na pagbawas ng VAT, ‘di na dapat patagalin

ni Leonida Sison @Boses | January 6, 2026

Ginhawa ang hatid ng panukalang ibaba ang value-added tax (VAT) mula 12% tungo sa 10%, lalo na sa mga pamilyang araw-araw nahihirapan sa mahal na bilihin.

Sa pamamagitan ng Senate Bill No. 1552 o ang “VAT Reduction Act of 2025,” muling naibalik sa sentro ng usapin ang prinsipyo ng ekonomiya na mas epektibo kapag ang pera ay nananatili sa bulsa ng mamamayan. Iginiit ng senador na ang pagbawas ng VAT ay agad na magpapaluwag sa gastusin ng mga Pinoy at magpapataas ng kanilang kakayahang bumili.

Bawat sentimo ng VAT ay naka-embed sa bigas, kuryente, pamasahe, gamot, at iba pang pangunahing pangangailangan. Kapag bumaba ang buwis, bumababa rin ang presyong binabayaran—isang tuwirang ginhawa na hindi na kailangang ipila o iproseso. Binanggit din ng senador na mas mainam na manatili ang pera sa mga konsyumer kaysa umasa sa tulong-pinansyal na maaaring dumaan sa katiwalian.

Sa ganitong setup, mas aktibo ang paggastos, mas umiikot ang ekonomiya, at mas lumalakas ang Gross Domestic Product (GDP). Ang posibleng kakulangan sa kita ng pamahalaan ay maaari umanong mabawi sa mas mataas na economic activity, isang mas sustainable na paraan kaysa panandaliang ayuda.

Sa Timog-Silangang Asya, ang Pilipinas at Indonesia ang may pinakamataas na VAT na parehong 12%. Samantala, Cambodia, Vietnam, at Laos ay nasa 10%; Singapore sa 9%; Thailand at Laos sa 7%; Myanmar sa 5% commercial tax; at Timor-Leste sa 2.5% sales tax. Sa ganitong paghahambing, malinaw na ang VAT reduction ay hakbang para maging mas kompetitibo ang bansa at mas kaaya-aya sa konsumo at negosyo.

Nakasaad din sa panukala ang safeguard para sa fiscal discipline. May kapangyarihan ang Pangulo, sa rekomendasyon ng Secretary of Finance, na pansamantalang ibalik sa 12% ang VAT kung lalampas ang national deficit sa target ng Development Budget Coordination Committee.

Ang VAT reduction ay hindi pabor para sa iilan kundi benepisyo para sa lahat, lalo na sa low at middle-income households na malaki ang napupunta sa buwis. Dapat itong aprubahan nang agad upang maramdaman ng bawat pamilyang Pilipino ang ginhawa sa kanilang gastusin. Kapag mas may natitira sa bawat mamamayan, mas malakas ang ekonomiya. Ang ginhawang ito ang dapat ipaglaban at ipatupad nang may pananagutan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Ombudsman Boying, sakit-sakitan para makaiwas sa pananagutan?

ni Ka Ambo @Bistado | January 5, 2026

May sakit daw si Ombudsman Boying.

Peke!

----***---

NAKITA raw sa Europe si Usec. Cabral.

Peke rin.

---***---

SINAKOP ng United States ang Venezuela.

Totoo po.

------***---

HINDI tumalab ang anti-missile radar ng Russia at China vs. US.

Alam na ang winner sa WW3.

---***---

MALINAW ang international law.

The same ng gubat.

Matira ang matibay!

---***---

INUTIL ang United Nations.

Exempted sa regulation ang mga superpower.

------***---

DELIKADO ang Taiwan.

Matutulad sa Venezuela.

---***---

NAGING Saddam Hussein si Nicolas Maduro.

Matutuhog din.

---***---

LUMUTANG na ang missing bride.

Hinahanap pa ang missing link.

---***--

TAPOS na ang Christmas.

Ere na ang calvary.

---***--

YEAR of the Horse ngayon.

Sinu-sino kaya ang massive sa gobyerno?

--***--

MAY diperensya ang naging best actress.

Nagreklamo ang mga normal.

---***---

IKAKASA ang Pacquiao vs Mayweather 2.

Bilyun-bilyon ang kobranza.

---***---

MABABA sa survey si PBBM.

Magkano?

---***--

HINDI masusugpo ang fake news.

Panahon pa ng biblical time ‘yan.

---

Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.