Dahil sa kakulangan ng ebidensya… Itinurong salarin, pinawalang-sala; biktima, patuloy na dumadaing!

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | Nov. 16, 2025

ISSUE #373

Noong gabi ng Nobyembre 28, 2020, sa tahimik na Purok Mahayag, Brgy. Upo, Maitum, Sarangani, nabasag ang katahimikan ng mga residente nang matagpuang duguan at malamig na bangkay si Dominic matapos siyang barilin. 

Ayon sa mga ulat, binaril umano ang biktima ng hindi nakilalang salarin. Ngunit sa pag-usad ng imbestigasyon, lumitaw ang pangalan ng dalawang taong malapit sa kanya — si alyas “Joker” at si ka-Vina, isang babaeng matagal nang nakasama ni Dominic sa iisang bubong.

Kaugnay sa nabanggit, ang tanong ng bayan — sa pagitan ng pag-ibig at paninibugho, sino nga ba ang tapat at sino ang traydor?

Sa kasong People of the Philippines v. Moyong and Moda (Crim. Case No. 002235-21), Regional Trial Court, Branch 50, Alabel, Sarangani, sa panulat ni Hon. Judge Catherine A. Velasco-Supeda noong 29 Hunyo 2023, sinuri ng hukuman kung sapat ang ebidensya ng tagausig upang patunayan ang pagkakasala nina Joker at ka-Vina sa kasong murder.

Ayon sa Impormasyon na isinampa noong Pebrero 2021, bandang alas-10:00 ng gabi ng Nobyembre 28, 2020, sa Purok Mahayag, Brgy. Upo, Maitum, Sarangani, diumano ay magkasabwat sina Joker at ka-Vina sa pagpatay kay Dominic sa pamamagitan ng pamamaril, na may intensyong pumatay at sa paraang may pagtataksil (treachery) at malisyosong pagsasabwatan (conspiracy).

Sa isinampang kasong murder, kapwa itinuro ng tagausig sina Joker at ka-Vina bilang mga responsable sa pagkamatay ni Dominic. 

Gayunman, dahil nananatiling at large si Joker, tanging si ka-Vina ang humarap sa paglilitis upang harapin ang mabigat na paratang ng pakikipagsabwatan sa pagpatay.

Itinampok din sa record ng kaso na si ka-Vina ay kinakasama o live-in partner ni Dominic sa loob ng ilang taon, ngunit kalaunan ay nagkaroon umano ng ugnayang labas sa relasyon kay Joker. 

Hinggil dito, ito diumano ang naging mitsa ng alitan na humantong sa trahedya.

Sa paglilitis, inihain ng tagausig ang tanging testigo na si Richard, kapitbahay at diumano’y nakakita ng insidente. 

Ayon sa kanya, nakita niyang magkasama sina ka-Vina at Joker bago at matapos ang pamamaril. Ngunit malinaw sa kanyang salaysay na si Joker mismo ang bumaril sa biktima, habang si ka-Vina ay nasa tabi lamang.

Walang napatunayang kilos, pahayag, o anumang ugnayan na magpapakita na merong sabwatan o kasunduang pumatay sa pagitan nina Joker at ka-Vina.

Sa pagsusuri ng depensa na lumitaw noong cross-examination, lumabas din na may mga hindi pagkakatugma sa mga detalye ng nasabing testimonya — mga pagbabago sa pagkakalarawan ng pangyayari at sa posisyon ng mga taong sangkot, na nagdulot ng pagdududa sa katotohanan ng salaysay.

Dahil dito, matapos maisara ng tagausig ang kanilang panig, naghain ang akusadong si ka-Vina, sa tulong ng Public Attorney’s Office, sa pamamagitan ni Atty. Karl Benjamin R. Fajardo, ng Demurrer to Evidence alinsunod sa Section 23, Rule 119 ng Rules on Criminal Procedure.

Ipinunto ng depensa na ang tanging testigo ng tagausig ay hindi kapani-paniwala, at walang sapat na ebidensya upang patunayan ang pagkakasala o ang ugnayan ni ka-Vina sa krimen.

Matapos ang paglilitis, sinuri ng hukuman ang lahat ng ebidensya. Sa huli, pinawalang-sala si ka-Vina. Pinag-aralan ng hukuman ang kabuuang ebidensya ng tagausig at napag-alamang nabigo itong patunayan ang conspiracy na siyang buod ng akusasyon. 

Ang simpleng presensya ni ka-Vina sa lugar ng krimen ay hindi sapat upang ipalagay na siya ay kasabwat ni Joker o may iisang layuning pumatay.

Wala ring matibay na ebidensyang nagpapakita ng qualifying circumstances gaya ng treachery o evident premeditation upang maitaguyod ang murder. Dahil dito, hindi rin napatunayan nang lampas sa makatuwirang pagdududa ang mismong elemento ng nasabing krimen.

Tulad ng pinagtibay sa People v. Tumambing (659 Phil. 544 [2011], sa panulat ni Mahistrado Antonio M. Abad), “The successful prosecution of a criminal case rests heavily on the clear identification of the offender.”

Sa kasong ito, ang pagkakakilanlan ay nababalot ng alinlangan. Binigyang-diin ng hukuman ang prinsipyo sa Article III, Section 14(2) ng 1987 Konstitusyon: 

“In all criminal prosecutions, the accused shall be presumed innocent until the contrary is proved.”

At dahil nabigo ang estado na patunayan ang kasalanan nang lampas sa makatuwirang pagdududa, pinili ng hukuman ang landas ng katarungan — ang pagpapawalang-sala.

Ang kasong ito ay isa na namang paalala na ang hustisya ay hindi nasusukat sa sigaw ng paghihiganti o sa tsismis ng paligid, kundi sa bigat ng katibayan sa mata ng batas. Sa gitna ng pag-ibig at paninibugho, nanaig ang katotohanang walang dapat mabilanggo kung ang batayan ay duda. 

Habang nakalaya si ka-Vina mula sa bigat ng paratang, nananatili namang nakabukas ang kaso “without prejudice” sa pag-aresto at paglilitis kay Joker, na hanggang ngayon ay patuloy na pinaghahanap ng mga otoridad.

At sa katahimikan ng gabi sa Purok Mahayag, tila maririnig pa rin ang daing mula sa hukay — isang paalala na sa bawat paglaya ng walang sala, may nanatiling sugat na naghihintay ng hustisyang ganap. Ang hustisyang ganap ang katarungang hanap.

Parusa sa illegal possession of firearms

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | November 15, 2025

Dear Chief Acosta,

Totoo ba na kapag nahulihan ka ng mahabang baril na walang kaukulang rehistro o lisensya ay awtomatikong maituturing na illegal possession of firearms?

-- Caseykalamdag

---

Dear Caseykalamdag,

Para sa iyong kaalaman, ang pagdadala ng mahabang baril na walang kaukulang rehistro o lisensya ay kalimitang maituturing na Illegal Possession of Firearms. Ito ay labag sa probisyon ng Seksyon 28, Artikulo IV ng Republic Act No. 10591, na nag-amyenda sa Presidential Decree 1866 at nagsasaad na: 

“The unlawful acquisition, possession of firearms and ammunition shall be penalized as follows: xxx

1. The penalty of reclusion temporal to reclusion perpetua shall be imposed if three (3) or more small arms or Class-A light weapons are unlawfully acquired or possessed by any person;

2. The penalty of prision mayor in its maximum period shall be imposed upon any person who shall unlawfully acquire or possess a Class-A light weapon;

3. The penalty of reclusion perpetua shall be imposed upon any person who shall, unlawfully acquire or possess a Class-B light weapon;

May dalawang elemento ang Illegal Possession of Firearms at ang mga ito ay nabanggit sa kasong Togado vs. People of the Philippines, G.R. No. 260973, Agosto 6, 2024, sa panulat ni Kagalang-galang na Mahistrado Marvic M.V. F. Leonen:

“(a) the existence of the subject firearm; and 

(b) the fact that the accused who possessed or owned the same does not have the corresponding license for it.”

Sa unang tingin, ang kawalan ng lisensya ng baril ay agad na magreresulta sa krimeng Illegal Possession of Firearm. Gayon pa man, sa kasong Untalan vs. People of the Philippines, G.R. No. 263099, February 17, 2025, ipinaliwanag ng Korte Suprema, sa pamamagitan ni Kagalang-galang na Mahistrado Amy C. Lazaro-Javier, na mayroon pa ring depensa na maaaring gamitin ang isang taong inakusahan ng Illegal Possession of Firearm:

“In the present case, a distinction should he made between criminal intent and intent to possess. While mere possession without criminal intent is sufficient to convict a person for illegal possession of a firearm, it must still be shown that there was animus possidendi or an intent to possess on the part of the accused. x x x Hence, the kind of possession punishable under P.D. No. 1866 is one where the accused possessed a firearm either physically or constructively with animus possidendi or intention to possess the same”.

Para sagutin ang iyong katanungan, kinakailangan pa rin na mapatunayan ang animus possidendi (intent to possess) sa parte ng akusado sa kasong Illegal Possession of Firearm. Ang animus possidendi ay ang intensyon ng akusado na magmay-ari, magdala, o magkaroon ng mahabang baril. Ito ay sa kadahilanang ang possession na pinarurusahan sa Presidential Decree No. 1866 ay ang pisikal at konstraktibong pagmamay-ari, pagdadala o pagkakaroon ng baril na may kasamang hangarin o intensyon (animus possidendi o intent to possess) na magdala o magmay-ari nito.

Samakatuwid, hindi awtomatikong may paglabag sa Republic Act No. 10591 (illegal possession) kung hindi mapatunayan na ang akusado ay may intensyon na magdala o magmay-ari ng baril na hindi rehistrado o lisensyado.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Isang beses na pagliban, hindi maituturing na pag-abandona sa trabaho

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | November 14, 2025

Dear Chief Acosta,

Lumiban ako ng isang araw sa trabaho para asikasuhin ang isang mahalagang bagay. Kinabukasan, papasok na ako sa trabaho nang harangin ako ng guwardiya at sabihan ako na inabandona ko diumano ang aking trabaho. Diumano ay kailangang-kailangan ang mga trabahador noong araw na wala ako at dahil kulang ang mga tao ay nagresulta ito ng pagkaantala ng mga order ng kumpanya. Ang isang beses ba na pagliban ay maituturing na na pag-abandona sa trabaho? – Bosster

---

Dear Bosster,

Para sa iyong kaalaman, ang pag-abandona sa trabaho ay isa sa mga legal na dahilan ng employer para tanggalin sa trabaho ang isang empleyado. Ito ay maihahalintulad na malala at paulit-ulit na pagpapabaya (gross and habitual neglect) sa parte ng empleyado. 

Ang malala at paulit-ulit na pagpapabaya sa trabaho ay nakapaloob sa Artikulo 297 (b) ng Presidential Decree No. 442 o Labor Code of the Philippines, na naamyendahan at binago ang bilang: 

“An employer may terminate an employment for any of the following causes: xxx

(b) Gross and habitual neglect by the employee of his duties;”

Sa kasong Robustan, Inc. vs. Court of Appeals at Wagan, G.R. No. 223854, March 15, 2021, ang Korte Suprema ay nagsalita, sa pamamagitan ni Kagalang-galang na Mahistrado Marvic M.V. F. Leonen, ng:

“Abandonment is the deliberate and unjustified refusal of an employee to resume his employment. It is a form of neglect of duty, hence, a just cause for termination of employment by the employer. For a valid finding of abandonment, these two factors should be present: (1) the failure to report for work or absence without valid or justifiable reason; and (2) a clear intention to sever employer-employee relationship, with the second as the more determinative factor which is manifested by overt acts from which it may be deduced that the employees has [sic] no more intention to work. The intent to discontinue the employment must be shown by clear proof that it was deliberate and unjustified.

The burden to prove whether the employee abandoned [his] or her work rests on the employer. Thus, it is incumbent upon petitioner to prove the two (2) elements of abandonment. First, petitioner must provide evidence that respondent failed to report to work for an unjustifiable reason. Second, petitioner must prove respondent's overt acts showing a clear intention to sever his ties with petitioner as his employer”.

Nagpatuloy ang Korte Suprema at sinabi pa nitong:

“In cases where abandonment is the cause for termination of employment, two factors must concur: (1) there is a clear, deliberate and unjustified refusal to resume employment; and (2) a clear intention to sever the employer-employee relationship. The burden of proof that there was abandonment lies with the employer. xxx”

Ang isang beses lamang na pagliban sa trabaho ay hindi maituturing na malala at paulit-ulit na pagpapabaya sa trabaho. Para masabing inabandona ng isang empleyado ang kanyang trabaho, kinakailangan na mapatunayan ng employer ang mga sumusunod: una, klaro, sinasadya at hindi makatarungan ang pagtanggi ng empleyado na ipagpatuloy ang pagtatrabaho; at, pangalawa, malinaw ang intensyon ng empleyado na putulin ang ugnayan nila bilang employer at manggagawa. Sa iyong sitwasyon, wala ang mga nasabing elemento kaya walang pag-abandona sa trabaho at walang legal na basehan para ikaw ay tanggalin sa iyong trabaho. Samakatuwid, ang kawalan mo ng intensyon na abandonahin ang iyong trabaho ay napatunayan nang ikaw ay pumasok sa trabaho matapos mong lumiban ng isang araw.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.