Pambabastos sa asawa, nagbunga ng trahedya, kaso, bumagsak sa kakulangan ng ebidensya

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Daing Mula sa Hukay | June 1, 2026

• 

ISSUE #397

Sa maliliit na baryo kung saan magkakalapit ang mga bahay at halos magkakamag-anak ang turingan ng bawat isa, ang mga lihim ay bihirang manatiling nakatago. Mabilis na kumakalat ang balita, lalo na kung ito ay may kinalaman sa pag-ibig, selos, at dangal. 

May mga pagkakataong ang simpleng usapan ay nauuwi sa tampuhan. Ang tampuhan ay nagiging galit. At ang galit, kapag hindi napigilan ay maaaring humantong sa trahedya. Ngunit sa oras na may buhay nang nawala, hindi sapat ang kutob, hinala, o paniniwala lamang upang ituro kung sino ang dapat managot.

Sa ilalim ng ating Konstitusyon, nananatiling buhay ang isang pangunahing karapatan—ang pagpapalagay na inosente, o mas kilala sa tawag na “presumption of innocence.” Sa madaling salita, ang bawat akusado ay itinuturing na inosente hangga’t hindi napapatunayan ang kanyang pagkakasala nang lampas sa makatuwirang pagdududa.

Kung ang ebidensya ng magkabilang panig ay tila magkapantay, umiiral din ang tinatawag na equipoise rule, isang legal na prinsipyong nagsasabing kapag ang mga pangyayari ay maaaring magbigay ng dalawang magkaibang paliwanag at ang isa rito ay naaayon sa kawalang-sala ng akusado, kinakailangang manaig ang presumption of innocence.

Sa araw na ito, ang mga nabanggit na legal na prinsipyo ay nasubok, nagamit, at sinuri ng hukuman sa kasong People of the Philippines v. Belangel, Criminal Case No. P-5073, na dininig ng Regional Trial Court, Branch 31, Pili, Camarines Sur, sa panulat ni Hon. Judge Vivencio Gregorio G. Atutubo III noong Nobyembre 23, 2018.

Batay sa impormasyon, noong Pebrero 10, 2015, bandang alas-9:00 ng gabi, sa Brgy. Kinalabasahan, Bula, Camarines Sur, ang biktima ay tawagin na lamang natin sa pangalang “Alyas Jeffrey” ay nagtamo ng tama ng bala sa dibdib.

Sa simula, Frustrated Homicide lamang ang kasong isinampa laban sa akusadong tatawagin nating “Alyas Dante.” Ngunit, nang sumunod na araw ay namatay si “Alyas Jeffrey” dahil sa tinamong sugat, inamyendahan ang kaso at ginawang Homicide.

Sa paglilitis, iniharap ng tagausig ang asawa ng biktima, ang kanyang ama, at isang kapitbahay upang buuin ang salaysay ng mga pangyayaring naganap noong gabing iyon.

Ayon kay “Alyas Nicole,” asawa ng biktimang si “Alyas Jeffrey,” magkaharap lamang ang kanilang bahay at ang bahay ng akusado. Isinalaysay niya na bago naganap ang insidente ay nagkaroon umano ng problema dahil si “Alyas Jeffrey” ay pinaghinalaang nagpahayag ng pagnanasa sa asawa ng akusado.

Noong gabing iyon, si “Alyas Jeffrey” umano ay nasa loob lamang ng kanilang bahay at nagpapahinga nang may tumawag sa kanyang pangalan. 

Nakita umano ni “Alyas Nicole” na sumilip sa bintana ang kanyang asawa bago ito lumabas sa kusina. Paglabas niya, nakita niya si “Alyas Dante” na tila inaanyayahan ang kanyang asawa upang makipag-usap.

Ayon sa kanya, magkalapit lamang ang dalawa habang nag-uusap at naglalakad papunta sa kalsada. Mula sa tinatayang dalawa at kalahating metro ang layo, nakita umano niya si “Alyas Dante” na pilit pinauupo si “Alyas Jeffrey” sa daan.

Makalipas ang ilang sandali, dalawang putok ng baril umano ang kanyang narinig. Sa kanyang testimonya, sinabi ni “Alyas Nicole” na hindi niya mismo nakita ang baril. Gayunman, naniniwala siyang ang akusado ang bumaril dahil wala naman umano silang ibang nakita sa lugar. 

Sa ilalim ng pagtatanong ng depensa, inamin din niya na narinig niya ang unang putok habang nakaupo o nakaluhod ang dalawa sa kalsada, at ang ikalawang putok ay nang nag-aagawan na umano ang dalawa sa baril.

Samantala, si “Alyas Bert,” ama ng biktima, ay nagsabing narinig niya ang paghingi ng saklolo matapos ang mga putok. Agad umano siyang nagtungo sa lugar at nakita niyang nakahandusay ang kanyang anak. Ayon sa kanya, nasalubong niya si “Alyas Dante” na mabilis na umaalis habang may hawak na baril.

Isinalaysay naman ng kapitbahay nilang si “Alyas Rene” na bago ang insidente ay nag-iinuman silang magkakasama ng akusado. Ayon kay “Alyas Rene,” ikinuwento umano ni “Alyas Dante” sa kanila na may ginawang hindi maganda si “Alyas Jeffrey” laban sa kanyang asawa. Pinayuhan umano nila ang akusado na kausapin na lamang ang pamilya ng biktima tungkol sa problema.

Pagkaraan umano ng ilang sandali matapos umalis ang akusado, nakarinig sila ng dalawang putok ng baril. Matapos ang insidente, isinugod si “Alyas Jeffrey” sa ospital, kung saan siya sumailalim sa blood transfusion, thoracotomy, wound exploration, at iba pang medical procedures, subalit kinabukasan ay binawian din siya ng buhay. 

Batay sa death certificate at medical findings, ang kanyang pagkamatay ay dulot ng matinding pinsalang tinamo mula sa tama ng bala.

Sa kabilang banda, sa tulong ng Public Attorney’s Office, sa pamamagitan ni Manananggol Pambayan Maria Karina Gonzaga, mariing itinanggi ni “Alyas Dante” na mayroon siyang intensyong patayin ang biktima.

Ayon sa kanyang salaysay, nilapitan niya si “Alyas Jeffrey” upang kausapin ito tungkol sa diumano’y ginawang pambabastos sa kanyang asawa noong nakaraang araw.

Ayaw umano niyang marinig ng kanyang asawa ang kanilang pag-uusap, kaya niyaya niya si “Alyas Jeffrey” sa may kalsada. 

Ayon pa sa kanya, lasing umano noon ang biktima. Nang komprontahin niya ito tungkol sa nangyari, bigla umanong bumunot ng baril si “Alyas Jeffrey.” Dito umano nagsimula ang pag-aagawan nila sa armas. Habang sila ay nagpupumiglas at nag-aagawan ng baril, bigla umano itong pumutok nang dalawang beses. 

Iginiit ni “Alyas Dante” na aksidente ang pamamaril at wala siyang planong kitilin ang buhay ng biktima.

Sa pagresolba ng kaso, sinuri ng hukuman kung sapat nga ang ebidensya upang mapatunayan na si “Alyas Dante” ang sadyang pumatay kay “Alyas Jeffrey.”

Ipinaalala ng hukuman na sa kasong Homicide, hindi lamang ang kamatayan ng biktima ang kailangang mapatunayan. Kasama rin ang katotohanang ang akusado ang responsable rito at may intensyon siyang pumatay.

Sa lahat ng kasong kriminal, tungkulin ng tagausig na patunayan ang bawat elemento ng krimen nang lampas sa makatuwirang pagdududa. Hindi sapat na may posibilidad o hinala lamang laban sa akusado. Kinakailangan ang moral certainty—isang antas ng katiyakan na magbibigay-kapanatagan sa isip at konsensya ng hukom na tama ang magiging hatol.

Sa pagsusuri ng hukuman, napansin nitong kahit sinabi ni “Alyas Nicole” na ang akusado ang responsable sa pamamaril, inamin din niyang hindi niya nakita kung sino talaga ang may hawak ng baril nang ito ay pumutok. Mahalaga ring napansin ng hukuman na parehong inaamin nina “Alyas Nicole” at “Alyas Dante” na nagkaroon ng agawan sa baril bago ito pumutok.

Bukod dito, walang malinaw na ebidensyang magpapakita kung sino talaga ang nagdala ng baril noong gabing iyon. Bagama’t posibleng si “Alyas Dante” ang may dala ng armas dahil galit siya sa biktima, sinabi rin ng hukuman na posible ring si “Alyas Jeffrey” ang may hawak nito upang protektahan ang sarili laban sa inaasahang komprontasyon.

Sa madaling salita, ayon sa hukuman, ang mga pangyayari ay maaaring magbigay ng dalawang magkaibang bersyon na parehong posible. Maaaring tama ang panig ng tagausig na sinadyang barilin ng akusado ang biktima. Ngunit, maaari ding totoo ang depensa na aksidenteng pumutok ang baril habang nag-aagawan silang dalawa.

Dahil dito, ginamit ng hukuman ang tinatawag na equipoise rule.

Ayon sa prinsipyong ito, kapag ang ebidensya ng tagausig at depensa ay tila magkapantay at ang mga pangyayari ay maaaring ipaliwanag sa paraang naaayon sa pagkakasala o kaya naman ay sa kawalang-sala ng akusado, kinakailangang manaig ang presumption of innocence.

Ipinunto ng hukuman na kung ang mga ebidensya ay hindi sapat upang alisin ang lahat ng makatuwirang pagdududa, hindi maaaring hatulan ang isang tao sa kasong kriminal. Sa ilalim ng ating Saligang Batas, mas mahalagang maprotektahan ang isang inosenteng tao laban sa maling pagkakakulong kaysa magpataw ng hatol batay lamang sa posibilidad.

Bagama’t kinilala ng hukuman ang matinding pagdadalamhati ng pamilya ng biktima, sinabi nitong hindi maaaring palitan ng simpatiya ang kinakailangang antas ng ebidensya sa isang kasong kriminal.

Sa huli, pinawalang-sala si “Alyas Dante” dahil sa kabiguang mapatunayan ng tagausig ang kanyang pagkakasala nang lampas sa makatuwirang pagdududa.

Gayunman, sinabi rin ng hukuman na maaari pa ring magkaroon ng civil liability kahit walang criminal liability. 

Batay sa preponderance of evidence, o mas mabigat na timbang ng ebidensya, inatasan pa rin si “Alyas Dante” na magbayad ng civil indemnity, moral damages, at actual damages sa pamilya ng biktima.

Sa maraming pagkakataon, ang katotohanan ay hindi laging malinaw.

May mga gabing ang tanging naiwan matapos ang putok ng baril ay magkakasalungat na kuwento, mga luha, at mga tanong na walang tiyak na kasagutan.

May daing ang pamilya ng namatay sapagkat may buhay na hindi na maibabalik. Ngunit may daing din ang isang akusadong hindi maaaring hatulan kung ang ebidensya laban sa kanya ay nananatiling hati. Sapagkat sa ilalim ng batas, hindi sapat na posibleng siya ang may sala. Kinakailangang mapatunayan ito nang may moral certainty.

Kapag ang katotohanan ay nananatiling nababalot ng pagdududa, nananatiling tapat ang batas sa pinakamahalagang paninindigan nito, na ang bawat akusado ay inosente hangga’t hindi napapatunayang nagkasala.

Kasambahay na pinaslang, nanatiling palaisipan ang tunay na salarin

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Daing Mula sa Hukay | May 25, 2026

• 

ISSUE #396

Ang isa sa mga malungkot na reyalidad sa ating lipunan ay ang hindi sapat na pagbibigay ng pagpapahalaga sa mga nasa sektor ng minorya. Isa na rito ang mga manggagawang kasama natin araw-araw sa ating mga tahanan — ang mga kasambahay.

Ang mga may kasambahay ay sasang-ayon sa aming sasabihin: napakahalaga ng papel na ginagampanan ng bawat kasambahay sa ating buhay. Marami sa atin ang umaasa sa kanilang tulong at kakayahan; ang buhay ng mga pamilyang kanilang inaalagaan ay tunay na gumagaan dahil sa kanila.

Masasabing masuwerte ang mga pamilyang nakatatagpo ng kasambahay na masipag, tapat, at mapagkakatiwalaan. Sa totoo lamang, ang mga ganitong uri ng tao ay tila madalang na sa kasalukuyang panahon. Gayunman, isa ring malungkot na reyalidad na may mga kasambahay na mababait at matitino ngunit minamaltrato, inaabuso, o kaya nama’y nalalagay sa marahas at malagim na sitwasyong hindi nila ginusto.

Ang kuwentong aming ibabahagi sa araw na ito, na hango sa kasong People of the Philippines vs. Ramcel Delgado y Manalo (Criminal Case No. TG-10-0572, May 29, 2023), ay tungkol sa marahas na pagkakapaslang sa isang kasambahay na nagngangalang Maricel. Ang inakusahan sa kanyang pamamaslang ay isang trabahador na nagngangalang Ramcel.

Samahan ninyo kami sa pagbabahagi ng kasong ito at alamin kung nakamit nga ba ng kaluluwa ni Maricel, matapos ang napakahabang panahon, ang matagal na niyang inaasam na hustisya.

Batay sa Information para sa krimeng murder na inihain sa Regional Trial Court (RTC) ng Tagaytay City, sinalakay, pinukpok sa ulo, at pinagsasaksak umano ni Ramcel ang biktimang si Maricel nang may pagtataksil at intensiyong paslangin ito. Naganap ang malagim na insidente sa isang barangay sa Tagaytay City noong ika-28 ng Pebrero 2010. Ang mga saksak sa leeg at matinding pinsala sa ulo na tinamo ni Maricel ang naging sanhi ng kanyang agarang pagpanaw.

Napakatagal na panahon ding hindi naipatupad ang warrant of arrest na ipinalabas ng hukuman, dahilan upang ipag-utos ang pag-a-archive ng kaso laban kay Ramcel.

Noong ika-2 ng Agosto 2019, o halos isang dekada matapos mapaslang si Maricel, naaresto si Ramcel sa Ozamiz City, kung saan siya pansamantalang ikinulong.

Sa tulong at representasyon ng PAO-Tagaytay City District Office, iginiit ni Ramcel sa hukuman ang kanyang kawalan ng kasalanan.

Tumayo bilang saksi para sa prosekusyon ang 60-anyos na amo ni Maricel na si Paul. 

Ayon sa kanya, umuwi siya sa kanilang bahay noong ika-28 ng Pebrero 2010. Dahil walang nagbubukas ng gate para sa kanya, bumaba siya sa kanyang sasakyan at binuksan ang pintuan ng kanilang kusina. Nakita niya umano na bukas ang ilaw sa kusina at nakakalat sa sahig ang ilang kagamitan. Sunod niyang pinuntahan ang kanilang sala, kung saan nakita niyang bukas ang French door. Doon din niya natagpuan ang wala nang buhay na katawan ni Maricel. Tinawag umano ni Paul ang may-ari ng kanilang subdivision at agad ding humingi ng tulong sa pulisya.

Ayon pa kay Paul, si Ramcel ang itinurong salarin sa pamamaslang kay Maricel sapagkat siya lamang umano ang hindi sumipot nang mag-roll call ng mga trabahador ang may-ari ng subdivision noong araw na iyon. Wala rin umanong ibang tao sa bahay nang matagpuan niyang wala nang buhay si Maricel, at hindi rin umano niya alam kung paano nauwi sa ganoong kalagayan ang kanyang kasambahay.

Para naman sa testimonya ni PCI Palacios, nagkasundo ang prosekusyon at depensa na: (a) ang nasabing saksi ay miyembro ng Philippine National Police; (b) siya ang nagpalabas ng SOCO Report No. 051-10 na may petsang Marso 1, 2010 kaugnay ng mga ebidensiyang nakalap sa pinangyarihan ng krimen; at (c) siya rin ang gumawa ng SOCO Form No. 4 na may parehong petsa. Hiniling ng prosekusyon na mamarkahan bilang ebidensiya ang tatlong dokumentong kanilang iniharap. Samantala, iginiit naman ng depensa na walang personal na kaalaman si PCI Palacios sa mga katotohanan at sirkumstansyang may kaugnayan sa naganap na pamamaslang.

Para naman sa testimonya ni PLTCOL Dechitan, nagkasundo rin ang prosekusyon at depensa na: (a) kaugnay ng kasong ito, nakatanggap ang nasabing saksi ng request for microscopic examination ng hibla ng buhok na isinumite sa kanyang opisina; at (b) kaugnay ng isinagawang pagsusuri, nagpalabas siya ng Physical Examination No. PI-003-10. Ang nabanggit na request ay minarkahan bilang ebidensya. Iginiit din ng depensa na walang personal na kaalaman si PLTCOL Dechitan sa mga katotohanan at sirkumstansiya kaugnay ng pamamaslang kay Maricel.

Matapos pormal na maisumite ng prosekusyon ang kanilang mga ebidensya, makapagbigay ng komento ang depensa kaugnay ng mga ito, at maipahayag ang pagtatapos ng presentasyon ng ebidensya ng prosekusyon, sinabi ng depensa na hindi na sila maghahain pa ng karagdagang ebidensya. Dahil dito, naisumite na ang kaso laban kay Ramcel para sa pagpapasya ng hukuman.

Sa pagdedesisyon sa kasong ito, binigyang-diin ng RTC ang tungkulin ng prosekusyon na patunayan ang bawat elemento ng krimeng murder. Ang mga ito ay ang sumusunod: una, may taong napatay; ikalawa, ang akusado ang pumaslang sa biktima; ikatlo, ang pamamaslang ay isinagawa sa pamamagitan ng alinman sa mga qualifying circumstance na nakasaad sa Artikulo 248 ng Revised Penal Code; at ikaapat, ang pamamaslang ay hindi saklaw ng krimeng parricide o infanticide.

Ayon sa hukuman, hindi na kinakailangang talakayin pa ang una at ikaapat na elemento, sapagkat napatunayan na ang biktima ay namatay at ang pagkakapaslang sa kanya ay hindi saklaw ng parricide o infanticide. Ang masusing sinuri ng hukuman ay kung napatunayan nga ba ng prosekusyon ang ikalawa at ikatlong elemento — o sa madaling sabi, kung si Ramcel nga ba ang pumaslang kay Maricel.

Maliwanag na si Paul lamang, ang amo ng biktima, ang saksing iniharap ng prosekusyon na may direktang kaugnayan sa insidente. Siya ang nakatagpo sa katawan ng pinaslang na biktima. Gayunman, hindi isinantabi ng hukuman ang katotohanang hindi naman nakita ni Paul na pinaslang ni Ramcel si Maricel, at wala rin siyang naisalaysay kung paano isinagawa ang pamamaslang.

Naging kapuna-puna rin para sa hukuman na isinakdal si Ramcel sa krimeng murder dahil lamang siya ang hindi sumipot nang mag-roll call ng mga trabahador matapos maganap ang insidente.

Napansin din ng hukuman na kapwa walang personal na kaalaman sina PLTCOL Dechitan at PCI Palacios hinggil sa mga katotohanan at sirkumstansiya ng pamamaslang kay Maricel.

Dahil dito, hindi sapat na nakumbinsi ang RTC na napatunayan ng prosekusyon na si Ramcel ang may-akda ng marahas na pamamaslang kay Maricel.

Paalala ng hukuman, ang pangunahing tungkulin ng prosekusyon ay hindi lamang patunayan na naganap ang krimen kundi patunayan din ang pagkakakilanlan ng tunay na may-akda nito. 

Binigyang-diin ng RTC na kahit mapatunayan pang naganap ang krimen, hindi pa rin maaaring maglabas ng hatol ng pagkakasala kung walang ebidensyang magpapatunay sa pagkakakilanlan ng salarin nang lampas sa makatwirang pagdududa.

Dahil nabigo ang prosekusyon na patunayan ang pagkakasala ni Ramcel nang higit sa makatuwirang pagdududa, minarapat ng hukuman na siya ay mapawalang-sala.

Ang desisyong ito ng RTC Tagaytay City, na ipinroklama noong ika-29 ng Mayo 2023, ay hindi na inapela.

Ang ating mga kasambahay ay mahalagang bahagi na rin ng ating pamilya. Ang kanilang pagpanaw ay nagdudulot din ng matinding kalungkutan at pangungulila. Nawa’y may mga bagong ebidensyang matuklasan na magsisiwalat sa tunay na may-akda ng pamamaslang kay Maricel, nang sa gayun ay makamit ng kanyang kaluluwa ang matagal nang hinihintay na hustisya, at tuluyan nang matuldukan ang kanyang daing mula sa hukay.

Daing ng biktima, ‘di naging sapat, mga akusado, pinawalang-sala

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Daing Mula sa Hukay | May 18, 2026

• 

ISSUE #395

Ang aming ibabahagi sa araw na ito ay isang kasong muling hawak ng aming Tanggapan, ang People of the Philippines vs. Melvin Ursua y Mendez, Jun Jun Solano (At-large) and Boyet Pamintuan (At-large), CICL AAA (Crim. Case No. 18208-16), na inihain sa Regional Trial Court (RTC) ng San Mateo, Rizal.  

Ito ay tungkol sa kasong Murder, paglabag sa Artikulo 248 ng ating Revised Penal Code at kalaunang pagpapawalang-sala sa inakusahang sina Ursua at CICL AAA.

Sa kasong ito, naghain ang mga akusadong sina Ursua at CICL AAA ng Demurrer to Evidence sa pamamagitan ng Public Attorney’s Office (PAO), San Mateo, Rizal District Office. Ang kahilingang pagbabasura sa nasabing kaso ay dahil sa kakulangan ng ebidensya ng prosekusyon, sapagkat bigo itong magprisinta ng testigo o saksi na nakakita mismo sa krimeng isinakdal, at ang tatlong saksi na kanilang iprinisinta ay walang personal na kaalaman hinggil sa nangyaring krimen.

Batay sa nasabing Demurrer to Evidence, ang umano’y pagbanggit ng namatay na biktima sa mga pangalang Melvin, Junjun, Tisoy, at Taga ay hindi ginawa habang siya’y may kamalayan sa kanyang nalalapit na kamatayan, kaya’t hindi ito maituturing na dying declaration. Gayundin, ang naturang pahayag ay hindi rin maituturing na bahagi ng res gestae, sapagkat nabigo ang prosekusyon na patunayan na ang mga taong binanggit diumano ng pumanaw ay siya ring mga taong kinasuhan sa Information.

Matapos ma-arraign ang mga akusadong sina Ursua at CICL AAA, ay ipinrisinta ng prosekusyon bilang mga testigo sina Dr. Sarmiento, Gng. Sta. Maria, at G. Paras.

Pagkaraan nito, inihain ng prosekusyon ang kanilang Formal Offer of Evidence at ang Hukuman, matapos isaalang-alang ang mga komento at pagtutol ng depensa, ay tinanggap bilang ebidensya ang mga salaysay nina Gng. Sta. Maria at G. Paras, at ang Certificate of Discernment at Turn Over to DSWD, subalit hindi tinanggap ang mga salaysay nina Butcon at PO1 Privado, gayundin ang Death Certificate, sapagkat ang mga ito ay hindi kinilala ng mga gumawa ng salaysay.

Pagkatapos nito ay naghain nga ang PAO ng nasabing Demurrer to Evidence.

Ayon sa Hukuman, ang Demurrer to Evidence sa mga kasong kriminal ay isang legal na remedyo ng akusado sa ilalim ng Seksyon 23, Rule 119 ng Rules of Court na humihiling ng pagbasura ng kaso dahil sa kakulangan ng ebidensya

Makikita sa records na sina Dr. Sarmiento, Gng. Sta. Maria, at G. Paras ay walang personal na kaalaman hinggil sa krimeng isinakdal. Ang partisipasyon lamang ni Dr. Sarmiento ay ang pagsailalim sa medico-legal examination sa mga labi ng biktima. Si Gng. Sta. Maria, bilang live-in partner ng biktima naman ay tumestigo lamang kung paano niya nalaman ang pagkamatay nito pati na rin ang mga nagastos kaugnay sa burol at libing. Tungkol naman kay G. Paras, ayon sa kanyang Judicial Affidavit, matapos niyang malaman na nasaksak ang kanyang pinsan, agad siyang nagtungo sa lugar ng insidente. Nakita niya diumano ang kanyang pinsan na duguan at nakalabas ang bituka, at ibinulong umano nito na, “Pinagtulung-tulungan nila ako, si Melvin, si Junjun, si Tisoy, at itong si Taga.” Namatay ang biktima kalaunan sa ospital.

Ayon sa Hukuman, ang ebidensya ng prosekusyon ay hindi bumubuo ng direktang ebidensya na magpapatunay sa pagkakasala nina Ursua at CICL AAA. Sinabi rin ng Korte na hindi rin papasok sa kaso ang circumstantial evidence alinsunod sa Seksyon 4, Rule 133 ng Rules on Evidence.

Ipinaliwanag ng Korte na ang circumstantial evidence ay iyong ebidensya na nagpapatunay ng isang katotohanan o pangyayari, o serye ng mga katotohanan, kung saan maaaring mabuo sa pamamagitan ng inference o hinuha ang mga isyung dapat patunayan. Batay rito, kailangang magtugma ang mga sumusunod: (1) may higit sa isang circumstance; (2) napatunayan ang mga katotohanang pinaghanguan ng inference; at (3) ang kombinasyon ng mga circumstance ay sapat upang makabuo ng conviction beyond reasonable doubt.

Sa kasong ito, iginiit ng prosekusyon na ang dying declaration ng namatay ay dapat tanggapin bilang ebidensya laban sa mga akusado at kay CICL AAA. Gayunman, sumasang-ayon ang Hukuman sa depensa na ang nasabing pahayag ng namatay ay hindi maituturing na dying declaration sapagkat hindi naipakita na ito ay ginawa habang may kamalayan siya sa kanyang nalalapit na kamatayan. Sang-ayon ito sa testimonya ni G. Paras na bago umano ibinulong ng namatay ang mga pangalang Melvin, Junjun, Tisoy, at Taga, sinabi muna nito ang, “Kung sakaling may mangyari sa akin.”

Batid pa ng Hukuman na batay sa kasong Lagao v. People, sinabi ng Korte Suprema na:

“Ang dying declaration ay itinuturing na ebidensyang may pinakamataas na antas ng kredibilidad, sapagkat ipinapalagay na walang taong may kamalayan sa kanyang nalalapit na kamatayan ang basta-basta na lamang magsasampa ng maling paratang.”

Maaaring ituring ang pahayag ng biktima bilang bahagi ng res gestae sa ilalim ng Rule 130, Section 44 ng Revised Rules on Evidence, kung saan nakasaad na ang mga pahayag na ginawa ng isang tao habang nagaganap ang isang nakakagulat na pangyayari o bago o pagkatapos nito, habang nasa ilalim ng matinding emosyon dulot ng pangyayari hinggil dito ay maaaring tanggapin bilang bahagi ng res gestae.

Subalit, batid din ng Hukuman na kahit ituring pa itong bahagi ng res gestae, hindi ito maaaring maging tanging batayan upang hatulan sina Ursua at CICL AAA, sapagkat iisa lamang itong circumstance. Inamin din ni G. Paras na hindi niya personal na kilala ang alinman sa mga akusado. Kaya naman, kulang ang circumstance na mag-uugnay at maaaring tumukoy sana sa mga akusado bilang mga taong pumatay sa biktima.

Sinabi ng Hukuman na batay sa kasong Zabala v. People, sinabi ng Korte Suprema na upang mapanatili ang conviction batay sa circumstantial evidence, mahalagang ang mga ebidensyang ito ay bumubuo ng isang hindi napuputol na kadena na hahantong sa makatuwiran at makatarungang konklusyon na tumutukoy sa akusado, at walang iba, bilang may sala.

Hindi rin naiprisinta ng prosekusyon si Mercy Albis, na batay sa testimonya ni G. Paras, ay siyang nakakita diumano sa mga akusado na pumatay sa biktima. 

Kaya naman, anumang sinabi umano ni Gng. Albis kay G. Paras ay hindi maaaring gamitin bilang ebidensya laban sa mga akusado dahil sa kanilang karapatang harapin ang taong nag-aakusa sa kanila alinsunod sa Seksyon 14(1) ng Saligang Batas.

Dahil sa mga nabanggit ay pinagbigyan ng Hukuman ang Demurrer to Evidence nina Ursua at CICL AAA at ang kasong ito laban sa kanila ay ibinasura ng Hukuman. 

Ang kaso laban naman kina Solano at Pamintuan na nananatiling at-large ay inilagak muna sa archives.

Ang nasabing Desisyon ng RTC ay naging final and executory noong 19 July 2024 o ang araw kung kailan ibinaba ng Hukuman ang Resolusyon nito hinggil sa nasabing Demurrer to Evidence nina Ursua at CICL AAA.

Tungkulin ng Korte na alamin ang katotohanan batay sa mga ebidensyang ipinrisinta lalo na ang mga iniharap ng nagsakdal. Kung walang naiprisintang saksi na may personal na kaalaman sa insidente, lalo na sa aktuwal na partisipasyon ng mga akusado sa paggawa ng krimen, ay pipiliin ng Korte na magbaba ng hatol na pagpapawalang-sala sa nasasakdal.

Bagaman nakikiramay ang Hukuman sa pagpanaw ng biktima na dumadaing ng katarungan hanggang sa kabilang buhay, katarungan pa rin para sa lahat ng partido ang dapat igawad ng Hukuman. Patas ang batas at walang kinikilingan, kaya nararapat lamang na mapalaya rin mula sa pagdaing ang inosente o ang isang taong walang kinalaman sa krimeng ibinibintang sa kanya.